ص

Saad

The letter Saad · Surah 38 · Ayahs: 88 · Meccan

Translation: Dari - Mawlawi Muhammad Anwar Badkhashani · Open the surah

بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ

  1. صٓۚ وَٱلۡقُرۡءَانِ ذِي ٱلذِّكۡرِ

    Open ayah 38:1

    مفہوم این حرف صٓ بہ خدا معلوم است ، قسم بہ قرآن دارای نصیحت (کہ این کلام الہٰی است)

  2. بَلِ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ فِي عِزَّةٖ وَشِقَاقٖ

    Open ayah 38:2

    (قبول نمودن آن کجا) بلکہ کافر ان در تکبّر خود و مخالفت آن مشغول اند۔

  3. كَمۡ أَهۡلَكۡنَا مِن قَبۡلِهِم مِّن قَرۡنٖ فَنَادَواْ وَّلَاتَ حِينَ مَنَاصٖ

    Open ayah 38:3

    حالاًکہ چقدر ھلاک نمودیم پیش از آنھا از امت ہای سابق (بہ سبب مخالفت کتاب آسمانی)، پس فریاد نمودند برای نجات و نبود آنھا راوقت و فرصت خلاصی۔

  4. وَعَجِبُوٓاْ أَن جَآءَهُم مُّنذِرٞ مِّنۡهُمۡۖ وَقَالَ ٱلۡكَٰفِرُونَ هَٰذَا سَٰحِرٞ كَذَّابٌ

    Open ayah 38:4

    و (سبب اختلاف کافران این بود کہ) تعجب کردند از ینکہ آمد بآنھا یک ترسانندۂ از قوم خود شان، و گفتند آن کافران کہ این شخص (پیغمبر) مرد جادوگر و بسیار دروغ گوی است۔

  5. أَجَعَلَ ٱلۡأٓلِهَةَ إِلَٰهٗا وَٰحِدًاۖ إِنَّ هَٰذَا لَشَيۡءٌ عُجَابٞ

    Open ayah 38:5

    آیاساختہ است معبودھای متعددرا یک معبود؟ البتہ این یک کار قابل تعجب است

  6. وَٱنطَلَقَ ٱلۡمَلَأُ مِنۡهُمۡ أَنِ ٱمۡشُواْ وَٱصۡبِرُواْ عَلَىٰٓ ءَالِهَتِكُمۡۖ إِنَّ هَٰذَا لَشَيۡءٞ يُرَادُ

    Open ayah 38:6

    وروان شدند رؤوسای قریش ازمجلس پیغامبر باین سخن کہ بروید و صبر کنید بر معبودھای خود، چون این سخن توحید یک چیز حقیر است کہ ازماطلب کردہ می شود

  7. مَا سَمِعۡنَا بِهَٰذَا فِي ٱلۡمِلَّةِ ٱلۡأٓخِرَةِ إِنۡ هَٰذَآ إِلَّا ٱخۡتِلَٰقٌ

    Open ayah 38:7

    نہ شنید ہ ایم این سخن توحید را در آخری دین (دین نصارا) نیست این سخن مگر خود ساختہ۔

  8. أَءُنزِلَ عَلَيۡهِ ٱلذِّكۡرُ مِنۢ بَيۡنِنَاۚ بَلۡ هُمۡ فِي شَكّٖ مِّن ذِكۡرِيۚ بَل لَّمَّا يَذُوقُواْ عَذَابِ

    Open ayah 38:8

    آیا ازبین ما نصیحت نامہ براو نازل کردہ شد؟ (آنھا رسالت ترا قبول نہ می کنند) بلکہ آنھا در شک اندراجع بہ نصیحت نامہ نازل کردۂ من، بلکہ تا ھنوز نہ چشیدہ اند عذاب مرا۔

  9. أَمۡ عِندَهُمۡ خَزَآئِنُ رَحۡمَةِ رَبِّكَ ٱلۡعَزِيزِ ٱلۡوَهَّابِ

    Open ayah 38:9

    آیا نزد آنھا خزانہ ہای رحمت پروردگار ی تست کہ بسیار غالب و بخشندہ است۔

  10. أَمۡ لَهُم مُّلۡكُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَمَا بَيۡنَهُمَاۖ فَلۡيَرۡتَقُواْ فِي ٱلۡأَسۡبَٰبِ 

    Open ayah 38:10

    آیادرتصرف آنہا ست بادشاھی آسمان ہا و زمین و آنچہ درمیان ہردو است؟ پس باید بالا شونددر راہ ہای آسمان(وآگاہ شوند ازخزائن الٰہی وازحقائق اشیائ)

