الصافات
As-Saaffaat
Translation: Dari - Mawlawi Muhammad Anwar Badkhashani · Open the surah
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
وَٱلصَّٰٓفَّٰتِ صَفّٗا
Open ayah 37:1قسم بہ فرشتہ ہای صف بستہ بہ دربار الٰہی بہ طور خاصّ ۔
فَٱلزَّٰجِرَٰتِ زَجۡرٗا
Open ayah 37:2باز قسم بہ جماعت از فرشتہ ہای کہ منع کنندہ اند بطور کامل شیاطین را ازگوش گرفتن خبرِآسمان ۔
فَٱلتَّٰلِيَٰتِ ذِكۡرًا
Open ayah 37:3باز قسم بہ جماعۂ از فرشتہ ھای کہ تلاوت کنندہ اند ذکر خدا را (قرآن را) ۔
إِنَّ إِلَٰهَكُمۡ لَوَٰحِدٞ
Open ayah 37:4کہ البتہ معبود شما یگانہ است
رَّبُّ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَمَا بَيۡنَهُمَا وَرَبُّ ٱلۡمَشَٰرِقِ
Open ayah 37:5(دلیل این است کہ) او متصرف ھمہ آسمان ہا ومتصرف زمین است، و متصرف آنچہ است کہ در بین آسمان و زمین است، و متصرف ہمہ سمت ہای مشرق (ومغرب) است۔
إِنَّا زَيَّنَّا ٱلسَّمَآءَ ٱلدُّنۡيَا بِزِينَةٍ ٱلۡكَوَاكِبِ
Open ayah 37:6(دلیل تصرف ما این است) چون ما مزیّن نمودیم آسمان قریب را بہ زینتی کہ سبب آن ستارہ ہا است۔
وَحِفۡظٗا مِّن كُلِّ شَيۡطَٰنٖ مَّارِدٖ
Open ayah 37:7وکاملاً محافظہ نمودیم آسمان را ازدخالت ہر شیطان سرکش۔
لَّا يَسَّمَّعُونَ إِلَى ٱلۡمَلَإِ ٱلۡأَعۡلَىٰ وَيُقۡذَفُونَ مِن كُلِّ جَانِبٖ
Open ayah 37:8کہ گوش گرفتن نہ می توانند شیاطین بہ طرف مجلس بال(مجلس فرشتہ ھا) (بلکہ) (بہ پاین) انداختہ می شوند ازہر طرف۔
دُحُورٗاۖ وَلَهُمۡ عَذَابٞ وَاصِبٌ
Open ayah 37:9راندہ شدہ و آنھا را عذاب دائمی است۔
إِلَّا مَنۡ خَطِفَ ٱلۡخَطۡفَةَ فَأَتۡبَعَهُۥ شِهَابٞ ثَاقِبٞ
Open ayah 37:10بہ جزکسی از آنھا کہ بزودی بر باید (بگیرد) کلمۂ را از فرشتہ ہا،پس درپی او شودشعلۂ تیزوسوزندہ(وفضا راسوراخ کنندہ)
فَٱسۡتَفۡتِهِمۡ أَهُمۡ أَشَدُّ خَلۡقًا أَم مَّنۡ خَلَقۡنَآۚ إِنَّا خَلَقۡنَٰهُم مِّن طِينٖ لَّازِبِۭ
Open ayah 37:11پس از منکرین قیامت پر سان کن کہ آیا دوبارہ آفریدن آنھا زیادہ مشکل است یا آفریدن آنان کہ اکنون آفریدہ ایم؟ البتہ آفریدیم آنھا را از گِل چسپندہ۔
بَلۡ عَجِبۡتَ وَيَسۡخَرُونَ
Open ayah 37:12بلکہ تعجب می کنی (از انکار ایشان) در حالیکہ استہزا ھم می کنند۔
وَإِذَا ذُكِّرُواْ لَا يَذۡكُرُونَ
Open ayah 37:13وچون یاددادہ شوند و نصیحت کردہ شوند عبرت نہ می گیرند (ودلائل را یاد نہ می کنند)
وَإِذَا رَأَوۡاْ ءَايَةٗ يَسۡتَسۡخِرُونَ
Open ayah 37:14و (بلکہ)چون بینند آیتی را تمسخر می کنند بآن۔
وَقَالُوٓاْ إِنۡ هَٰذَآ إِلَّا سِحۡرٞ مُّبِينٌ
Open ayah 37:15وگفتند نیست این خبر (زندگی دوم یعنی خبر قیامت) مگر جادوی آشکارا۔
أَءِذَا مِتۡنَا وَكُنَّا تُرَابٗا وَعِظَٰمًا أَءِنَّا لَمَبۡعُوثُونَ
Open ayah 37:16آیا چون بمیریم وگردیم خاک و استخوانھای بوسیدہ آیا مایان دوبارہ زندہ کردہ می شویم؟
أَوَءَابَآؤُنَا ٱلۡأَوَّلُونَ
Open ayah 37:17ویا پدران پیشن مازندہ کردہ می شوند۔
قُلۡ نَعَمۡ وَأَنتُمۡ دَٰخِرُونَ
Open ayah 37:18بگو آرے ودران حال شما ذلیل باشید۔
فَإِنَّمَا هِيَ زَجۡرَةٞ وَٰحِدَةٞ فَإِذَا هُمۡ يَنظُرُونَ
Open ayah 37:19پس (زندہ کردنِ آنھا) جز این نیست کہ یک آواز تیز بوجود آید، کہ پس ناگھان ھمۂ آنھا زندہ ونظر کنان باشند۔
