طه
Taa-Haa
Translation: Dari - Mawlawi Muhammad Anwar Badkhashani · Open the surah
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
مفہوم این حروف بخدا
مَآ أَنزَلۡنَا عَلَيۡكَ ٱلۡقُرۡءَانَ لِتَشۡقَىٰٓ
Open ayah 20:2نازل نہ کردیم بر تو قرآن را برای اینکہ خود رادربدبختی و مشقت اندازی
إِلَّا تَذۡكِرَةٗ لِّمَن يَخۡشَىٰ
Open ayah 20:3لیکن نازل کردیم قرآن رابرای نصیحتِ کسی کہ صلاحیت ترس خدا را داشتہ باشد
تَنزِيلٗا مِّمَّنۡ خَلَقَ ٱلۡأَرۡضَ وَٱلسَّمَٰوَٰتِ ٱلۡعُلَى
Open ayah 20:4نزول تدریجی این قرآن از طرف آن عظیم ہستی است کہ آفریدہ است زمین را و آفریدہ است آسمان ہای بلند را۔
ٱلرَّحۡمَٰنُ عَلَى ٱلۡعَرۡشِ ٱسۡتَوَىٰ
Open ayah 20:5ھمان (نازل کنندۂ قرآن ) خدای بسیار بخشندہ بر عرش مستوی شد
لَهُۥ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِي ٱلۡأَرۡضِ وَمَا بَيۡنَهُمَا وَمَا تَحۡتَ ٱلثَّرَىٰ
Open ayah 20:6فقط در تصرّف خدا است ہر چہ در آسمان ہاو ہر چہ در زمین است، و ہر چہ در بین آسمان و زمین است، و ہر چہ در زیر گِل تر درقعر زمین است۔
وَإِن تَجۡهَرۡ بِٱلۡقَوۡلِ فَإِنَّهُۥ يَعۡلَمُ ٱلسِّرَّ وَأَخۡفَى
Open ayah 20:7(این بود قدرت وسلطنت خدا، اما علم او این است کہ) واگر توای مخاطب بآواز بلند گوی سخن خود را (لازما او میداند) زیرا او میداند ہر چیز پوشیدہ و ازان پوشیدہ تر را۔
ٱللَّهُ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَۖ لَهُ ٱلۡأَسۡمَآءُ ٱلۡحُسۡنَىٰ
Open ayah 20:8(لذا) خدا آنست کہ ھیچ معبودی برحق نیست بہ جز او،صرف اورا ست نام ہای دلالت کنندہ بر کمال و جمال او۔
وَهَلۡ أَتَىٰكَ حَدِيثُ مُوسَىٰٓ
Open ayah 20:9وآیا آمدہ است بہ تو خبر(نبوتِ) موسی (کہ چطور بہ نبوت مشرّف شد؟)
إِذۡ رَءَا نَارٗا فَقَالَ لِأَهۡلِهِ ٱمۡكُثُوٓاْ إِنِّيٓ ءَانَسۡتُ نَارٗا لَّعَلِّيٓ ءَاتِيكُم مِّنۡهَا بِقَبَسٍ أَوۡ أَجِدُ عَلَى ٱلنَّارِ هُدٗى
Open ayah 20:10چون دیدنورآتش مانند را پس گفت اھل خود را کہ شما این جا توقف کنید کہ من آتشی دیدہ ام، شاید بیارم ازان بہ شما شعلۂ یا بیابم در روشنی آن راہ صحیح را
فَلَمَّآ أَتَىٰهَا نُودِيَ يَٰمُوسَىٰٓ
Open ayah 20:11پس وقتیکہ آمدموسی نزدیک آتش صدا کردہ شد کہ ای موسی۔
إِنِّيٓ أَنَا۠ رَبُّكَ فَٱخۡلَعۡ نَعۡلَيۡكَ إِنَّكَ بِٱلۡوَادِ ٱلۡمُقَدَّسِ طُوٗى
Open ayah 20:12البتہ من ربّ تو ام، پس بکش(از پا بیرون کن) نعلین خود را، چون تو دریک میدان پاک ہستی کہ( طویٰ) نام دارد۔
وَأَنَا ٱخۡتَرۡتُكَ فَٱسۡتَمِعۡ لِمَا يُوحَىٰٓ
Open ayah 20:13و من ترا اختیار کردم(برای پیغام رسانی بہ بندگان خود) پس گوش کن آنچہ بہ تو وحی کرد ہ می شود۔
إِنَّنِيٓ أَنَا ٱللَّهُ لَآ إِلَٰهَ إِلَّآ أَنَا۠ فَٱعۡبُدۡنِي وَأَقِمِ ٱلصَّلَوٰةَ لِذِكۡرِيٓ
Open ayah 20:14(نخستین وحی این است کہ) من اﷲ ام نیست ھیچ معبودی بر حق بہ جز من، پس عبادت کن مرا، و قائم کن نماز را برای یاد آوری من۔
إِنَّ ٱلسَّاعَةَ ءَاتِيَةٌ أَكَادُ أُخۡفِيهَا لِتُجۡزَىٰ كُلُّ نَفۡسِۭ بِمَا تَسۡعَىٰ
Open ayah 20:15(دیگر اینکہ) البتہ قیامت آمدنی است، قریب است کہ (کاملاً) بپوشانم وقت آن را (قیامت) برای این است کہ جزادادہ شود ہر شخص رابہ مقابلۂ عمل و کوشش او۔
فَلَا يَصُدَّنَّكَ عَنۡهَا مَن لَّا يُؤۡمِنُ بِهَا وَٱتَّبَعَ هَوَىٰهُ فَتَرۡدَىٰ
Open ayah 20:16پس باید ما نع نہ شود ترا ازیقین بہ قیامت کسیکہ بہ آن ایمان نہ می آرد، و پیروی کردہ است خواہش خود را، پس واقع شوی تو در ھلاکت۔
وَمَا تِلۡكَ بِيَمِينِكَ يَٰمُوسَىٰ
Open ayah 20:17(بعداً اللّٰہ تعالیٰ پرسید) ای موسیٰ این چیست در دست را ستِ تو ؟
قَالَ هِيَ عَصَايَ أَتَوَكَّؤُاْ عَلَيۡهَا وَأَهُشُّ بِهَا عَلَىٰ غَنَمِي وَلِيَ فِيهَا مَـَٔارِبُ أُخۡرَىٰ
Open ayah 20:18موسی گفت این عصا ی من است کہ تکیہ می کنم بران، و برگ می زنم بر بزوگوسفند ہای خود، و مرا در این عصا مقاصد دیگر (نیز) است۔
قَالَ أَلۡقِهَا يَٰمُوسَىٰ
Open ayah 20:19خدا فرمود در زمین بینداز عصا را ای موسی۔
فَأَلۡقَىٰهَا فَإِذَا هِيَ حَيَّةٞ تَسۡعَىٰ
Open ayah 20:20پس پر تافت موسیٰ عصا را در زمین، باز ناگہان او یک ماری گردید کہ می دوید۔
قَالَ خُذۡهَا وَلَا تَخَفۡۖ سَنُعِيدُهَا سِيرَتَهَا ٱلۡأُولَىٰ
Open ayah 20:21خدا فرمود بگیر آن را بدستت و نہ ترس، زود می گردانیم او را بہ حالت سابقہ اش (چوب بی جان)۔
وَٱضۡمُمۡ يَدَكَ إِلَىٰ جَنَاحِكَ تَخۡرُجۡ بَيۡضَآءَ مِنۡ غَيۡرِ سُوٓءٍ ءَايَةً أُخۡرَىٰ