  11. جُندٞ مَّا هُنَالِكَ مَهۡزُومٞ مِّنَ ٱلۡأَحۡزَابِ

    Open ayah 38:11

    لشکری باشد در آنجا (مدینہ) شکست دادہ شدہ کہ از احزاب مختلف می باشند۔

  12. كَذَّبَتۡ قَبۡلَهُمۡ قَوۡمُ نُوحٖ وَعَادٞ وَفِرۡعَوۡنُ ذُو ٱلۡأَوۡتَادِ

    Open ayah 38:12

    تکذیب نمودند پیغمبران را پیش از مشرکان قوم نوح، و قبیلۂ عاد و فرعون کہ دارای سلطنت محکم بود۔

  13. وَثَمُودُ وَقَوۡمُ لُوطٖ وَأَصۡحَٰبُ لۡـَٔيۡكَةِۚ أُوْلَٰٓئِكَ ٱلۡأَحۡزَابُ

    Open ayah 38:13

    و (تکذیب نمودند ) قبیلۂ ثمود و قوم لوط و صاحبان جنگل، ھمین گروہ احزاب مختلف بودند متفق بر علیہ پیغمبران۔

  14. إِن كُلٌّ إِلَّا كَذَّبَ ٱلرُّسُلَ فَحَقَّ عِقَابِ

    Open ayah 38:14

    نبود ہریکی از آنھا مگر تکذیب نمودندپیغامبران را پس لازم شد (بر آنھا) عذاب من۔

  15. وَمَا يَنظُرُ هَٰٓؤُلَآءِ إِلَّا صَيۡحَةٗ وَٰحِدَةٗ مَّا لَهَا مِن فَوَاقٖ

    Open ayah 38:15

    وانتظارنہ می کنند این مشرکان مگر یک آواز سخت را (آواز دمیدن صور را)کہ نباشد آن را(بعدازآمدن وقت آن مہلت تاخیر بقدر وقفۂ دوشیدنِ شیر

  16. وَقَالُواْ رَبَّنَا عَجِّل لَّنَا قِطَّنَا قَبۡلَ يَوۡمِ ٱلۡحِسَابِ

    Open ayah 38:16

    و گفتند کافران ای پروردگارمان زود بدہ بہ مایان پرچۂ (حصۂ) عذاب مان را پیش از روز حساب۔

  17. ٱصۡبِرۡ عَلَىٰ مَا يَقُولُونَ وَٱذۡكُرۡ عَبۡدَنَا دَاوُۥدَ ذَا ٱلۡأَيۡدِۖ إِنَّهُۥٓ أَوَّابٌ

    Open ayah 38:17

    (لذا) تو صبر کن بر آنچہ می گویند، و یاد کن بندۂ مادا ود راکہ دارای قوت بود، چون او بسیار بہ خدا رجوع کنندہ بود۔

  18. إِنَّا سَخَّرۡنَا ٱلۡجِبَالَ مَعَهُۥ يُسَبِّحۡنَ بِٱلۡعَشِيِّ وَٱلۡإِشۡرَاقِ

    Open ayah 38:18

    البتہ ما مسخر نمودیم بہ او کوہ ہارا کہ ھمرای او تسبیح می گفتند بیگاہ و پگاہ۔

  19. وَٱلطَّيۡرَ مَحۡشُورَةٗۖ كُلّٞ لَّهُۥٓ أَوَّابٞ

    Open ayah 38:19

    و مسخر نمودیم بہ او پرند گان را جمع کرد ہ شدہ، کہ ہر یک بہ طرف اورجوع کنندہ بود۔

  20. وَشَدَدۡنَا مُلۡكَهُۥ وَءَاتَيۡنَٰهُ ٱلۡحِكۡمَةَ وَفَصۡلَ ٱلۡخِطَابِ 

    Open ayah 38:20

    و محکم نمودیم سلطنتِ اورا، و دادیم اورا علم واقعی، وخطاب وبیانیۂ قضاوت کنندہ۔

  21. ۞وَهَلۡ أَتَىٰكَ نَبَؤُاْ ٱلۡخَصۡمِ إِذۡ تَسَوَّرُواْ ٱلۡمِحۡرَابَ

    Open ayah 38:21

    آیا آمدہ بہ تو خبر جماعۂ دعوی گران وقتیکہ پایان شدند از دیوار اطاق نزد داود۔

  22. إِذۡ دَخَلُواْ عَلَىٰ دَاوُۥدَ فَفَزِعَ مِنۡهُمۡۖ قَالُواْ لَا تَخَفۡۖ خَصۡمَانِ بَغَىٰ بَعۡضُنَا عَلَىٰ بَعۡضٖ فَٱحۡكُم بَيۡنَنَا بِٱلۡحَقِّ وَلَا تُشۡطِطۡ وَٱهۡدِنَآ إِلَىٰ سَوَآءِ ٱلصِّرَٰطِ