وَقَالُواْ يَٰوَيۡلَنَا هَٰذَا يَوۡمُ ٱلدِّينِ
Open ayah 37:20وگویند ای بربادی ما آیااین روز جزا است؟
هَٰذَا يَوۡمُ ٱلۡفَصۡلِ ٱلَّذِي كُنتُم بِهِۦ تُكَذِّبُونَ
Open ayah 37:21(درجواب گفتہ شودبلی،) این ھمان روز فیصلۂ ایست کہ آن را در دنیا دروغ می پنداشتید۔
۞ٱحۡشُرُواْ ٱلَّذِينَ ظَلَمُواْ وَأَزۡوَٰجَهُمۡ وَمَا كَانُواْ يَعۡبُدُونَ
Open ayah 37:22(بعداً) گفتہ شود (فرشتہ ھارا)کہ جمع کنید ظالمان را (کافران را) وزنان وتا بعداران آنھا را، و آنچہ را کہ آن ظالمان عبادت می کردند۔
مِن دُونِ ٱللَّهِ فَٱهۡدُوهُمۡ إِلَىٰ صِرَٰطِ ٱلۡجَحِيمِ
Open ayah 37:23غیر از خدا، پس راہ نمائی کنید آن ھا را بہ طرف راہ دوزخ۔
وَقِفُوهُمۡۖ إِنَّهُم مَّسۡـُٔولُونَ
Open ayah 37:24و (لیکن فعلاً) آنھا را ایستاد کنید کہ از آنھا پر سیدہ می شود۔
مَا لَكُمۡ لَا تَنَاصَرُونَ
Open ayah 37:25چیست شما را کہ یک دیگر رامدد نہ می کنید؟
بَلۡ هُمُ ٱلۡيَوۡمَ مُسۡتَسۡلِمُونَ
Open ayah 37:26(مدکجا) بلکہ آنھا دران روز منقاد فیصلۂ خدا باشند۔
وَأَقۡبَلَ بَعۡضُهُمۡ عَلَىٰ بَعۡضٖ يَتَسَآءَلُونَ
Open ayah 37:27وبہ یک دیگر روبہ رو شدہ بطور یک دیگر را ملامت بپرسند
قَالُوٓاْ إِنَّكُمۡ كُنتُمۡ تَأۡتُونَنَا عَنِ ٱلۡيَمِينِ
Open ayah 37:28وگویند کہ البتہ شما می آمدید (برای گمراہ نمودن ما) از جانب راست مان (ویا می آمدید قسم خوردہ)
قَالُواْ بَل لَّمۡ تَكُونُواْ مُؤۡمِنِينَ
Open ayah 37:29(رؤسا) گویند نے، بلکہ شماخود تان نبودید ایمان آرندہ۔
وَمَا كَانَ لَنَا عَلَيۡكُم مِّن سُلۡطَٰنِۭۖ بَلۡ كُنتُمۡ قَوۡمٗا طَٰغِينَ
Open ayah 37:30ونبود مارا بر ای تابع کردن شما ھیچ دلیلی، بلکہ بودید خود تان قوم سرکش۔
فَحَقَّ عَلَيۡنَا قَوۡلُ رَبِّنَآۖ إِنَّا لَذَآئِقُونَ
Open ayah 37:31پس لازم شد برھمۂ ماوشماسخن پروردگار مان کہ ماھمہ چشندۂ عذاب ایم
فَأَغۡوَيۡنَٰكُمۡ إِنَّا كُنَّا غَٰوِينَ
Open ayah 37:32وگویندرؤساکہ:پس تاییدکردیم گمراہی شمارا؛چون ما خودگمراہ بودیم
فَإِنَّهُمۡ يَوۡمَئِذٖ فِي ٱلۡعَذَابِ مُشۡتَرِكُونَ
Open ayah 37:33پس ھمۂ آنھا دران روز در عذاب شریک باشند۔
إِنَّا كَذَٰلِكَ نَفۡعَلُ بِٱلۡمُجۡرِمِينَ
Open ayah 37:34زیرا ما ھمچنان کارمی کنیم با مجرمان۔
إِنَّهُمۡ كَانُوٓاْ إِذَا قِيلَ لَهُمۡ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا ٱللَّهُ يَسۡتَكۡبِرُونَ
Open ayah 37:35چون آنھا بحالتی بودند کہ وقتیکہ گفتہ می شد برای شان کلمۂ توحید (کہ نیست ھیچ معبود برحق بہ جزاللّٰہ تعالی) تکبر می کردند۔
وَيَقُولُونَ أَئِنَّا لَتَارِكُوٓاْ ءَالِهَتِنَا لِشَاعِرٖ مَّجۡنُونِۭ
Open ayah 37:36ومی گفتند آیامایان ترک کنندہ ایم معبودھای خودرابگفتۂ یک شاعردیوانہ؟
بَلۡ جَآءَ بِٱلۡحَقِّ وَصَدَّقَ ٱلۡمُرۡسَلِينَ
Open ayah 37:37(شاعر ودیوانہ نیست) بلکہ آورد بآنھا دین حق را وتصدیق کرد پیغامبران سابق را۔
إِنَّكُمۡ لَذَآئِقُواْ ٱلۡعَذَابِ ٱلۡأَلِيمِ
Open ayah 37:38پس گفتہ شود برای شان کہ شما چشندہ وتجربہ کنندہ اید عذاب درد ناک را۔
وَمَا تُجۡزَوۡنَ إِلَّا مَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ
Open ayah 37:39وسزا دادہ نہ شوید مگر مطابق آنچہ می کردید۔
إِلَّا عِبَادَ ٱللَّهِ ٱلۡمُخۡلَصِينَ
Open ayah 37:40بہ جز بندگان خدا کہ خالص وپاک کردہ شدہ اند ازشرک۔