Open ayah 20:22و بچسپان دست خود را در زیر بغل خود کہ بیرون شود درخشندہ بدون ھیچ عیبی بہ شکل یک معجزۂ دیگر۔
لِنُرِيَكَ مِنۡ ءَايَٰتِنَا ٱلۡكُبۡرَى
Open ayah 20:23(غرض از ین مشق این است کہ) تانشان دھیم ترا بعض از علامات بزرگ قدرت خود را۔
ٱذۡهَبۡ إِلَىٰ فِرۡعَوۡنَ إِنَّهُۥ طَغَىٰ
Open ayah 20:24(اکنون) بروبہ طرف فرعون کہ او سر کشی نمودہ است۔
قَالَ رَبِّ ٱشۡرَحۡ لِي صَدۡرِي
Open ayah 20:25موسی(درخواست ہانمودہ) گفت ای پروردگارم بکشا برایم سینۂ ام را۔
وَيَسِّرۡ لِيٓ أَمۡرِي
Open ayah 20:26و آسان کن برایم کار رسالتم را۔
وَٱحۡلُلۡ عُقۡدَةٗ مِّن لِّسَانِي
Open ayah 20:27و بکشا گرہ را از زبان ام۔
يَفۡقَهُواْ قَوۡلِي
Open ayah 20:28تا مردم بفہمند سخن مرا۔
وَٱجۡعَل لِّي وَزِيرٗا مِّنۡ أَهۡلِي
Open ayah 20:29و مقرر کن برای من وزیر ( مددگار) از اقارب من۔
هَٰرُونَ أَخِي
Open ayah 20:30یعنی ھارون برادرم را۔
ٱشۡدُدۡ بِهِۦٓ أَزۡرِي
Open ayah 20:31و محکم کن بذریعۂ آن پشتِ مرا۔
وَأَشۡرِكۡهُ فِيٓ أَمۡرِي
Open ayah 20:32وشریک ساز او را در کار (رسالت) من۔
كَيۡ نُسَبِّحَكَ كَثِيرٗا
Open ayah 20:33تا زیادہ گویم تسبیح ترا
وَنَذۡكُرَكَ كَثِيرًا
Open ayah 20:34وتا زیادہ یاد کنیم ترا۔
إِنَّكَ كُنتَ بِنَا بَصِيرٗا
Open ayah 20:35چون تو ہستی بہ حال ما خوب بینا۔
قَالَ قَدۡ أُوتِيتَ سُؤۡلَكَ يَٰمُوسَىٰ
Open ayah 20:36(درجواب عریضہ او)خدا گفت ای موسیٰ البتہ قبول کردہ شد(درخواست و) دعای تو۔
وَلَقَدۡ مَنَنَّا عَلَيۡكَ مَرَّةً أُخۡرَىٰٓ
Open ayah 20:37والبتہ احسان کردہ بودیم بر تو یک مرتبۂ دیگر(پیش ازین)
إِذۡ أَوۡحَيۡنَآ إِلَىٰٓ أُمِّكَ مَا يُوحَىٰٓ
Open ayah 20:38وقتِ کہ الہام کردیم بہ مادر ت آنچہ الہام کر دنی بود۔
أَنِ ٱقۡذِفِيهِ فِي ٱلتَّابُوتِ فَٱقۡذِفِيهِ فِي ٱلۡيَمِّ فَلۡيُلۡقِهِ ٱلۡيَمُّ بِٱلسَّاحِلِ يَأۡخُذۡهُ عَدُوّٞ لِّي وَعَدُوّٞ لَّهُۥۚ وَأَلۡقَيۡتُ عَلَيۡكَ مَحَبَّةٗ مِّنِّي وَلِتُصۡنَعَ عَلَىٰ عَيۡنِيٓ
Open ayah 20:39(الہام نمودیم) کہ بینداز موسی رادر صندوق، باز بینداز صندوق را دردر یا، باز البتہ بیرون کند صندوق را دریا در کنارہ (خشکی) کہ بردارد موسی را کسیکہ دشمن من ودشمن اوست وانداختیم در وجود تو محبت از طرف خود (تاتراکسی ضررنر ساند) و تا پروردہ شوی در پیش چشم من۔
إِذۡ تَمۡشِيٓ أُخۡتُكَ فَتَقُولُ هَلۡ أَدُلُّكُمۡ عَلَىٰ مَن يَكۡفُلُهُۥۖ فَرَجَعۡنَٰكَ إِلَىٰٓ أُمِّكَ كَيۡ تَقَرَّ عَيۡنُهَا وَلَا تَحۡزَنَۚ وَقَتَلۡتَ نَفۡسٗا فَنَجَّيۡنَٰكَ مِنَ ٱلۡغَمِّ وَفَتَنَّٰكَ فُتُونٗاۚ فَلَبِثۡتَ سِنِينَ فِيٓ أَهۡلِ مَدۡيَنَ ثُمَّ جِئۡتَ عَلَىٰ قَدَرٖ يَٰمُوسَىٰ
Open ayah 20:40وقتیکہ می رفت خواھرت پس می گفت (خاندان فرعون را) آ یا دلالت کنم شما را بریک زن کہ ضامن شود (پرورش ) موسی را ؟پس باز گردانید یم ترا بہ مادرت تا سرد شود چشم وی و غمگین نشود، وباز تو قتل کردی یک شخص (قبطی) را، پس نجات دادیم ترا از غم (قصاص وگرفتاری)، وآزمودیم ترا بہ آزمایش سخت (بہ ترک وطن و مسافرت) پس سپری نمودی چند ین سال را در بین اھل مدین،و باز آمدی ای موسیٰ تو (بہ مصر) مطابق تقدیر الھیٰ۔
وَٱصۡطَنَعۡتُكَ لِنَفۡسِي
Open ayah 20:41وآفریدم و پروردم ترا برای (رسانیدن پیغام) خود۔
ٱذۡهَبۡ أَنتَ وَأَخُوكَ بِـَٔايَٰتِي وَلَا تَنِيَا فِي ذِكۡرِي
Open ayah 20:42برو تو با برادرت ھمرای معجزھای من (برای دعوت فرعون وقوم او) وشما سستی مکنید دریاد من
ٱذۡهَبَآ إِلَىٰ فِرۡعَوۡنَ إِنَّهُۥ طَغَىٰ
Open ayah 20:43بروید بہ سوی فرعون کہ او از حد تجاوز نمودہ است۔
فَقُولَا لَهُۥ قَوۡلٗا لَّيِّنٗا لَّعَلَّهُۥ يَتَذَكَّرُ أَوۡ يَخۡشَىٰ
Open ayah 20:44پس بگوید با او(در دعوت خود)سخن نرم شایدعبرت گیردیا بترسد ازعذاب خدا
قَالَا رَبَّنَآ إِنَّنَا نَخَافُ أَن يَفۡرُطَ عَلَيۡنَآ أَوۡ أَن يَطۡغَىٰ
Open ayah 20:45گفتند (موسی و ھارون) کہ ای پروردگارا (رفتن مشکل است )چون ما می ترسیم کہ زیادتی می کند بر ما، یا اینکہ سرکشی می کنددرمقابل ما۔
قَالَ لَا تَخَافَآۖ إِنَّنِي مَعَكُمَآ أَسۡمَعُ وَأَرَىٰ
Open ayah 20:46خدا گفت شمانترسید ،چون علماً من ھمرای شما ام کہ می شنوم (سخن اورا)و می بینم (کاراورا)
فَأۡتِيَاهُ فَقُولَآ إِنَّا رَسُولَا رَبِّكَ فَأَرۡسِلۡ مَعَنَا بَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ وَلَا تُعَذِّبۡهُمۡۖ قَدۡ جِئۡنَٰكَ بِـَٔايَةٖ مِّن رَّبِّكَۖ وَٱلسَّلَٰمُ عَلَىٰ مَنِ ٱتَّبَعَ ٱلۡهُدَىٰٓ