    Open ayah 38:22

    چون درآمد ند د ر نزد داود پس داود تر سید از آنھا، وآنہا گفتند مترس مادو دعوی گرایم کہ زیادتی کردہ است بعض ما بر بعض دیگر ،پس تو قضاوت کن در بین ما بہ راستی، وجور مکن بر کسی، و دلالت کن مارا بہ سوی راہ راست۔

  23. إِنَّ هَٰذَآ أَخِي لَهُۥ تِسۡعٞ وَتِسۡعُونَ نَعۡجَةٗ وَلِيَ نَعۡجَةٞ وَٰحِدَةٞ فَقَالَ أَكۡفِلۡنِيهَا وَعَزَّنِي فِي ٱلۡخِطَابِ

    Open ayah 38:23

    (دعوی این است کہ)این شخص برادرمن است کہ اورا نود ونہ میش است،ومرا یک میش تنھا ست، پس او گفت کہ مراضامن (ومالک)ھمان یک میش بگر دان،یعنی او را بہ من بدہ و غلبہ کرد مرا درگفتگو

  24. قَالَ لَقَدۡ ظَلَمَكَ بِسُؤَالِ نَعۡجَتِكَ إِلَىٰ نِعَاجِهِۦۖ وَإِنَّ كَثِيرٗا مِّنَ ٱلۡخُلَطَآءِ لَيَبۡغِي بَعۡضُهُمۡ عَلَىٰ بَعۡضٍ إِلَّا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ وَقَلِيلٞ مَّا هُمۡۗ وَظَنَّ دَاوُۥدُ أَنَّمَا فَتَنَّٰهُ فَٱسۡتَغۡفَرَ رَبَّهُۥ وَخَرَّۤ رَاكِعٗاۤ وَأَنَابَ۩

    Open ayah 38:24

    داود (در فیصلہ خود) گفت البتہ برادرت ظلم کردہ است در حق توبہ طلب کردن میش تو، و یکجا کردن آن با میش ہای خود، و چون بسیارا ز شرکاء از حد تجاوز می کند بعض ازآنھا بر بعض دیگر، بہ جز آنانکہ ایمان آوردند و کارہای نیک کردند ، و بسیار کم است ھمچنان مردم، و گمان کرد داود کہ اورا آزمودیم، پس مغفرت خواست از پروردگار خود و افتیدعاجزی کنان، و رجوع نمود بدر بار خدا۔

  25. فَغَفَرۡنَا لَهُۥ ذَٰلِكَۖ وَإِنَّ لَهُۥ عِندَنَا لَزُلۡفَىٰ وَحُسۡنَ مَـَٔابٖ

    Open ayah 38:25

    پس بخشیدیم برای او آن آزمایش را،والبتہ او رانزدما مرتبۂ نزدیک وانجام نیک بود

  26. يَٰدَاوُۥدُ إِنَّا جَعَلۡنَٰكَ خَلِيفَةٗ فِي ٱلۡأَرۡضِ فَٱحۡكُم بَيۡنَ ٱلنَّاسِ بِٱلۡحَقِّ وَلَا تَتَّبِعِ ٱلۡهَوَىٰ فَيُضِلَّكَ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِۚ إِنَّ ٱلَّذِينَ يَضِلُّونَ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ لَهُمۡ عَذَابٞ شَدِيدُۢ بِمَا نَسُواْ يَوۡمَ ٱلۡحِسَابِ

    Open ayah 38:26

    (بازگفتیم) ای داود ما ترا خلیفہ ساختہ ایم در زمین، پس فیصلہ کن درمیان مردم مطابق واقعی، و پیروی مکن خواہشات مردم را کہ پس دور سازد ترا پیروی خواہشات آنھا از راہ خدا، چون آنان کہ گمراہ می شوند ازراہ خدا البتہ برای شان عذاب سخت باشد، بہ سبب اینکہ آنہا فراموش کردند روز حساب را۔

  27. وَمَا خَلَقۡنَا ٱلسَّمَآءَ وَٱلۡأَرۡضَ وَمَا بَيۡنَهُمَا بَٰطِلٗاۚ ذَٰلِكَ ظَنُّ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْۚ فَوَيۡلٞ لِّلَّذِينَ كَفَرُواْ مِنَ ٱلنَّارِ