أُوْلَٰٓئِكَ لَهُمۡ رِزۡقٞ مَّعۡلُومٞ
Open ayah 37:41کہ ھمین جماعہ را رزق معلوم وخاص باشد در جنت۔ (۱ ۴)
فَوَٰكِهُ وَهُم مُّكۡرَمُونَ
Open ayah 37:42کہ (برای شان) میوہ ھا باشد، و آنھا معزز باشند نزد پروردگار شان۔
فِي جَنَّٰتِ ٱلنَّعِيمِ
Open ayah 37:43در باغ ہای نعمت۔
عَلَىٰ سُرُرٖ مُّتَقَٰبِلِينَ
Open ayah 37:44بر تخت ہا نشستہ رو بہ روی یک دیگر۔
يُطَافُ عَلَيۡهِم بِكَأۡسٖ مِّن مَّعِينِۭ
Open ayah 37:45گردانیدہ شود بر آنھا پیالۂ پرکردہ از چشمۂ شراب
بَيۡضَآءَ لَذَّةٖ لِّلشَّٰرِبِينَ
Open ayah 37:46کہ رنگ آن سفید ومزۂ آن لذیذ باشد برای نو شندگان۔
لَا فِيهَا غَوۡلٞ وَلَا هُمۡ عَنۡهَا يُنزَفُونَ
Open ayah 37:47نہ دران خمار باشد، و نہ عقل آنھا بہ سبب آن زائل کردہ شود۔
وَعِندَهُمۡ قَٰصِرَٰتُ ٱلطَّرۡفِ عِينٞ
Open ayah 37:48ونزد آنھا زنان باشند کہ نگاہ خود را ازدیگران(بہ شوھر خود) کوتاہ کنندہ وکشادہ چشم باشند۔
كَأَنَّهُنَّ بَيۡضٞ مَّكۡنُونٞ
Open ayah 37:49گویا آنھا از سفیدی بسیار تخم شتر مرغ اند پنہان کردہ شدہ (تاگرد و غبار نرسد بآنھا)
فَأَقۡبَلَ بَعۡضُهُمۡ عَلَىٰ بَعۡضٖ يَتَسَآءَلُونَ
Open ayah 37:50پس بہ یک دیگر روبہ روشدہ ازیک دیگر سوال کنند۔
قَالَ قَآئِلٞ مِّنۡهُمۡ إِنِّي كَانَ لِي قَرِينٞ
Open ayah 37:51(پس) گوید گویندۂ از اہل جنت کہ مرا یک دوست وھم نشینی بود۔
يَقُولُ أَءِنَّكَ لَمِنَ ٱلۡمُصَدِّقِينَ
Open ayah 37:52کہ می گفت مرا آیا تو از جملۂ یقین کنند گانی(بہ روز آخرت)؟
أَءِذَا مِتۡنَا وَكُنَّا تُرَابٗا وَعِظَٰمًا أَءِنَّا لَمَدِينُونَ
Open ayah 37:53باینکہ چون ما بمیریم و شویم خاک واستخوانھا آیا ما را سزا دادہ شود؟
قَالَ هَلۡ أَنتُم مُّطَّلِعُونَ
Open ayah 37:54باز گوید (ہمان شخص رفقای خودراکہ) آیا شما سرخود را پیش کردہ نظر می کنید بہ طرف آن دوست من؟
فَٱطَّلَعَ فَرَءَاهُ فِي سَوَآءِ ٱلۡجَحِيمِ
Open ayah 37:55پس آن گویندہ سرخود را پیش کند وبیند آن رفیق منکر خود را دربین دوزخ۔
قَالَ تَٱللَّهِ إِن كِدتَّ لَتُرۡدِينِ
Open ayah 37:56وآن دوست را خطاب کردہ گوید بخدا قسم است کہ قریب بود کہ تو مرا(دردنیا) ھلاک کنی۔
وَلَوۡلَا نِعۡمَةُ رَبِّي لَكُنتُ مِنَ ٱلۡمُحۡضَرِينَ
Open ayah 37:57واگر نہ می بود برمن نعمت پروردگارم، یعنی توفیق او، البتہ من می شدم از جملۂ حاضر کردہ شد گان در دوزخ۔
أَفَمَا نَحۡنُ بِمَيِّتِينَ
Open ayah 37:58آیا این نعمت (بزرگ) نیست کہ مادیگر نہ می میریم۔
إِلَّا مَوۡتَتَنَا ٱلۡأُولَىٰ وَمَا نَحۡنُ بِمُعَذَّبِينَ
Open ayah 37:59بہ جز مردن بار اول، و نہ مارا عذاب دادہ شود۔
إِنَّ هَٰذَا لَهُوَ ٱلۡفَوۡزُ ٱلۡعَظِيمُ
Open ayah 37:60یقیناً ہمین یک کامیابی بزرگ است
لِمِثۡلِ هَٰذَا فَلۡيَعۡمَلِ ٱلۡعَٰمِلُونَ
Open ayah 37:61پس باید عمل کنندگان برای حصول ھم چنین کامیابی عمل کنند۔
أَذَٰلِكَ خَيۡرٞ نُّزُلًا أَمۡ شَجَرَةُ ٱلزَّقُّومِ
Open ayah 37:62آیا این نعمت جنّت بہتر است از لحاظ مہمانی یا درخت زقّوم۔
إِنَّا جَعَلۡنَٰهَا فِتۡنَةٗ لِّلظَّٰلِمِينَ
Open ayah 37:63کہ ما گردانید یم آن درخت را ذریعۂ عذاب وامتحان ظالمان۔
إِنَّهَا شَجَرَةٞ تَخۡرُجُ فِيٓ أَصۡلِ ٱلۡجَحِيمِ
Open ayah 37:64چون آن یک درختی است کہ می روید در قعر دوزخ(کہ غذای او از اتش دوزخ است)