Open ayah 20:47پس بروید نزداو و بگوید کہ ما فرستادۂ پروردگار تو ایم، پس بفرست(آزاد کن) ھمرای مابنی اسرائیل را،وعذاب ندہ آنہا را (چون) آوردہ ایم برای تو معجزۂ از طرف پروردگارت، وکسی سلامت می ماند کہ پیروی کند ھدایت آسمانی را۔
إِنَّا قَدۡ أُوحِيَ إِلَيۡنَآ أَنَّ ٱلۡعَذَابَ عَلَىٰ مَن كَذَّبَ وَتَوَلَّىٰ
Open ayah 20:48چون وحی فرستادہ شدہ بہ ماکہ مستحق عذاب خدا کسی است کہ دروغ شما رد ھدایت آسمانی را و اعراض کند ازان۔
قَالَ فَمَن رَّبُّكُمَا يَٰمُوسَىٰ
Open ayah 20:49فرعون گفت: ای موسی پس آن ربّ شما کیست کہ بطرف آن مرادعوت مید ھید ؟
قَالَ رَبُّنَا ٱلَّذِيٓ أَعۡطَىٰ كُلَّ شَيۡءٍ خَلۡقَهُۥ ثُمَّ هَدَىٰ
Open ayah 20:50موسیٰ (درجواب) گفت ربّ ماآنست کہ ہر چیز را وجودبخشیدہ و بازآن را راہ نمائی کردہ بہ مقصد ایجاد آن۔
قَالَ فَمَا بَالُ ٱلۡقُرُونِ ٱلۡأُولَىٰ
Open ayah 20:51فرعون (باز) گفت پس چہ حال باشد مرد مان قرن ہای پیشین را (گمراہ بودند یا خیر)
قَالَ عِلۡمُهَا عِندَ رَبِّي فِي كِتَٰبٖۖ لَّا يَضِلُّ رَبِّي وَلَا يَنسَى
Open ayah 20:52موسی گفت علم بہ حال آنہا نزد پرور دگار من است، حال آنہا درج است در کتاب کہ غلطی نہ می کند ربّ من در کتابتِ آن، و نہ فراموش می کند۔
ٱلَّذِي جَعَلَ لَكُمُ ٱلۡأَرۡضَ مَهۡدٗا وَسَلَكَ لَكُمۡ فِيهَا سُبُلٗا وَأَنزَلَ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءٗ فَأَخۡرَجۡنَا بِهِۦٓ أَزۡوَٰجٗا مِّن نَّبَاتٖ شَتَّىٰ
Open ayah 20:53ورب من آنست کہ گردایندہ است برای شما زمین را فرش(مانند گھوارہ) وبرابر کردہ است(آسان نمودہ است) برای شما در زمین راہ ہا را، و نازل کردہ است (بارانیدہ است) از آسمان آب را(بازمی فرماید کہ )، پس مابیرون کردیم بذریعۂ آن آب انواع مختلف از نباتات را۔
كُلُواْ وَٱرۡعَوۡاْ أَنۡعَٰمَكُمۡۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتٖ لِّأُوْلِي ٱلنُّهَىٰ
Open ayah 20:54(وگفتیم) بخورید ازان نباتات، و بچرانید حیوانات خود را، البتہ درین امورمذکور علامات ودلائل قدرت خدا است برای صاحبان خِرَدْ۔
۞مِنۡهَا خَلَقۡنَٰكُمۡ وَفِيهَا نُعِيدُكُمۡ وَمِنۡهَا نُخۡرِجُكُمۡ تَارَةً أُخۡرَىٰ
Open ayah 20:55از ھمان زمین آفریدیم شما را، و دران باز گردانیم شما را (بعد از موت) و ازان بیرون یعنی (زندہ) کنیم شما را باردیگر
وَلَقَدۡ أَرَيۡنَٰهُ ءَايَٰتِنَا كُلَّهَا فَكَذَّبَ وَأَبَىٰ
Open ayah 20:56(نتیجہ دعوت فرعون این شدکہ)والبتہ نشان دادیم بہ فرعون تمام معجزاھای ارسال کردۂ خودرا پس دروغ شمرد آن معجزھا را و انکار نمود
قَالَ أَجِئۡتَنَا لِتُخۡرِجَنَا مِنۡ أَرۡضِنَا بِسِحۡرِكَ يَٰمُوسَىٰ
Open ayah 20:57(بلکہ) گفت آیا آمدۂ ای موسی تا بیرون کنی ما را از سرزمین وکشور مان بہ زور جادوی خود؟۔
فَلَنَأۡتِيَنَّكَ بِسِحۡرٖ مِّثۡلِهِۦ فَٱجۡعَلۡ بَيۡنَنَا وَبَيۡنَكَ مَوۡعِدٗا لَّا نُخۡلِفُهُۥ نَحۡنُ وَلَآ أَنتَ مَكَانٗا سُوٗى
Open ayah 20:58پس البتہ آریم در مقابل جادوی تویک جادوی دیگرمانند آن، پس مقرر کن در بینی ماو خودت یک وقتیکہ نہ ما ازان مخالفت کنیم و نہ تو، وباید مقابلہ دریک جای برابر و ھموار باشد (کہ ہرکس منظر رادیدن بتواند) ۔
قَالَ مَوۡعِدُكُمۡ يَوۡمُ ٱلزِّينَةِ وَأَن يُحۡشَرَ ٱلنَّاسُ ضُحٗى
Open ayah 20:59موسی گفت وقت موعود با شما روز جشن است، و اینکہ جمع کردہ شود مردم را در وقت چاشت۔
فَتَوَلَّىٰ فِرۡعَوۡنُ فَجَمَعَ كَيۡدَهُۥ ثُمَّ أَتَىٰ
Open ayah 20:60فرعون پس گردید از مجلسِ موسیٰ و جمع کرد اسباب مکرو جادوی خود را و باز آمددرمیدان مقابلہ۔
قَالَ لَهُم مُّوسَىٰ وَيۡلَكُمۡ لَا تَفۡتَرُواْ عَلَى ٱللَّهِ كَذِبٗا فَيُسۡحِتَكُم بِعَذَابٖۖ وَقَدۡ خَابَ مَنِ ٱفۡتَرَىٰ
Open ayah 20:61موسی جادوگران را (نصیحت کردہ) گفت ھلاکت باد برشما افترا نکنید بر خدا دروغ را (ومعجزہ راجادو نگوید)کہ خدا بیخ کن می کندشما را بذریعۂ عذاب، چون ناکام شدہ است ہر کس کہ افترا کردہ است بر خدا۔
فَتَنَٰزَعُوٓاْ أَمۡرَهُم بَيۡنَهُمۡ وَأَسَرُّواْ ٱلنَّجۡوَىٰ
Open ayah 20:62پس نزاع کردندجادو گران در بین خود راجع بہ کار خود کہ (کہ چہ باید کرد؟) ومخفی داشتند ازمردم گفتگوی خود را۔
قَالُوٓاْ إِنۡ هَٰذَٰنِ لَسَٰحِرَٰنِ يُرِيدَانِ أَن يُخۡرِجَاكُم مِّنۡ أَرۡضِكُم بِسِحۡرِهِمَا وَيَذۡهَبَا بِطَرِيقَتِكُمُ ٱلۡمُثۡلَىٰ
Open ayah 20:63(بالآخر باین نتیجہ رسید ند کہ ) گفتند یقینا این ھر دوبرادر جادوگر(بزرگ) اند و می خواھند کہ بیرون کنند شما را از زمین (وطن) تان بہ زور جادوی خود، ومی خواھندکہ از بین برند دین وسستم عمدۂ شما را