    Open ayah 38:27

    و نہ آفریدیم ما آسمان و زمین را، و آنچہ در بین ھر دو است بی فائدہ(کہ حساب گرفتہ نہ شودازمردم ) این گمان کافران است، پس بربادی است کافران را از عذاب دوزخ۔

  28. أَمۡ نَجۡعَلُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ كَٱلۡمُفۡسِدِينَ فِي ٱلۡأَرۡضِ أَمۡ نَجۡعَلُ ٱلۡمُتَّقِينَ كَٱلۡفُجَّارِ

    Open ayah 38:28

    آیا قرار مید ھیم ما مؤمنان نیکو کار را مانند فساد گران در زمین؟ (کہ محنت آنھا ضائع گردد؟) و یا قرار مید ھیم پرھیز گاران را مانند بد کاران (کہ عمل شان ضائع شود؟)

  29. كِتَٰبٌ أَنزَلۡنَٰهُ إِلَيۡكَ مُبَٰرَكٞ لِّيَدَّبَّرُوٓاْ ءَايَٰتِهِۦ وَلِيَتَذَكَّرَ أُوْلُواْ ٱلۡأَلۡبَٰبِ

    Open ayah 38:29

    (برای فرق بین متقین و فجار) این قرآن یک کتاب عظیم و بابرکت است کہ ما نازل کردیم اورا تا فکرکنند در آیات او،و تا عبرت گیرند از قصص اوصاحبان عقل

  30. وَوَهَبۡنَا لِدَاوُۥدَ سُلَيۡمَٰنَۚ نِعۡمَ ٱلۡعَبۡدُ إِنَّهُۥٓ أَوَّابٌ 

    Open ayah 38:30

    و بخشیدیم بہ داود سلیمان راکہ او بندۂ خوب بود ، چون او بسیار رجوع کنندہ بود بد ر بار خدا

  31. إِذۡ عُرِضَ عَلَيۡهِ بِٱلۡعَشِيِّ ٱلصَّٰفِنَٰتُ ٱلۡجِيَادُ

    Open ayah 38:31

    چون پیش کردہ شد بہ نزد سلیمان در وقتِ بیگاہ اسپان دَوَنَد و خوب۔

  32. فَقَالَ إِنِّيٓ أَحۡبَبۡتُ حُبَّ ٱلۡخَيۡرِ عَن ذِكۡرِ رَبِّي حَتَّىٰ تَوَارَتۡ بِٱلۡحِجَابِ

    Open ayah 38:32

    پس سلیمان گفت دوست داشتم اسپان را مانند دوست داشتن مال (حلال) بہ سبب یاد پروردگار خود (بذریعۂ جہاد)، تا آنکہ اسپان ازو غائب شدند در پس پردہ۔

  33. رُدُّوهَا عَلَيَّۖ فَطَفِقَ مَسۡحَۢا بِٱلسُّوقِ وَٱلۡأَعۡنَاقِ

    Open ayah 38:33

    (باز گفت) پس گر دانید اسپان را نزد من ، پس شروع کرد کہ دست می زد ساق ہا وگردن ہای اسپان را۔

  34. وَلَقَدۡ فَتَنَّا سُلَيۡمَٰنَ وَأَلۡقَيۡنَا عَلَىٰ كُرۡسِيِّهِۦ جَسَدٗا ثُمَّ أَنَابَ

    Open ayah 38:34

    و البتہ آزمودیم سلیمان را وانداختیم بر تخت او یک جسد(ناقص)، باز رجوع نمود بہ سوی ربّ خود۔

  35. قَالَ رَبِّ ٱغۡفِرۡ لِي وَهَبۡ لِي مُلۡكٗا لَّا يَنۢبَغِي لِأَحَدٖ مِّنۢ بَعۡدِيٓۖ إِنَّكَ أَنتَ ٱلۡوَهَّابُ

    Open ayah 38:35

    وگفت ای پروردگارم بیامرز مرا، و ببخش مرا باد شاہی کہ مناسب نباشد کسی دیگر رابعد از من، چون تو بسیار بخشش کنندۂ۔

  36. فَسَخَّرۡنَا لَهُ ٱلرِّيحَ تَجۡرِي بِأَمۡرِهِۦ رُخَآءً حَيۡثُ أَصَابَ

    Open ayah 38:36

    پس (دعای اورا قبول نمودہ) مسخر کردیم برا ی او باد را کہ می و زید بہ حکم او بہ نرمی بہ ھر جانب کہ رسیدن می خواست۔