طَلۡعُهَا كَأَنَّهُۥ رُءُوسُ ٱلشَّيَٰطِينِ
Open ayah 37:65کہ خوشۂ آن گویا سرہای شیاطین (ماران) است۔
فَإِنَّهُمۡ لَأٓكِلُونَ مِنۡهَا فَمَالِـُٔونَ مِنۡهَا ٱلۡبُطُونَ
Open ayah 37:66پس دوزخیان بخورند ازان درخت،باز پر کنند ازان شکم ہای خود را۔
ثُمَّ إِنَّ لَهُمۡ عَلَيۡهَا لَشَوۡبٗا مِّنۡ حَمِيمٖ
Open ayah 37:67باز آنھا رابر بالای آن خلط کردن باشد یعنی نوشیدن باشد از آب گرم۔
ثُمَّ إِنَّ مَرۡجِعَهُمۡ لَإِلَى ٱلۡجَحِيمِ
Open ayah 37:68باز (گفتہ می شود کہ) البتہ جای بازگشت شان دوزخ باشد۔
إِنَّهُمۡ أَلۡفَوۡاْ ءَابَآءَهُمۡ ضَآلِّينَ
Open ayah 37:69چون کہ مشرکین یافتند پدران خود را گمراھان۔
فَهُمۡ عَلَىٰٓ ءَاثَٰرِهِمۡ يُهۡرَعُونَ
Open ayah 37:70پس آنھا بر نقش قدم پدران خود بزودی می روند ۔
وَلَقَدۡ ضَلَّ قَبۡلَهُمۡ أَكۡثَرُ ٱلۡأَوَّلِينَ
Open ayah 37:71والبتہ گمراہ شدہ بودند پیش از آنھا زیادہ تر مردمان پیشین۔
وَلَقَدۡ أَرۡسَلۡنَا فِيهِم مُّنذِرِينَ
Open ayah 37:72والبتہ فرستادہ بودیم درمیان آنھا تر سانند گان (انبیائ)را۔
فَٱنظُرۡ كَيۡفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلۡمُنذَرِينَ
Open ayah 37:73پس نظر کن کہ چطور شد انجام کار تر ساندہ شد گان۔
إِلَّا عِبَادَ ٱللَّهِ ٱلۡمُخۡلَصِينَ
Open ayah 37:74بہ جزآن بندگان خدا کہ خالص کردہ شدہ بودند برای عبادت او۔
وَلَقَدۡ نَادَىٰنَا نُوحٞ فَلَنِعۡمَ ٱلۡمُجِيبُونَ
Open ayah 37:75والبتہ(برای مدد)فریادکردمارا(یکی از بندگان مخلص)نوح،پس ماخوب قبول کنندۂ دعا ایم
وَنَجَّيۡنَٰهُ وَأَهۡلَهُۥ مِنَ ٱلۡكَرۡبِ ٱلۡعَظِيمِ
Open ayah 37:76ونجات دادیم نوح را و خانوادۂ او را(بجز زن وپسرش) از غم و اندوہ بزرگ۔
وَجَعَلۡنَا ذُرِّيَّتَهُۥ هُمُ ٱلۡبَاقِينَ
Open ayah 37:77وگردانیدیم نسل نوح را درزمین با قی مانندہ۔
وَتَرَكۡنَا عَلَيۡهِ فِي ٱلۡأٓخِرِينَ
Open ayah 37:78وگذاشتیم برای او یاد گار ونام نیک در مرد مان پسین۔
سَلَٰمٌ عَلَىٰ نُوحٖ فِي ٱلۡعَٰلَمِينَ
Open ayah 37:79سلامتی است بر نوح درجملۂ تمام عالم ۔
إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلۡمُحۡسِنِينَ
Open ayah 37:80چون ما ھم چنین ثواب مید ھم نکو کاران را۔
إِنَّهُۥ مِنۡ عِبَادِنَا ٱلۡمُؤۡمِنِينَ
Open ayah 37:81چون اواز بندگان کامل الایمان ما بود
ثُمَّ أَغۡرَقۡنَا ٱلۡأٓخَرِينَ
Open ayah 37:82باز غرق نمودیم دیگران را۔
۞وَإِنَّ مِن شِيعَتِهِۦ لَإِبۡرَٰهِيمَ
Open ayah 37:83ویقیناً ازھم فکران وھم عقیدہ نوح بود ابراھیم
إِذۡ جَآءَ رَبَّهُۥ بِقَلۡبٖ سَلِيمٍ
Open ayah 37:84چون آورد بد ر با ر پروردگار خود دل سالم و پاک از شرک ۔
إِذۡ قَالَ لِأَبِيهِ وَقَوۡمِهِۦ مَاذَا تَعۡبُدُونَ
Open ayah 37:85وقتیکہ گفت پدر و قوم خود را کہ چہ چیز راعبادت می کنید؟ ۔
أَئِفۡكًا ءَالِهَةٗ دُونَ ٱللَّهِ تُرِيدُونَ
Open ayah 37:86آیا معبود ھای دروغ رامی خواھید کہ عبادت کنید غیر از خدا؟
فَمَا ظَنُّكُم بِرَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ
Open ayah 37:87پس چیست گمان شما دربارۂ پروردگار ھمہ عالم؟
فَنَظَرَ نَظۡرَةٗ فِي ٱلنُّجُومِ
Open ayah 37:88پس ابراھیم یک مرتبہ سرخودرا بالا کردگویا ستار ھارا نظر می کرد یعنی متفکر شد ۔
فَقَالَ إِنِّي سَقِيمٞ