فَأَجۡمِعُواْ كَيۡدَكُمۡ ثُمَّ ٱئۡتُواْ صَفّٗاۚ وَقَدۡ أَفۡلَحَ ٱلۡيَوۡمَ مَنِ ٱسۡتَعۡلَىٰ
Open ayah 20:64لذا جمع کنید اسباب مکر و تدبیر خود را و باز بیاید صف بستہ درمیدان، ولازماً پیروز شود امروزھمان کس کہ غالب شود۔
قَالُواْ يَٰمُوسَىٰٓ إِمَّآ أَن تُلۡقِيَ وَإِمَّآ أَن نَّكُونَ أَوَّلَ مَنۡ أَلۡقَىٰ
Open ayah 20:65(جادو گران در آغاز مبارزہ) گفتند ای موسی آیا تو می اندازی عصای خود را اولاً، ویاکہ ماباشیم اولین کس کہ می اندازد عصا ورسن خود را۔
قَالَ بَلۡ أَلۡقُواْۖ فَإِذَا حِبَالُهُمۡ وَعِصِيُّهُمۡ يُخَيَّلُ إِلَيۡهِ مِن سِحۡرِهِمۡ أَنَّهَا تَسۡعَىٰ
Open ayah 20:66موسی گفت بلکہ شما بیند از ید ہر چہ دارید و(بعد از انداختن آنہا) ناگہان رسن ہا و عصا ہای آنہا بہ سبب سحر در خیال موسی چنین معلوم می شد کہ مار ہای حقیقی اند و میدوند۔
فَأَوۡجَسَ فِي نَفۡسِهِۦ خِيفَةٗ مُّوسَىٰ
Open ayah 20:67پس موسیٰ در د ل خود ترس را احساس کرد (ومخفی داشت آن را) ۔
قُلۡنَا لَا تَخَفۡ إِنَّكَ أَنتَ ٱلۡأَعۡلَىٰ
Open ayah 20:68(وما)گفتیم (موسیٰ را بذریعۂ وحی کہ) تو نہ ترس کہ البتہ تو غالب خواھی شد
وَأَلۡقِ مَا فِي يَمِينِكَ تَلۡقَفۡ مَا صَنَعُوٓاْۖ إِنَّمَا صَنَعُواْ كَيۡدُ سَٰحِرٖۖ وَلَا يُفۡلِحُ ٱلسَّاحِرُ حَيۡثُ أَتَىٰ
Open ayah 20:69وبینداز عصا ی را کہ در دست راست داری تا فرو برد این عصا ہر چہ را کہ آنھا ساختہ اند؛ زیر ا ہر چہ آنھا ساختہ اند ہمہ فریب جادو گری است، و کامیاب نہ شود جادوگر(درمقابل حق) در ہر میدان کہ برای مقابلہ بیاید۔
فَأُلۡقِيَ ٱلسَّحَرَةُ سُجَّدٗا قَالُوٓاْ ءَامَنَّا بِرَبِّ هَٰرُونَ وَمُوسَىٰ
Open ayah 20:70پس(از دیدنِ غلبۂ حق) انداختہ شدند جادوگران یعنی بزمین افتیدند سجدہ کنان، و گفتند ایمان آوردیم بہ ربّ ھارون و موسیٰ۔
قَالَ ءَامَنتُمۡ لَهُۥ قَبۡلَ أَنۡ ءَاذَنَ لَكُمۡۖ إِنَّهُۥ لَكَبِيرُكُمُ ٱلَّذِي عَلَّمَكُمُ ٱلسِّحۡرَۖ فَلَأُقَطِّعَنَّ أَيۡدِيَكُمۡ وَأَرۡجُلَكُم مِّنۡ خِلَٰفٖ وَلَأُصَلِّبَنَّكُمۡ فِي جُذُوعِ ٱلنَّخۡلِ وَلَتَعۡلَمُنَّ أَيُّنَآ أَشَدُّ عَذَابٗا وَأَبۡقَىٰ
Open ayah 20:71فرعون گفت آیا شما ایمان آوردید بہ گفتۂ موسی پیش ازینکہ من اجازت دھم شما را؟ یقیناً او کلان ورئیس شما است کہ تعلیم دادہ است بہ شما جادو را، پس البتہ بِبرُم دست و پای شما را از جانب مخالف، وآویزان کنیم شما را در درختان خرما، و خواھید دانست کہ کدام از ماوشما سخت است از لحاظ عذاب دادن، وکدام از ما وشما زیادہ باقی می ماند درین مملکت؟۔
قَالُواْ لَن نُّؤۡثِرَكَ عَلَىٰ مَا جَآءَنَا مِنَ ٱلۡبَيِّنَٰتِ وَٱلَّذِي فَطَرَنَاۖ فَٱقۡضِ مَآ أَنتَ قَاضٍۖ إِنَّمَا تَقۡضِي هَٰذِهِ ٱلۡحَيَوٰةَ ٱلدُّنۡيَآ
Open ayah 20:72جادوگران گفتند ہرگز ترجیح نمیدھیم متابعت ترا ای فرعون برآنچہ آمدہ است مارا ازدلائل روشنِ توحیدخدا ورسالتموسیٰ، و نہ حکم تراترجیح میدہیم برآن ھستی کہ آفریدہ است ما را، پس فیصلہ کن(در حق ما) آنچہ تو فیصلہ کنندئی، جز این نیست کہ حکم می کنی تو راجع بہ این زندگی دنیا۔(درآخرت تودست رس نداری)
إِنَّآ ءَامَنَّا بِرَبِّنَا لِيَغۡفِرَ لَنَا خَطَٰيَٰنَا وَمَآ أَكۡرَهۡتَنَا عَلَيۡهِ مِنَ ٱلسِّحۡرِۗ وَٱللَّهُ خَيۡرٞ وَأَبۡقَىٰٓ
Open ayah 20:73البتہ ما ایمان آوردہ ایم بہ پروردگار مان تابیامرزد برای ما گنا ہای ما را وبیا مرزد آن گناھی ما را کہ تو مارا مجبور ساختی بہ کردنِ آن، یعنی جادو گری (در مقابل پیغامبر خدا) و رضای خدا از ھمہ بہتر وابدی تراست۔
إِنَّهُۥ مَن يَأۡتِ رَبَّهُۥ مُجۡرِمٗا فَإِنَّ لَهُۥ جَهَنَّمَ لَا يَمُوتُ فِيهَا وَلَا يَحۡيَىٰ
Open ayah 20:74چون ہرکس کہ بیاید بدربار پروردگار خود جرم کردہ، پس یقینا جای او دوزخ است کہ نہ بمیرد درآنجا ونہ زندہ ماند۔
وَمَن يَأۡتِهِۦ مُؤۡمِنٗا قَدۡ عَمِلَ ٱلصَّٰلِحَٰتِ فَأُوْلَٰٓئِكَ لَهُمُ ٱلدَّرَجَٰتُ ٱلۡعُلَىٰ
Open ayah 20:75وہر کس کہ بیاید بدر بار پروردگار خود ایمان آوردہ درحالیکہ کردہ باشد کار ہای نیک ،پس برای ھم چنین جماعہ رتبہ ہای بلند است۔
جَنَّٰتُ عَدۡنٖ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُ خَٰلِدِينَ فِيهَاۚ وَذَٰلِكَ جَزَآءُ مَن تَزَكَّىٰ
Open ayah 20:76یعنی باغ ہای دائمی کہ جاری باشد در زیر آنہا نہرہا، وھمیشہ باشند دران، و این جزای کسی است کہ پاکی اختیارکند (از کفر وشرک )