  37. وَٱلشَّيَٰطِينَ كُلَّ بَنَّآءٖ وَغَوَّاصٖ

    Open ayah 38:37

    و مسخر نمودیم برای او شیطان ہا جنی را یعنی مسخر نمودیم ہر جنّ معمار و ہرجنّ غوطہ خور را(وآب بازرا)۔

  38. وَءَاخَرِينَ مُقَرَّنِينَ فِي ٱلۡأَصۡفَادِ

    Open ayah 38:38

    ومسخر نمودیم جنّات دیگر را کہ دست وپای آنھا بستہ بود در زنجیر ہا۔

  39. هَٰذَا عَطَآؤُنَا فَٱمۡنُنۡ أَوۡ أَمۡسِكۡ بِغَيۡرِ حِسَابٖ

    Open ayah 38:39

    وگفتیم (سلیمان راکہ) این بخشش از جانب ما است، پس احسان کن (بہ مردم ) یا نزد خود بگزار، ھیچ حسابی نیست بر تو۔

  40. وَإِنَّ لَهُۥ عِندَنَا لَزُلۡفَىٰ وَحُسۡنَ مَـَٔابٖ 

    Open ayah 38:40

    و البتہ سلیمان را نزد ما مرتبۂ نزدیک و انجام نیک بود۔

  41. وَٱذۡكُرۡ عَبۡدَنَآ أَيُّوبَ إِذۡ نَادَىٰ رَبَّهُۥٓ أَنِّي مَسَّنِيَ ٱلشَّيۡطَٰنُ بِنُصۡبٖ وَعَذَابٍ

    Open ayah 38:41

    و یاد آور شوبندۂ ما ایوب را،چون فریاد کرد پروردگار خود را کہ رسانیدہ است بہ من شیطان تکلیف و بیماری۔

  42. ٱرۡكُضۡ بِرِجۡلِكَۖ هَٰذَا مُغۡتَسَلُۢ بَارِدٞ وَشَرَابٞ

    Open ayah 38:42

    (گفتیم) بزن پای خود را در زمین (کہ چشمہ بیرون شود) و این چشمہ جای غسل و دارای آب سرد و نوشیدنی است۔

  43. وَوَهَبۡنَا لَهُۥٓ أَهۡلَهُۥ وَمِثۡلَهُم مَّعَهُمۡ رَحۡمَةٗ مِّنَّا وَذِكۡرَىٰ لِأُوْلِي ٱلۡأَلۡبَٰبِ

    Open ayah 38:43

    ودادیم بہ ایوب اھل خانہ اش رابایک مثل آنہاھمرای آنھا،بہ سبب رحمت از طرف ما وبرای عبرت صاحبان عقل

  44. وَخُذۡ بِيَدِكَ ضِغۡثٗا فَٱضۡرِب بِّهِۦ وَلَا تَحۡنَثۡۗ إِنَّا وَجَدۡنَٰهُ صَابِرٗاۚ نِّعۡمَ ٱلۡعَبۡدُ إِنَّهُۥٓ أَوَّابٞ

    Open ayah 38:44

    وگفتیم بگیر بدست خود درزۂ غنچہ را، پس بزن بآن زن خود را وخود را حانث مکن ، البتہ یافتیم اورا صبر کنندہ کہ او بندۂ خوب بود؛ چون او بسیار رجوع کنندہ بود (بہ طرف رب خود)

  45. وَٱذۡكُرۡ عِبَٰدَنَآ إِبۡرَٰهِيمَ وَإِسۡحَٰقَ وَيَعۡقُوبَ أُوْلِي ٱلۡأَيۡدِي وَٱلۡأَبۡصَٰرِ

    Open ayah 38:45

    ویاد آور شو بندگانِ ما ابراھیم و اسحق و یعقوب ر اکہ صاحبان قوۃ بودند درعبادت، وصاحب آگاھی بودند بہ احکام شرع۔

  46. إِنَّآ أَخۡلَصۡنَٰهُم بِخَالِصَةٖ ذِكۡرَى ٱلدَّارِ

    Open ayah 38:46

    چون ما آنہا رااز گناہ پاک و خالص ساختیم بہ سبب یک صفۃ خالص آنھا کہ آن یاد وفکر آخرت بود۔