Open ayah 37:89باز گفت من مریض ام۔
فَتَوَلَّوۡاْ عَنۡهُ مُدۡبِرِينَ
Open ayah 37:90پس باز گشتند مردم ازنزد او پشت گردانیدہ۔
فَرَاغَ إِلَىٰٓ ءَالِهَتِهِمۡ فَقَالَ أَلَا تَأۡكُلُونَ
Open ayah 37:91پس (از رفتن آنھا) آہستۂ متوجہ شد بہ طرف معبودھای آنھاو گفت آیاطعام نہ می خورید؟
مَا لَكُمۡ لَا تَنطِقُونَ
Open ayah 37:92چیست شما را کہ سخن ھم نہ می کنید ؟
فَرَاغَ عَلَيۡهِمۡ ضَرۡبَۢا بِٱلۡيَمِينِ
Open ayah 37:93پس متوجہ شد بر بتان برای زدن آنھا خوب بہ قوّۃ تمام۔
فَأَقۡبَلُوٓاْ إِلَيۡهِ يَزِفُّونَ
Open ayah 37:94پس مردم روان شدند بہ طرف ابراہیم دویدہ۔
قَالَ أَتَعۡبُدُونَ مَا تَنۡحِتُونَ
Open ayah 37:95ابراھیم گفت آیا عبادت می کنید چیزی را کہ خود تان می تراشید؟
وَٱللَّهُ خَلَقَكُمۡ وَمَا تَعۡمَلُونَ
Open ayah 37:96حالاً کہ خدا آفریدہ است شما را، وہر کاری را کہ شما می کنید۔
قَالُواْ ٱبۡنُواْ لَهُۥ بُنۡيَٰنٗا فَأَلۡقُوهُ فِي ٱلۡجَحِيمِ
Open ayah 37:97مردم گفتند بسازید برای(عذاب دادن) او عمارتی، پس انداختند اورا در آتش۔
فَأَرَادُواْ بِهِۦ كَيۡدٗا فَجَعَلۡنَٰهُمُ ٱلۡأَسۡفَلِينَ
Open ayah 37:98باز خواستند دربارۂ اوحیلۂ، پس گردانیدیم آنھارا زیر ترین ھمہ (مغلوب ھا وذلیل ھا)
وَقَالَ إِنِّي ذَاهِبٌ إِلَىٰ رَبِّي سَيَهۡدِينِ
Open ayah 37:99وگفت ابراھیم البتہ من روندہ ام بہ جای فرمودۂ پروردگار خود، ضرور اوراہ نمای خواہد کرد مرا۔
رَبِّ هَبۡ لِي مِنَ ٱلصَّٰلِحِينَ
Open ayah 37:100(بعد از رفتن) دعا کرد کہ ای پروردگارم ببخش مرا اولاد از جملۂ صالحان۔
فَبَشَّرۡنَٰهُ بِغُلَٰمٍ حَلِيمٖ
Open ayah 37:101پس مژدہ دادیم اورا بہ یک پسر نرم خوی۔
فَلَمَّا بَلَغَ مَعَهُ ٱلسَّعۡيَ قَالَ يَٰبُنَيَّ إِنِّيٓ أَرَىٰ فِي ٱلۡمَنَامِ أَنِّيٓ أَذۡبَحُكَ فَٱنظُرۡ مَاذَا تَرَىٰۚ قَالَ يَٰٓأَبَتِ ٱفۡعَلۡ مَا تُؤۡمَرُۖ سَتَجِدُنِيٓ إِن شَآءَ ٱللَّهُ مِنَ ٱلصَّٰبِرِينَ
Open ayah 37:102بعداً چون رسیدآن پسر بہ عمرجوانی و کوشش ھمرای پدر خود، ابراھیم گفت ای پسر جانم من در خواب می بینم کہ تر ا ذبح می کنم، پس فکر کن کہ درین بارہ چہ می بینی (چہ رأی مید ھی؟) پسر گفت ای پدر بجا آر آنچہ تر ا حکم شدہ است(درخواب) وخواہی یافت مرا (اگر خدا خواہد) از جملۂ صبر کنندگان۔
فَلَمَّآ أَسۡلَمَا وَتَلَّهُۥ لِلۡجَبِينِ
Open ayah 37:103پس چون ہر دو منقاد شدند حکم خدا را، و در زمین خوابایند ابراھیم پسر را بہ جانب پیشانی (بہ روی)
وَنَٰدَيۡنَٰهُ أَن يَٰٓإِبۡرَٰهِيمُ
Open ayah 37:104و فریاد کردیم اورا کہ ای ابراھیم۔
قَدۡ صَدَّقۡتَ ٱلرُّءۡيَآۚ إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلۡمُحۡسِنِينَ
Open ayah 37:105واقع راست کردی تو خواب خود را، البتہ ما ھم چنین ثواب مید ھیم نیکو کاران را۔
إِنَّ هَٰذَا لَهُوَ ٱلۡبَلَٰٓؤُاْ ٱلۡمُبِينُ
Open ayah 37:106چون این یک آزمایش بس ظاھر بود
وَفَدَيۡنَٰهُ بِذِبۡحٍ عَظِيمٖ
Open ayah 37:107وبہ عوض پسر فدیہ دادیم بہ اویک گوسفند بزرگ جثّہ برای ذبح کردن
وَتَرَكۡنَا عَلَيۡهِ فِي ٱلۡأٓخِرِينَ
Open ayah 37:108وباقی گذاشتیم برای اونام نیک رادر پسینان (آیندہ گان) ۔
سَلَٰمٌ عَلَىٰٓ إِبۡرَٰهِيمَ
Open ayah 37:109(کہ) سلامتی است بر ابراھیم۔
كَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلۡمُحۡسِنِينَ
Open ayah 37:110ھم چنین ثواب مید ھیم نیکوکاران را۔
إِنَّهُۥ مِنۡ عِبَادِنَا ٱلۡمُؤۡمِنِينَ
Open ayah 37:111چون او از بندگان کامل الایمان ما بود ۔
وَبَشَّرۡنَٰهُ بِإِسۡحَٰقَ نَبِيّٗا مِّنَ ٱلصَّٰلِحِينَ
Open ayah 37:112ومژدہ دادیم اورا بہ فرزندی کہ نامش اسحاق (واز جملۂ پیغمبران) و نیکان کامل بود۔
وَبَٰرَكۡنَا عَلَيۡهِ وَعَلَىٰٓ إِسۡحَٰقَۚ وَمِن ذُرِّيَّتِهِمَا مُحۡسِنٞ وَظَالِمٞ لِّنَفۡسِهِۦ مُبِينٞ
Open ayah 37:113وبا برکت گردانیدیم ابراھیم واسحاق را، واز نسل آن دو بعض نیکو کار باشند، وبعض ظلم کنندۂ آشکارا برجان خود،۔
وَلَقَدۡ مَنَنَّا عَلَىٰ مُوسَىٰ وَهَٰرُونَ
Open ayah 37:114والبتہ ما احسان کردیم (بذریعۂ نبوت) بر موسی وھارون۔
وَنَجَّيۡنَٰهُمَا وَقَوۡمَهُمَا مِنَ ٱلۡكَرۡبِ ٱلۡعَظِيمِ
Open ayah 37:115وخلاص کردیم ھر دو را وقومشان را از مصیبت بزرگ۔
وَنَصَرۡنَٰهُمۡ فَكَانُواْ هُمُ ٱلۡغَٰلِبِينَ
Open ayah 37:116و مدد کردیم ہردو را با قوم شان،پس شدند آنہا (در مقابل فرعون)غالب۔
وَءَاتَيۡنَٰهُمَا ٱلۡكِتَٰبَ ٱلۡمُسۡتَبِينَ
Open ayah 37:117ودادیم ھر دو را کتاب بسیار واضح وبیان گرحق وباطل (تورات)
وَهَدَيۡنَٰهُمَا ٱلصِّرَٰطَ ٱلۡمُسۡتَقِيمَ
Open ayah 37:118وبردیم وقائم داشتیم ھردورا بہ راہ راست
وَتَرَكۡنَا عَلَيۡهِمَا فِي ٱلۡأٓخِرِينَ
Open ayah 37:119و باقی گذاشتیم بر ھر دو یا د ونام نیک در مردمان پسین۔
سَلَٰمٌ عَلَىٰ مُوسَىٰ وَهَٰرُونَ
Open ayah 37:120سلامتی است بر موسی و ھارون۔
إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلۡمُحۡسِنِينَ
Open ayah 37:121البتہ ما ھمچنین ثواب میدھیم نیکو کاران را۔
إِنَّهُمَا مِنۡ عِبَادِنَا ٱلۡمُؤۡمِنِينَ
Open ayah 37:122چون آن ھر دو از بندگان کامل الایمان ما بودند۔
وَإِنَّ إِلۡيَاسَ لَمِنَ ٱلۡمُرۡسَلِينَ
Open ayah 37:123والبتہ الیاس (ھم) از جملۂ پیغمبران بود۔
إِذۡ قَالَ لِقَوۡمِهِۦٓ أَلَا تَتَّقُونَ
Open ayah 37:124وقتیکہ گفت قوم خود را کہ آیا از خدا نہ می ترسید؟
أَتَدۡعُونَ بَعۡلٗا وَتَذَرُونَ أَحۡسَنَ ٱلۡخَٰلِقِينَ
Open ayah 37:125آیا می خوانید بعل نامی بت را (در مشکلات خود) ومی گذارید بہترین ایجاد کنند گان را۔
ٱللَّهَ رَبَّكُمۡ وَرَبَّ ءَابَآئِكُمُ ٱلۡأَوَّلِينَ
Open ayah 37:126یعنی خدا را کہ متصرف شما ومتصرف پدران پیشن شما است۔
فَكَذَّبُوهُ فَإِنَّهُمۡ لَمُحۡضَرُونَ
Open ayah 37:127پس دروغ گوی شمر دند الیاس را، لذا آنھا در عذاب حاضر کردہ شدگان اند۔
إِلَّا عِبَادَ ٱللَّهِ ٱلۡمُخۡلَصِينَ
Open ayah 37:128بہ جز بندگان خالص کردہ (انتخاب کردۂ خدا)۔
وَتَرَكۡنَا عَلَيۡهِ فِي ٱلۡأٓخِرِينَ
Open ayah 37:129وباقی گذاشتیم بر او یاد ونام نیک در پسینان۔
سَلَٰمٌ عَلَىٰٓ إِلۡ يَاسِينَ
Open ayah 37:130سلامتی است بر الیاس۔
إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلۡمُحۡسِنِينَ
Open ayah 37:131البتہ ما ھمچنین ثواب مید ھیم نیکو کاران را۔
إِنَّهُۥ مِنۡ عِبَادِنَا ٱلۡمُؤۡمِنِينَ
Open ayah 37:132چون الیاس از بندگان کامل الایمان ما بود۔
وَإِنَّ لُوطٗا لَّمِنَ ٱلۡمُرۡسَلِينَ
Open ayah 37:133ویقینًا لوط (نیز) از جملۂ پیغمبران بود۔
إِذۡ نَجَّيۡنَٰهُ وَأَهۡلَهُۥٓ أَجۡمَعِينَ