وَلَقَدۡ أَوۡحَيۡنَآ إِلَىٰ مُوسَىٰٓ أَنۡ أَسۡرِ بِعِبَادِي فَٱضۡرِبۡ لَهُمۡ طَرِيقٗا فِي ٱلۡبَحۡرِ يَبَسٗا لَّا تَخَٰفُ دَرَكٗا وَلَا تَخۡشَىٰ
Open ayah 20:77والبتہ وحی فرستادیم بہ سوی موسی کہ شب باخود ببر بندگان مرا، پس معین کن بذریعۂ زدنِ عصا برای آنہا در دریا راہ خشک، ونترس از رسیدن (فرعون و لشکراو) و نہ از چیز دیگر بترس۔
فَأَتۡبَعَهُمۡ فِرۡعَوۡنُ بِجُنُودِهِۦ فَغَشِيَهُم مِّنَ ٱلۡيَمِّ مَا غَشِيَهُمۡ
Open ayah 20:78پس تعقیب کرد آنہا را فرعون ھمرای لشکر خود، پس احا طہ کردبر دشمن (فرعون ولشکر او) از دریا آنچہ احاطہ کرد (یعنی غرق شدند)
وَأَضَلَّ فِرۡعَوۡنُ قَوۡمَهُۥ وَمَا هَدَىٰ
Open ayah 20:79و (نتیجہ ھمین شدکہ) گمراہ ساخت فرعون قوم خود را، وراہ راست را نشان دادن نتوانست بہ آنہا
يَٰبَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ قَدۡ أَنجَيۡنَٰكُم مِّنۡ عَدُوِّكُمۡ وَوَٰعَدۡنَٰكُمۡ جَانِبَ ٱلطُّورِ ٱلۡأَيۡمَنَ وَنَزَّلۡنَا عَلَيۡكُمُ ٱلۡمَنَّ وَٱلسَّلۡوَىٰ
Open ayah 20:80(وگفتیم کہ)ای اولاد یعقوب (یاد کنید این نعمت راکہ) البتہ نجات دادیم پدران شما را از دشمن شان ووعدہ کردیم با پدران شما (برای دادنِ تورات)جانب راستِ کوہ طور را، ونازل کردیم برپدران شما منّ وسلویٰ را
كُلُواْ مِن طَيِّبَٰتِ مَا رَزَقۡنَٰكُمۡ وَلَا تَطۡغَوۡاْ فِيهِ فَيَحِلَّ عَلَيۡكُمۡ غَضَبِيۖ وَمَن يَحۡلِلۡ عَلَيۡهِ غَضَبِي فَقَدۡ هَوَىٰ
Open ayah 20:81و(گفتیم) بخورید از چیز ہای پاکیزۂ کہ بہ شما روزی دادہ ایم، وسرکشی نکنید در استعمال آن،کہ پس نازل شود برشما غضب من، و ہر کس کہ نازل شود براو غضب من پس یقیناً او ھلاک شود
وَإِنِّي لَغَفَّارٞ لِّمَن تَابَ وَءَامَنَ وَعَمِلَ صَٰلِحٗا ثُمَّ ٱهۡتَدَىٰ
Open ayah 20:82والبتہ من بسیارآمرزندہ ام برای کسیکہ چہار صفات داشتہ باشد:توبہ کند وایمان آرد ، و کندکارنیک وبازمستقیم باشدبر ھدایت
۞وَمَآ أَعۡجَلَكَ عَن قَوۡمِكَ يَٰمُوسَىٰ
Open ayah 20:83(وگفتیم موسیٰ را) کہ چہ چیز باعث زود آمدنی تو گردید از نزد قوم خود، ای موسی؟۔
قَالَ هُمۡ أُوْلَآءِ عَلَىٰٓ أَثَرِي وَعَجِلۡتُ إِلَيۡكَ رَبِّ لِتَرۡضَىٰ
Open ayah 20:84موسیٰ گفت آنہاجماعۂ اندکہ برنقش قدم من اند(یعنی از عقب من می آیند ویابرطریقۂ من قائم اند) ومن شتاب کردم بدربار تو ای پروردگارم تاتواز من راضی شوی
قَالَ فَإِنَّا قَدۡ فَتَنَّا قَوۡمَكَ مِنۢ بَعۡدِكَ وَأَضَلَّهُمُ ٱلسَّامِرِيُّ
Open ayah 20:85خدا گفت موسی راکہ : پس مادر فتنہ انداختیم قوم ترا بعد از آمدنی تو، کہ گمراہ ساخت آنہارا سامری۔
فَرَجَعَ مُوسَىٰٓ إِلَىٰ قَوۡمِهِۦ غَضۡبَٰنَ أَسِفٗاۚ قَالَ يَٰقَوۡمِ أَلَمۡ يَعِدۡكُمۡ رَبُّكُمۡ وَعۡدًا حَسَنًاۚ أَفَطَالَ عَلَيۡكُمُ ٱلۡعَهۡدُ أَمۡ أَرَدتُّمۡ أَن يَحِلَّ عَلَيۡكُمۡ غَضَبٞ مِّن رَّبِّكُمۡ فَأَخۡلَفۡتُم مَّوۡعِدِي
Open ayah 20:86بعداً باز گردیدموسیٰ از کوہ طور بہ سوی قوم خود غضب نمودہ و تأسف کردہ، وگفت ای قوم من !آیا وعدہ نہ کردہ بود شما را پروردگار تان وعدۂ نیک(دادن کتاب آسما نی را) پس طویل شدبر شما مدت معہود ؟یا ارادہ نمودید کہ نازل شود بر شما غضب وعذاب از طرف پرور دگار تان ؟لذا شما اختلاف کردید در وعدۂ کہ بامن کردہ بودید؟
قَالُواْ مَآ أَخۡلَفۡنَا مَوۡعِدَكَ بِمَلۡكِنَا وَلَٰكِنَّا حُمِّلۡنَآ أَوۡزَارٗا مِّن زِينَةِ ٱلۡقَوۡمِ فَقَذَفۡنَٰهَا فَكَذَٰلِكَ أَلۡقَى ٱلسَّامِرِيُّ
Open ayah 20:87قوم گفتند ما مخالفت نہ کردیم از وعدۂ تو باختیار خود، ولیکن بار کردہ شد بہ ما یک مقدا سامان از زیورات مردم قبط، پس انداختیم آن زیورات را در آتش؛پس ھم چنان گو سالہ ساخت سامری یا بہ ماھم چنان القائ(حکم)کرد سامری۔
فَأَخۡرَجَ لَهُمۡ عِجۡلٗا جَسَدٗا لَّهُۥ خُوَارٞ فَقَالُواْ هَٰذَآ إِلَٰهُكُمۡ وَإِلَٰهُ مُوسَىٰ فَنَسِيَ
Open ayah 20:88پس بیرون کرد(وبمیدان آورد) سامری برای عبادت مردم یک گو سالہ، یعنی یک جسدی کہ او را آواز بود (مانند آواز گو سالہ وبس) پس گفتند مردم یک دیگر راکہ این است معبود شما و معبود موسی (خدای شما وخدای موسی) چون موسیٰ فراموش کردہ است معبود خودرا۔
أَفَلَا يَرَوۡنَ أَلَّا يَرۡجِعُ إِلَيۡهِمۡ قَوۡلٗا وَلَا يَمۡلِكُ لَهُمۡ ضَرّٗا وَلَا نَفۡعٗا
Open ayah 20:89(چگونہ گوسالہ رامعبود قرار دادند) پس آیا نہ دید ند کہ جواب نہ می دھد گو سالہ بآنہا سخنی را، و نہ مالک است برای آنہا ضرری را و فائدۂ را۔
وَلَقَدۡ قَالَ لَهُمۡ هَٰرُونُ مِن قَبۡلُ يَٰقَوۡمِ إِنَّمَا فُتِنتُم بِهِۦۖ وَإِنَّ رَبَّكُمُ ٱلرَّحۡمَٰنُ فَٱتَّبِعُونِي وَأَطِيعُوٓاْ أَمۡرِي