  47. وَإِنَّهُمۡ عِندَنَا لَمِنَ ٱلۡمُصۡطَفَيۡنَ ٱلۡأَخۡيَارِ

    Open ayah 38:47

    والبتہ آنھا نزد ما ازبر گزید گان نیک بودند۔

  48. وَٱذۡكُرۡ إِسۡمَٰعِيلَ وَٱلۡيَسَعَ وَذَا ٱلۡكِفۡلِۖ وَكُلّٞ مِّنَ ٱلۡأَخۡيَارِ

    Open ayah 38:48

    و یاد آور شو اسماعیل و یسع و ذالکفل را (کہ) ھمگی این سہ از جملۂ نیکان بودند۔

  49. هَٰذَا ذِكۡرٞۚ وَإِنَّ لِلۡمُتَّقِينَ لَحُسۡنَ مَـَٔابٖ

    Open ayah 38:49

    این قرآن یک نصیحت است، و البتہ پرھیز گاران (وعمل کنند گان بہ قرآن) رابازگشت وانجام خوب باشد ۔

  50. جَنَّٰتِ عَدۡنٖ مُّفَتَّحَةٗ لَّهُمُ ٱلۡأَبۡوَٰبُ 

    Open ayah 38:50

    یعنی باغ ہای دائمی کہ باز کردہ شدہ باشد برای آنھا درواز ہای آن۔

  51. مُتَّكِـِٔينَ فِيهَا يَدۡعُونَ فِيهَا بِفَٰكِهَةٖ كَثِيرَةٖ وَشَرَابٖ

    Open ayah 38:51

    تکیہ کنان باشند در جنت کہ طلب کنند دران میوۂ بسیار و چیز ہای نوشیدنی را۔

  52. ۞وَعِندَهُمۡ قَٰصِرَٰتُ ٱلطَّرۡفِ أَتۡرَابٌ

    Open ayah 38:52

    ونزد آن ہا زنان باشند کہ کوتاہ کنندہ اند نگاہ خود را از بیگانہ (بہ شوہر ھای خود) و ھم سال باشند باشوھران خود۔

  53. هَٰذَا مَا تُوعَدُونَ لِيَوۡمِ ٱلۡحِسَابِ

    Open ayah 38:53

    این ھمان ثوابی است کہ وعدہ کردہ می شود شما رابرای دادن در روزحساب

  54. إِنَّ هَٰذَا لَرِزۡقُنَا مَا لَهُۥ مِن نَّفَادٍ

    Open ayah 38:54

    (ودرآنجان بطورافتخارگویند) این رزق دائمی ماست کہ نیست اورا زوالی۔

  55. هَٰذَاۚ وَإِنَّ لِلطَّٰغِينَ لَشَرَّ مَـَٔابٖ

    Open ayah 38:55

    این است حال پرھیز گاران، و البتہ سر کشان را باز گشت بسیار بد باشد۔

  56. جَهَنَّمَ يَصۡلَوۡنَهَا فَبِئۡسَ ٱلۡمِهَادُ

    Open ayah 38:56

    یعنی دوزخ کہ داخل شوند دران، پس بد جای آرام است دوزخ۔

  57. هَٰذَا فَلۡيَذُوقُوهُ حَمِيمٞ وَغَسَّاقٞ

    Open ayah 38:57

    (این است جای دوزخیان)پس باید بچشند عذاب راکہ آن آب گرم و زرد اب دوزخیان است

  58. وَءَاخَرُ مِن شَكۡلِهِۦٓ أَزۡوَٰجٌ

    Open ayah 38:58

    ومانند این قِسم دیگر است از عذاب کہ انواع مختلف دارد۔

  59. هَٰذَا فَوۡجٞ مُّقۡتَحِمٞ مَّعَكُمۡ لَا مَرۡحَبَۢا بِهِمۡۚ إِنَّهُمۡ صَالُواْ ٱلنَّارِ

    Open ayah 38:59

    مشرکین راخطاب نمودہ شود کہ این اتباع شما یک جماعۂ دیگراند کہ داخل شوندہ اند ھمرای شما در عذاب رؤسا گویند ھیچ کشادگی و خوشی نباشد آنھا را، چون آنھا داخل شوندہ اند دردوزخ۔

  60. قَالُواْ بَلۡ أَنتُمۡ لَا مَرۡحَبَۢا بِكُمۡۖ أَنتُمۡ قَدَّمۡتُمُوهُ لَنَاۖ فَبِئۡسَ ٱلۡقَرَارُ 

    Open ayah 38:60

    اتباع گویند بلکہ شما را خوشی مباد کہ شما پیش کردید عذاب را بر ما، پس بد جای قرار است دوزخ۔