Open ayah 37:134یاد آور شو وقتی را کہ نجات دادیم لوط را وخانوادہ اش راھمہ یکجا
إِلَّا عَجُوزٗا فِي ٱلۡغَٰبِرِينَ
Open ayah 37:135بہ جزیک پیر زن کہ بود از جملۂ باقی مانندگان در عذاب۔
ثُمَّ دَمَّرۡنَا ٱلۡأٓخَرِينَ
Open ayah 37:136باز ھلاک کردیم دیگران را۔
وَإِنَّكُمۡ لَتَمُرُّونَ عَلَيۡهِم مُّصۡبِحِينَ
Open ayah 37:137و البتہ شما (ای مردم حجاز) می گذرید بر قریۂ آنھا در وقت صباح۔
وَبِٱلَّيۡلِۚ أَفَلَا تَعۡقِلُونَ
Open ayah 37:138وگاھی در شب می گزرید، آیا پس نہ می فہمید۔
وَإِنَّ يُونُسَ لَمِنَ ٱلۡمُرۡسَلِينَ
Open ayah 37:139والبتہ یونس (نیز) از جملۂ پیغمبران بود۔
إِذۡ أَبَقَ إِلَى ٱلۡفُلۡكِ ٱلۡمَشۡحُونِ
Open ayah 37:140وقتیکہ پناہ برد بہ سوی کشتی پر از مردم۔
فَسَاهَمَ فَكَانَ مِنَ ٱلۡمُدۡحَضِينَ
Open ayah 37:141پس قرعہ انداخت با اھل کشتی بازاو شد از جملۂ مغلوبین (دردریا انداختہ شدہ)
فَٱلۡتَقَمَهُ ٱلۡحُوتُ وَهُوَ مُلِيمٞ
Open ayah 37:142پس نہنگ اورا لقمۂ خود ساخت، در حالیکہ اوملامت کنندہ بودخود را۔
فَلَوۡلَآ أَنَّهُۥ كَانَ مِنَ ٱلۡمُسَبِّحِينَ
Open ayah 37:143پس اگر اونہ می بود از جملۂ تسبیح گویان۔
لَلَبِثَ فِي بَطۡنِهِۦٓ إِلَىٰ يَوۡمِ يُبۡعَثُونَ
Open ayah 37:144البتہ می ماند در شکم ماہی تا روز بر انگیختہ شدن مردم (روز قیامت)
۞فَنَبَذۡنَٰهُ بِٱلۡعَرَآءِ وَهُوَ سَقِيمٞ
Open ayah 37:145پس نجات دادہ ازشکم ماھی بیرون انداختیم اورا در میدان بی گیاہ در حالیکہ بیمار و خستہ بود۔
وَأَنۢبَتۡنَا عَلَيۡهِ شَجَرَةٗ مِّن يَقۡطِينٖ
Open ayah 37:146ورو یا نیدیم بر بالای اودر ختی کہ ازقسم کدوبود۔
وَأَرۡسَلۡنَٰهُ إِلَىٰ مِاْئَةِ أَلۡفٍ أَوۡ يَزِيدُونَ
Open ayah 37:147وفرستادہ بودیم اورابہ سوی صد ھزار مردم یا زیادہ ازان۔
فَـَٔامَنُواْ فَمَتَّعۡنَٰهُمۡ إِلَىٰ حِينٖ
Open ayah 37:148پس آنھا ایمان آوردند بہ او؛ لذا بہرہ مند ساختیم آنھا را تایک وقتی۔
فَٱسۡتَفۡتِهِمۡ أَلِرَبِّكَ ٱلۡبَنَاتُ وَلَهُمُ ٱلۡبَنُونَ
Open ayah 37:149پس (ازذکر واقعات این انبیائ) از مشرکان فتوی طلب کن کہ آیا بہ پروردگارتو دختران مناسب است و آنہارا پسران؟
أَمۡ خَلَقۡنَا ٱلۡمَلَٰٓئِكَةَ إِنَٰثٗا وَهُمۡ شَٰهِدُونَ
Open ayah 37:150دوم اینکہ آیاما آفریدیم فرشتگان را اِناث (زنان) درحالیکہ مشرک ھاآنجاحاضر بودند؟
أَلَآ إِنَّهُم مِّنۡ إِفۡكِهِمۡ لَيَقُولُونَ
Open ayah 37:151بلکہآگاہ باشید کہ مشرکان بہ علت دروغ خود ساختہ شان چنین می گویند۔
وَلَدَ ٱللَّهُ وَإِنَّهُمۡ لَكَٰذِبُونَ
Open ayah 37:152کہ زن خدافرزند زائدہ ست ، حالاًکہ آنھا دروغ گوی اند۔
أَصۡطَفَى ٱلۡبَنَاتِ عَلَى ٱلۡبَنِينَ
Open ayah 37:153آیاخدا اختیار نمودہ است (ترجیح دادہ است) دختران را در مقابل پسران؟
مَا لَكُمۡ كَيۡفَ تَحۡكُمُونَ
Open ayah 37:154(برای خود)چہ باعث است شمارا؟وچگونہ فیصلہ می کنید؟
أَفَلَا تَذَكَّرُونَ
Open ayah 37:155آیا پس (ازدلائل توحید او) عبرت نہ می گیرید؟
أَمۡ لَكُمۡ سُلۡطَٰنٞ مُّبِينٞ
Open ayah 37:156بلکہ آیا نزد شما دلیل بیان گر است؟
فَأۡتُواْ بِكِتَٰبِكُمۡ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ
Open ayah 37:157(اگر دلیل نقلی دارید) پس بیارید کتاب خود را اگر ہستید راست گویان۔
وَجَعَلُواْ بَيۡنَهُۥ وَبَيۡنَ ٱلۡجِنَّةِ نَسَبٗاۚ وَلَقَدۡ عَلِمَتِ ٱلۡجِنَّةُ إِنَّهُمۡ لَمُحۡضَرُونَ