Open ayah 20:90حالاً کہ ھارون ازپیش گفتہ بود آنہا را کہ ای قوم من جز این نیست کہ در فتنہ (گمراھی) انداختہ شدہ اید بہ سبب عبادت گو سالہ، چون پروردگار شما خدای بخشایندۂ یکتا است، پس مرا متابعت کنید وبجا آرید امر مرا۔
قَالُواْ لَن نَّبۡرَحَ عَلَيۡهِ عَٰكِفِينَ حَتَّىٰ يَرۡجِعَ إِلَيۡنَا مُوسَىٰ
Open ayah 20:91گفتند ھمیشہ قائم می باشیم برعبادت گوسالہ اعتکاف کنان تا آنکہ پس آید بہ نزد ما موسیٰ۔
قَالَ يَٰهَٰرُونُ مَا مَنَعَكَ إِذۡ رَأَيۡتَهُمۡ ضَلُّوٓاْ
Open ayah 20:92موسی (بعد از پس آمدن)گفت ای ھارون چہ چیز مانع شد ترا وقتیکہ تو دیدی آنہا را کہ گمراہ شدند؟
أَلَّا تَتَّبِعَنِۖ أَفَعَصَيۡتَ أَمۡرِي
Open ayah 20:93چرا متابعت مرا نہ کردی؟ آیا پس نافرمانی کردی از فرمودۂ من؟
قَالَ يَبۡنَؤُمَّ لَا تَأۡخُذۡ بِلِحۡيَتِي وَلَا بِرَأۡسِيٓۖ إِنِّي خَشِيتُ أَن تَقُولَ فَرَّقۡتَ بَيۡنَ بَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ وَلَمۡ تَرۡقُبۡ قَوۡلِي
Open ayah 20:94ھارون گفت ای بچۂ مادر نہ گیراز ریش من، ونہ ازسرمن، چون من ترسیدم ازینکہ میگوی مرا کہ توتفریق (اختلاف) انداختی در بین بنی اسرائیل، ورعایت نہ کردی سخن مرا۔
قَالَ فَمَا خَطۡبُكَ يَٰسَٰمِرِيُّ
Open ayah 20:95بعداً موسی سامری را پرسیدہ گفت پس چہ بود ھدف بزرگ توای سامری (ازین گو سالہ سازی)؟۔
قَالَ بَصُرۡتُ بِمَا لَمۡ يَبۡصُرُواْ بِهِۦ فَقَبَضۡتُ قَبۡضَةٗ مِّنۡ أَثَرِ ٱلرَّسُولِ فَنَبَذۡتُهَا وَكَذَٰلِكَ سَوَّلَتۡ لِي نَفۡسِي
Open ayah 20:96سامری:گفت من دیدم چیزی را کہ ند یدند آن رادیگران، پس حاصل کردم حصۂ اندک ازطریقۂ پیغمبر(یعنی تو)بازاورا انداختم (دین را ترک کردم) و ھمچنان آراستہ کرد برای من شرک را نفس من
قَالَ فَٱذۡهَبۡ فَإِنَّ لَكَ فِي ٱلۡحَيَوٰةِ أَن تَقُولَ لَا مِسَاسَۖ وَإِنَّ لَكَ مَوۡعِدٗا لَّن تُخۡلَفَهُۥۖ وَٱنظُرۡ إِلَىٰٓ إِلَٰهِكَ ٱلَّذِي ظَلۡتَ عَلَيۡهِ عَاكِفٗاۖ لَّنُحَرِّقَنَّهُۥ ثُمَّ لَنَنسِفَنَّهُۥ فِي ٱلۡيَمِّ نَسۡفًا
Open ayah 20:97موسیٰ گفت پس تو برو(یعنی از جماعت من بیرون شو) چون سزا ی تو در زندگی دنیا این است کہ بگوی مرا مساس نکنید (قریب من نیاید) و یقیناً برای عذاب تو وقت دیگر است کہ ہر گز خلاف کردہ نہ شود درعذاب تو، ونظر کن بہ سوی ہمان معبود خود کہ برای عبادت آن معتکف بودی، البتہ بسوزا نیم آن را،و باز بپاشیم خاک آن را در دریا بطور خاص(تاکسی بآن گمراہ نہ شود)
إِنَّمَآ إِلَٰهُكُمُ ٱللَّهُ ٱلَّذِي لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَۚ وَسِعَ كُلَّ شَيۡءٍ عِلۡمٗا
Open ayah 20:98جز این نیست کہ معبودشما خدای است کہ نیست ھیچ معبود برحق بہ جزا و، وخدا فراگرفتہ است ہرچیز را از لحاظ علم
كَذَٰلِكَ نَقُصُّ عَلَيۡكَ مِنۡ أَنۢبَآءِ مَا قَدۡ سَبَقَۚ وَقَدۡ ءَاتَيۡنَٰكَ مِن لَّدُنَّا ذِكۡرٗا
Open ayah 20:99ھم چنین قصہ می کنیم بر تو ای محمد از خبرہای زمان گذشتہ (عہد سابق) و البتہ دادیم ترا از نزد خود نصیحت نامۂ بزرگ (یعنی قرآن) ۔
مَّنۡ أَعۡرَضَ عَنۡهُ فَإِنَّهُۥ يَحۡمِلُ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ وِزۡرًا
Open ayah 20:100(باز)ہرکس کہ اعراض کند ازان نصیحت نامہ پس البتہ بردارد او در روز قیامت بار گناہ خود را۔
خَٰلِدِينَ فِيهِۖ وَسَآءَ لَهُمۡ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ حِمۡلٗا
Open ayah 20:101کہ ھمیشہ باشد در سزا ی آن گناہ، و بدباشدآن بار برای آنھا در روز قیامت از لحاظ برداشتن۔
يَوۡمَ يُنفَخُ فِي ٱلصُّورِۚ وَنَحۡشُرُ ٱلۡمُجۡرِمِينَ يَوۡمَئِذٖ زُرۡقٗا
Open ayah 20:102یعنی در روز کہ دمیدہ شود در صور، و جمع کنیم جنایت کاران را در ان روز چشم ہای شان خیرہ و کبود گشتہ۔
يَتَخَٰفَتُونَ بَيۡنَهُمۡ إِن لَّبِثۡتُمۡ إِلَّا عَشۡرٗا
Open ayah 20:103در حالیکہ مخفی سخن گویند در بین یک دیگر کہ قیام نہ کردہ بودید در دنیا(یا در قبر)مگر بقدر دہ شبانہ روزی۔
نَّحۡنُ أَعۡلَمُ بِمَا يَقُولُونَ إِذۡ يَقُولُ أَمۡثَلُهُمۡ طَرِيقَةً إِن لَّبِثۡتُمۡ إِلَّا يَوۡمٗا
Open ayah 20:104ما خوب عالم ایم بآنچہ آنھا مخفی گویند (درمیان خود)وقتیکہ گوید بہتر آنہا از لحاظ رأی کہ نبودید دردنیا مگر یک روز
وَيَسۡـَٔلُونَكَ عَنِ ٱلۡجِبَالِ فَقُلۡ يَنسِفُهَا رَبِّي نَسۡفٗا
Open ayah 20:105ومی پرسند از تودربارۂ کوہ ہا(کہ چہ خواھند شد در روز قیامت) پس بگو پروردگارم ریزہ ریزہ نمودہ در ھوا بپاشد کوہ ھارا بطور کامل۔