  61. قَالُواْ رَبَّنَا مَن قَدَّمَ لَنَا هَٰذَا فَزِدۡهُ عَذَابٗا ضِعۡفٗا فِي ٱلنَّارِ

    Open ayah 38:61

    گویند اتباع ای پروردگار ا ہر کس کہ تقدیم کردہ است بر ما این عذاب را پس زیادہ کن برآن دو چند عذاب را در دوزخ۔

  62. وَقَالُواْ مَا لَنَا لَا نَرَىٰ رِجَالٗا كُنَّا نَعُدُّهُم مِّنَ ٱلۡأَشۡرَارِ

    Open ayah 38:62

    و گویند دوزخیان چیست ما را کہ نہ می بینم مردمان را کہ از جملۂ بد کاران می شمردیم آنھا را۔

  63. أَتَّخَذۡنَٰهُمۡ سِخۡرِيًّا أَمۡ زَاغَتۡ عَنۡهُمُ ٱلۡأَبۡصَٰرُ

    Open ayah 38:63

    آیا (بہ غلطی) آنھا را مورد تمسخر قراردادہ بودیم ویا کہ دیگر طرف گردیدہ است از آنھا چشم ہای ما۔

  64. إِنَّ ذَٰلِكَ لَحَقّٞ تَخَاصُمُ أَهۡلِ ٱلنَّارِ

    Open ayah 38:64

    البتہ این واقع شدنی است یعنی جنگ دو زخیان (درمیان خود)

  65. قُلۡ إِنَّمَآ أَنَا۠ مُنذِرٞۖ وَمَا مِنۡ إِلَٰهٍ إِلَّا ٱللَّهُ ٱلۡوَٰحِدُ ٱلۡقَهَّارُ

    Open ayah 38:65

    بگوجز این نیست کہ من ترسانندہ ام(از دوزخ واز شرک)ونیست ھیچ معبود برحق بہ جز خدای یگانہ وبسیار غالب۔

  66. رَبُّ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَمَا بَيۡنَهُمَا ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡغَفَّٰرُ

    Open ayah 38:66

    (کہ) آن متصرف آسمان ہا و زمین است، و متصرف آنچہ کہ در بین آسمان وزمین است، واو بسیار غالب وآمرز گار است۔

  67. قُلۡ هُوَ نَبَؤٌاْ عَظِيمٌ

    Open ayah 38:67

    بگو آن خبر توحید یک خبر بزرگ (و دارای اھمیت) است۔

  68. أَنتُمۡ عَنۡهُ مُعۡرِضُونَ

    Open ayah 38:68

    کہ شما ازان اعراض کنان اید۔

  69. مَا كَانَ لِيَ مِنۡ عِلۡمِۭ بِٱلۡمَلَإِ ٱلۡأَعۡلَىٰٓ إِذۡ يَخۡتَصِمُونَ

    Open ayah 38:69

    نیست مرا ھیچ علم بہ جماعۂ مجلس بالا(فرشتہ ہا) و قتیکہ بحث می کنند راجع بہ فضیلت آدم یا فضیلت بعض اعمال۔

  70. إِن يُوحَىٰٓ إِلَيَّ إِلَّآ أَنَّمَآ أَنَا۠ نَذِيرٞ مُّبِينٌ 

    Open ayah 38:70

    (چون) و حی فرستادہ نہ می شود بہ من بہ جز اینکہ من تر سانندۂ آشکارا را ام۔

  71. إِذۡ قَالَ رَبُّكَ لِلۡمَلَٰٓئِكَةِ إِنِّي خَٰلِقُۢ بَشَرٗا مِّن طِينٖ

    Open ayah 38:71

    (بذریعہ وحی) یا د آور شو وقتی را کہ گفت پروردگار تو فرشتہ ہا را کہ من آفرینندہ ام یک مخلوق بنام بشر از گِل۔

  72. فَإِذَا سَوَّيۡتُهُۥ وَنَفَخۡتُ فِيهِ مِن رُّوحِي فَقَعُواْ لَهُۥ سَٰجِدِينَ

    Open ayah 38:72

    پس چون برابر کردم آن را، و دمیدم دران از جان پیدا کردۂ خود، پس بیفتید شمافرشتہ ہا اورا سجدہ کنان۔