Open ayah 37:158ومقرر نمودند مشرکین در بین خدای متعال و دربین جنّات قرابت نسبی،حالاًکہ دانستہ اندجنات کہ آنھا را حاضر کردہ خواہد شدببارگاہ الٰہی، (اگر قرابت داشتہ باشند چگونہ حاضرکردہ شوند)؟
سُبۡحَٰنَ ٱللَّهِ عَمَّا يَصِفُونَ
Open ayah 37:159پاکی است خدارا از آنچہ مشرکان بیان می کنند و(صفت او قرار مید ھند)
إِلَّا عِبَادَ ٱللَّهِ ٱلۡمُخۡلَصِينَ
Open ayah 37:160بہ جز آنچہ بندگان خالص کردۂ خدا بیان می کنند۔
فَإِنَّكُمۡ وَمَا تَعۡبُدُونَ
Open ayah 37:161پس شما ومعبودان شما۔
مَآ أَنتُمۡ عَلَيۡهِ بِفَٰتِنِينَ
Open ayah 37:162نیستیدھیچ کدامی ازشمایان برعلیہ خدا کسی رادرفتنہ اندازندہ وگمراہ کنندہ۔
إِلَّا مَنۡ هُوَ صَالِ ٱلۡجَحِيمِ
Open ayah 37:163بہ جز کسیکہ آن داخل شوندہ است در دوزخ۔
وَمَا مِنَّآ إِلَّا لَهُۥ مَقَامٞ مَّعۡلُومٞ
Open ayah 37:164وگفتند فرشتہ ہا کہ نیست از ما کسی مگر اورا جای قیام معیّن است (برای بندگی خدا وبیان پاکی او)
وَإِنَّا لَنَحۡنُ ٱلصَّآفُّونَ
Open ayah 37:165والبتہ مایان صف بستہ ایستادہ ایم (برای عبادت خدا)
وَإِنَّا لَنَحۡنُ ٱلۡمُسَبِّحُونَ
Open ayah 37:166والبتہ مایان خدارابہ پاکی یاد کنندہ ایم۔
وَإِن كَانُواْ لَيَقُولُونَ
Open ayah 37:167والبتہ بودند مشرکان کہ می گفتند۔
لَوۡ أَنَّ عِندَنَا ذِكۡرٗا مِّنَ ٱلۡأَوَّلِينَ
Open ayah 37:168اگر می بود نزد ما نصیحتی ازپیغمبران پیشین۔
لَكُنَّا عِبَادَ ٱللَّهِ ٱلۡمُخۡلَصِينَ
Open ayah 37:169البتہ می شدیم ما بندگان خالص کردۂ خدا۔
فَكَفَرُواْ بِهِۦۖ فَسَوۡفَ يَعۡلَمُونَ
Open ayah 37:170(لیکن) پس کفر کردند بآن نصیحت (قرآن) پس خواھند دانست انجام خود را۔
وَلَقَدۡ سَبَقَتۡ كَلِمَتُنَا لِعِبَادِنَا ٱلۡمُرۡسَلِينَ
Open ayah 37:171والبتہ صادر شدہ است سخن نصرت ما قبلاً دربارۂ بندگان فرستادۂ خود۔
إِنَّهُمۡ لَهُمُ ٱلۡمَنصُورُونَ
Open ayah 37:172کہ البتہ آنھا مدد کردہ شدگان اند۔
وَإِنَّ جُندَنَا لَهُمُ ٱلۡغَٰلِبُونَ
Open ayah 37:173واینکہ لشکر ما البتہ آنھا غالب شوندہ اند ۔
فَتَوَلَّ عَنۡهُمۡ حَتَّىٰ حِينٖ
Open ayah 37:174پس اعراض کن ازانتقام آنھاتایک مدتی۔
وَأَبۡصِرۡهُمۡ فَسَوۡفَ يُبۡصِرُونَ
Open ayah 37:175وببین انجام آنھا را پس آنہاخواھند دید انجام خود را۔
أَفَبِعَذَابِنَا يَسۡتَعۡجِلُونَ
Open ayah 37:176آیا پس آنہا عذاب ما را بہ زودی می خواھند۔
فَإِذَا نَزَلَ بِسَاحَتِهِمۡ فَسَآءَ صَبَاحُ ٱلۡمُنذَرِينَ
Open ayah 37:177پس و قتیکہ نازل شود عذاب ما در میدان (علاقۂ) آنھا پس بد خواہد بود صبح ترساندہ شد گان۔
وَتَوَلَّ عَنۡهُمۡ حَتَّىٰ حِينٖ
Open ayah 37:178(تاکیداً گفتہ می شود کہ ) واعراض کن از انتقام آنھا تا یک مدتی۔
وَأَبۡصِرۡ فَسَوۡفَ يُبۡصِرُونَ
Open ayah 37:179وببین انجام آنھا راپس خواھند دید انجام خود را۔
سُبۡحَٰنَ رَبِّكَ رَبِّ ٱلۡعِزَّةِ عَمَّا يَصِفُونَ
Open ayah 37:180پاکی است پروردگار تر ا کہ صاحب عزت و (بالاتر است) از آنچہ بیان می کنند مشرکان دربارۂ او۔
وَسَلَٰمٌ عَلَى ٱلۡمُرۡسَلِينَ
Open ayah 37:181وسلامتی است بر فرستادگان خدا۔
وَٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ
Open ayah 37:182وھمہ خوبی ہاخاص خدا را است کہ متصرف ھمہ جہان است۔