فَيَذَرُهَا قَاعٗا صَفۡصَفٗا
Open ayah 20:106پس بگذارد آنہارا بہ شکل یک میدان ہموار۔
لَّا تَرَىٰ فِيهَا عِوَجٗا وَلَآ أَمۡتٗا
Open ayah 20:107کہ نہ بینی تو ای مخاطب در ان ہیچ کجی را و نہ بلندی را۔
يَوۡمَئِذٖ يَتَّبِعُونَ ٱلدَّاعِيَ لَا عِوَجَ لَهُۥۖ وَخَشَعَتِ ٱلۡأَصۡوَاتُ لِلرَّحۡمَٰنِ فَلَا تَسۡمَعُ إِلَّا هَمۡسٗا
Open ayah 20:108دران روزمردم متابعت کنندہ دعوت دھندہ را کہ ھیچ کجی نباشد در قبول دعوت او،وپست شوند آواز ہا درمقابل خدای بسیار بخشایندہ کہ پس نشنوی مگر آوازپست را۔
يَوۡمَئِذٖ لَّا تَنفَعُ ٱلشَّفَٰعَةُ إِلَّا مَنۡ أَذِنَ لَهُ ٱلرَّحۡمَٰنُ وَرَضِيَ لَهُۥ قَوۡلٗا
Open ayah 20:109دران روزفائدہ نہ دہد سفارش و واسطہ شدن مگرکسی راکہ اجازت دھدخدا برای اوشفاعت را و راضی شودازو از لحاظ گفتاراو(یعنی اومشرک را شفاعت نکند)
يَعۡلَمُ مَا بَيۡنَ أَيۡدِيهِمۡ وَمَا خَلۡفَهُمۡ وَلَا يُحِيطُونَ بِهِۦ عِلۡمٗا
Open ayah 20:110میداند خدا آنچہ را کہ در پیش روی مردم است، و آنچہ را کہ در پس پشت آنہا است، ومردم احاطہ کردن نہ می توانند بہ خدا از نگاہ علم۔
۞وَعَنَتِ ٱلۡوُجُوهُ لِلۡحَيِّ ٱلۡقَيُّومِۖ وَقَدۡ خَابَ مَنۡ حَمَلَ ظُلۡمٗا
Open ayah 20:111(دران روز) اظہار تواضع خواھند کرد ھمہ چہرہ ہا بدر بار خدای کہ ھمیشہ زندہ و قائم دارندہ و ادارہ کنندۂ کائنات است والبتہ ناکام شود کسیکہ باخود ظلم (شرک) برداشتہ بردہ است
وَمَن يَعۡمَلۡ مِنَ ٱلصَّٰلِحَٰتِ وَهُوَ مُؤۡمِنٞ فَلَا يَخَافُ ظُلۡمٗا وَلَا هَضۡمٗا
Open ayah 20:112وہرکس کہ کند کار ہای نیک را و او مؤمن باشد، پس نتر سد او از ظلم و نہ از کمی ثواب خود۔
وَكَذَٰلِكَ أَنزَلۡنَٰهُ قُرۡءَانًا عَرَبِيّٗا وَصَرَّفۡنَا فِيهِ مِنَ ٱلۡوَعِيدِ لَعَلَّهُمۡ يَتَّقُونَ أَوۡ يُحۡدِثُ لَهُمۡ ذِكۡرٗا
Open ayah 20:113وھمچنان نازل کردیم آن کتاب رابرای خواندن وتلاوت وبزبان عربی، وبہ اسلوب ہای مختلف بیان کردیم در قرآن اقسام ترسانیدن راتا مردم پرھیز گار شوند فی الحال و یا کہ ایجاد کند قرآن برای آنہا یاد آوری و نصیحت را درآیندہ۔
فَتَعَٰلَى ٱللَّهُ ٱلۡمَلِكُ ٱلۡحَقُّۗ وَلَا تَعۡجَلۡ بِٱلۡقُرۡءَانِ مِن قَبۡلِ أَن يُقۡضَىٰٓ إِلَيۡكَ وَحۡيُهُۥۖ وَقُل رَّبِّ زِدۡنِي عِلۡمٗا
Open ayah 20:114پس بسیار عالی رتبہ است خدای کہ بادشاہ حقیقی است، و زودی مکن در خواندن قران پیش ازینکہ بہ انتھا رسایندہ می شود بہ سوی تو وحی والقای آن (یعنی درگرفتن وحی زودی مکن) وبگو ای پروردگارم زیادہ کن علم مرا۔
وَلَقَدۡ عَهِدۡنَآ إِلَىٰٓ ءَادَمَ مِن قَبۡلُ فَنَسِيَ وَلَمۡ نَجِدۡ لَهُۥ عَزۡمٗا
Open ayah 20:115والبتہ حکم مؤکّد فرستادیم بہ سوی آدم از پیش (کہ قریب آن درخت مرو) پس فراموش کرد آن عہد را و نیا فتیم برای او قصد گناہ۔
وَإِذۡ قُلۡنَا لِلۡمَلَٰٓئِكَةِ ٱسۡجُدُواْ لِأٓدَمَ فَسَجَدُوٓاْ إِلَّآ إِبۡلِيسَ أَبَىٰ
Open ayah 20:116(واین عجلتِ آدم بہ وسوسۂ دشمن بود) چون گفتیم فرشتہ ہا را کہ سجدہ کنید برای آدم پس سجدہ کردند مگر شیطان کہ (باوجود امرما) انکار کر داز سجدہ۔
فَقُلۡنَا يَٰٓـَٔادَمُ إِنَّ هَٰذَا عَدُوّٞ لَّكَ وَلِزَوۡجِكَ فَلَا يُخۡرِجَنَّكُمَا مِنَ ٱلۡجَنَّةِ فَتَشۡقَىٰٓ
Open ayah 20:117پس(از انکار شیطان ) گفتیم ای آدم این دشمن توو دشمن زوجۂ تست ،پس بیرون نکند شمارا از جنت کہ باز در مشقت افتی۔
إِنَّ لَكَ أَلَّا تَجُوعَ فِيهَا وَلَا تَعۡرَىٰ
Open ayah 20:118چون ترا در جنت ( این آرام است کہ) نہ گر سنہ شوی درآنجا، و نہ برھنہ۔
وَأَنَّكَ لَا تَظۡمَؤُاْ فِيهَا وَلَا تَضۡحَىٰ
Open ayah 20:119واینکہ نہ تشنہ شوی درآنجا ونہ رسد بہ تو گرمی آفتاب۔
فَوَسۡوَسَ إِلَيۡهِ ٱلشَّيۡطَٰنُ قَالَ يَٰٓـَٔادَمُ هَلۡ أَدُلُّكَ عَلَىٰ شَجَرَةِ ٱلۡخُلۡدِ وَمُلۡكٖ لَّا يَبۡلَىٰ
Open ayah 20:120پس القا کرد شیطان وسوسۂ خود را بہ آدم و گفت(در وسوسہ خود) ای آدم آیا رہنمای کنم ترا بہ یک درخت کہ خوردنِ آن سبب دوام و بادشاھی ھمیشہ خواہد بود (درجنت)؟ ۔
فَأَكَلَا مِنۡهَا فَبَدَتۡ لَهُمَا سَوۡءَٰتُهُمَا وَطَفِقَا يَخۡصِفَانِ عَلَيۡهِمَا مِن وَرَقِ ٱلۡجَنَّةِۚ وَعَصَىٰٓ ءَادَمُ رَبَّهُۥ فَغَوَىٰ
Open ayah 20:121پس خوردند آدم وحوّا ازان درخت، وبعد از خوردن ظاھر شد برآنہا عورت شان، و شروع نمودند کہ می چسپا نید ند بر جسم خود از برگ درخت ہای جنت، و(بہ سبب ھمان فراموشی) مخالفت کرد آدم از حکم ربّ خود، پس بی بہرہ ماند از دوام سکونت۔
ثُمَّ ٱجۡتَبَٰهُ رَبُّهُۥ فَتَابَ عَلَيۡهِ وَهَدَىٰ