  73. فَسَجَدَ ٱلۡمَلَٰٓئِكَةُ كُلُّهُمۡ أَجۡمَعُونَ

    Open ayah 38:73

    پس سجدہ کردند آدم را ھمہ فرشتگان یک جا۔

  74. إِلَّآ إِبۡلِيسَ ٱسۡتَكۡبَرَ وَكَانَ مِنَ ٱلۡكَٰفِرِينَ

    Open ayah 38:74

    بہ جزشیطان کہ(باوجودومأموربودن) تکبر کرد،وشدازجملۂ کافران

  75. قَالَ يَٰٓإِبۡلِيسُ مَا مَنَعَكَ أَن تَسۡجُدَ لِمَا خَلَقۡتُ بِيَدَيَّۖ أَسۡتَكۡبَرۡتَ أَمۡ كُنتَ مِنَ ٱلۡعَالِينَ

    Open ayah 38:75

    خدا گفت ای ابلیس چہ چیز مانع شد ترا از سجدہ کردن آنچہ من آفریدم آن رابہ ہردودست خود، آیا تکبر کردی و یا کہ ھستی از جملۂ افراد بلند مرتبہ؟۔

  76. قَالَ أَنَا۠ خَيۡرٞ مِّنۡهُ خَلَقۡتَنِي مِن نَّارٖ وَخَلَقۡتَهُۥ مِن طِينٖ

    Open ayah 38:76

    شیطان گفت من(بلند مرتبہ و) از و بہترم کہ مرا آفریدی از آتش، و اورا آفریدی از گِل۔

  77. قَالَ فَٱخۡرُجۡ مِنۡهَا فَإِنَّكَ رَجِيمٞ

    Open ayah 38:77

    خدا گفت(وقتیکہ چنین باشد پس) بیرون شو از آنجا چون تو مردود ہستی۔

  78. وَإِنَّ عَلَيۡكَ لَعۡنَتِيٓ إِلَىٰ يَوۡمِ ٱلدِّينِ

    Open ayah 38:78

    والبتہ ترا دوری است از رحمت من تا روز جزا و سزا۔

  79. قَالَ رَبِّ فَأَنظِرۡنِيٓ إِلَىٰ يَوۡمِ يُبۡعَثُونَ

    Open ayah 38:79

    شیطان گفت ای رب من پس مر اازمرگ مہلت دہ تا روزیکہ مردم از قبرہا برانگیختہ می شوند۔

  80. قَالَ فَإِنَّكَ مِنَ ٱلۡمُنظَرِينَ 

    Open ayah 38:80

    خدا گفت پس تو از جملہ مہلت دادہ شد گانی۔

  81. إِلَىٰ يَوۡمِ ٱلۡوَقۡتِ ٱلۡمَعۡلُومِ

    Open ayah 38:81

    تا روز وقت معین (قیامت)

  82. قَالَ فَبِعِزَّتِكَ لَأُغۡوِيَنَّهُمۡ أَجۡمَعِينَ

    Open ayah 38:82

    شیطان گفت پس بہ عزت تو قسم کہ البتہ گمراہ کنم ھمہ اولاد آدم را

  83. إِلَّا عِبَادَكَ مِنۡهُمُ ٱلۡمُخۡلَصِينَ

    Open ayah 38:83

    مگرازجملۂ آنھا بندگان خالص کردۂ ترا برای عبادت خود ۔

  84. قَالَ فَٱلۡحَقُّ وَٱلۡحَقَّ أَقُولُ

    Open ayah 38:84

    خدا گفت پس حق ھمین است (کہ ذکر می شود) و من حق را می گویم۔

  85. لَأَمۡلَأَنَّ جَهَنَّمَ مِنكَ وَمِمَّن تَبِعَكَ مِنۡهُمۡ أَجۡمَعِينَ

    Open ayah 38:85

    کہ البتہ پر کنم دوزخ را از تو و از کسانی کہ ترا متابعت کنند از آنھا ھمہ را یکجا

  86. قُلۡ مَآ أَسۡـَٔلُكُمۡ عَلَيۡهِ مِنۡ أَجۡرٖ وَمَآ أَنَا۠ مِنَ ٱلۡمُتَكَلِّفِينَ

    Open ayah 38:86

    بگو نہ من می خواھم از شما بر تبلیغ قرآن ھیچ اجرتی، و نہ من از تکلّف کنند گانم ( کہ از خود کلام بسازم)

  87. إِنۡ هُوَ إِلَّا ذِكۡرٞ لِّلۡعَٰلَمِينَ

    Open ayah 38:87

    نیست آن قرآن مگر نصیحت برای تمام جہان۔

  88. وَلَتَعۡلَمُنَّ نَبَأَهُۥ بَعۡدَ حِينِۭ

    Open ayah 38:88

    و البتہ خواھید دانست خبر راستی وحق بودن قرآن را بعد از یک مدتی۔