Open ayah 20:122باز برگزید او را ربّ او، زیرا او قبول کرد توبۂ آدم را و ھدایت کرد اورا بہ سوی ثابت قدمی
قَالَ ٱهۡبِطَا مِنۡهَا جَمِيعَۢاۖ بَعۡضُكُمۡ لِبَعۡضٍ عَدُوّٞۖ فَإِمَّا يَأۡتِيَنَّكُم مِّنِّي هُدٗى فَمَنِ ٱتَّبَعَ هُدَايَ فَلَا يَضِلُّ وَلَا يَشۡقَىٰ
Open ayah 20:123(اماّدفعۃً) گفت پایان شوید از نیجا ھردوی تان (چون) بعض از نسل شما دشمن بعض دیگر خواھد بود، پس (ازپایان شدن) اگر آید بہ شما از جانب من ھدایت (یعنی دین سماوی) پس ہرکس کہ پیروی کند ھدایت فرستادۂ مرا پس نہ او گمراہ شود در دنیا و نہ بد بخت گردد در آخرت۔
وَمَنۡ أَعۡرَضَ عَن ذِكۡرِي فَإِنَّ لَهُۥ مَعِيشَةٗ ضَنكٗا وَنَحۡشُرُهُۥ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ أَعۡمَىٰ
Open ayah 20:124وہرکس کہ اعراض نماید از ھدایت و یاد من پس اورا زندگی تنگ و حال بدخواھد بود در دنیا، و حشرکنیم او را در روز قیامت نابینا۔
قَالَ رَبِّ لِمَ حَشَرۡتَنِيٓ أَعۡمَىٰ وَقَدۡ كُنتُ بَصِيرٗا
Open ayah 20:125پس گوید ای پروردگارم چرا مرا نابینا حشر کردی ؟حالاً کہ من دردنیا بینا بودم۔
قَالَ كَذَٰلِكَ أَتَتۡكَ ءَايَٰتُنَا فَنَسِيتَهَاۖ وَكَذَٰلِكَ ٱلۡيَوۡمَ تُنسَىٰ
Open ayah 20:126خدا گوید چنانکہ آمد ترا دردنیا آیات واحکام من پس فراموش ساختی آن را، و ھمچنان توامروز فراموش(ومتروک) کردہ می شوی(از رحمت ما)
وَكَذَٰلِكَ نَجۡزِي مَنۡ أَسۡرَفَ وَلَمۡ يُؤۡمِنۢ بِـَٔايَٰتِ رَبِّهِۦۚ وَلَعَذَابُ ٱلۡأٓخِرَةِ أَشَدُّ وَأَبۡقَىٰٓ
Open ayah 20:127وھمچنان (مانند آن نابینا) سزا دھیم ہر کس را کہ حد گذری کند و ایمان نیا رد بآیات ربّ خود، و البتہ عذاب آخرت سخت تر و دائم تر است(ازعذاب دنیا)
أَفَلَمۡ يَهۡدِ لَهُمۡ كَمۡ أَهۡلَكۡنَا قَبۡلَهُم مِّنَ ٱلۡقُرُونِ يَمۡشُونَ فِي مَسَٰكِنِهِمۡۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتٖ لِّأُوْلِي ٱلنُّهَىٰ
Open ayah 20:128آیاپس سبب ھدایت نہ گردید برای مشرکین اینکہ چقدر ھلاک کردیم پیش از آنہا از قرن ہای گذشتہ کہ می روند این مشرک ہا در جا ی سکونت آنہا، یقیناً درین ھلاکت عبرت است برای صاحبان خِرَد۔
وَلَوۡلَا كَلِمَةٞ سَبَقَتۡ مِن رَّبِّكَ لَكَانَ لِزَامٗا وَأَجَلٞ مُّسَمّٗى
Open ayah 20:129و اگر نہ می بود سخنی کہ قبلاً صادر شدہ است از پروردگارتو البتہ ھلاک این کفّار بزوری لازم می شد (نیز) اگر نہ می بود آن وقت مقرر (ھلاکتِ آنھا) ضرور ھلاک کردہ می شدند الحال۔
فَٱصۡبِرۡ عَلَىٰ مَا يَقُولُونَ وَسَبِّحۡ بِحَمۡدِ رَبِّكَ قَبۡلَ طُلُوعِ ٱلشَّمۡسِ وَقَبۡلَ غُرُوبِهَاۖ وَمِنۡ ءَانَآيِٕ ٱلَّيۡلِ فَسَبِّحۡ وَأَطۡرَافَ ٱلنَّهَارِ لَعَلَّكَ تَرۡضَىٰ
Open ayah 20:130پس صبر کن برآنچہ می گویند(مخالفین ) و بپا کی و ستایش یاد کن ربّ خودرا پیش از طلوع آفتاب و پیش از غروب آن (یعنی صبح و شام) ودر بعض اوقات شب و در حصہ ہای از روز نیز ربّ خود را بپاکی یاد کن تا خوشنود شوی(وتکالیف واذیت دشمن را احساس نہ کنی) ۔
وَلَا تَمُدَّنَّ عَيۡنَيۡكَ إِلَىٰ مَا مَتَّعۡنَا بِهِۦٓ أَزۡوَٰجٗا مِّنۡهُمۡ زَهۡرَةَ ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَا لِنَفۡتِنَهُمۡ فِيهِۚ وَرِزۡقُ رَبِّكَ خَيۡرٞ وَأَبۡقَىٰ
Open ayah 20:131و متوجہ نساز نگاہ خود را بہ طرف آنچہ بہرہ مند ساختہ ایم بذریعۂ آن جماعت ہای مختلف کفار را یعنی بہ زیب و زینت زندگانی دنیا، تا بیازمایم آنہا رادران، ورزق مخصوص کردۂ پرور دگارتو(در آخرت) بہتر(ازہمہ نعمت ھا است) و دائمی است۔
وَأۡمُرۡ أَهۡلَكَ بِٱلصَّلَوٰةِ وَٱصۡطَبِرۡ عَلَيۡهَاۖ لَا نَسۡـَٔلُكَ رِزۡقٗاۖ نَّحۡنُ نَرۡزُقُكَۗ وَٱلۡعَٰقِبَةُ لِلتَّقۡوَىٰ
Open ayah 20:132وامر کن اھل خانۂ خود را بہ نماز، و خوب صبر کن برمشقّت نماز، از تو رزق طلب نہ می کنیم(بلکہ) ما رزق میدھیم ترا، و انجام نیک اھل تقوی راست۔
وَقَالُواْ لَوۡلَا يَأۡتِينَا بِـَٔايَةٖ مِّن رَّبِّهِۦٓۚ أَوَلَمۡ تَأۡتِهِم بَيِّنَةُ مَا فِي ٱلصُّحُفِ ٱلۡأُولَىٰ
Open ayah 20:133وگفتند مشرکان کہ چرا نہ می آرد پیغمبر بہ ما یک معجزۂ (فرمایشی) از نزد پروردگار خود ؟آیا نیامدہ است بآنہا بطور دلیل واضح آنچہ در صحیفہا ی پیشن بود(راجع بہ نبوت محمد صلّی اللّٰہ علیہ وسلم)
وَلَوۡ أَنَّآ أَهۡلَكۡنَٰهُم بِعَذَابٖ مِّن قَبۡلِهِۦ لَقَالُواْ رَبَّنَا لَوۡلَآ أَرۡسَلۡتَ إِلَيۡنَا رَسُولٗا فَنَتَّبِعَ ءَايَٰتِكَ مِن قَبۡلِ أَن نَّذِلَّ وَنَخۡزَىٰ
Open ayah 20:134و اگرما ھلاک می کردیم کافران را پیش از فرستادن پیغمبر البتہ می گفتند ای پروردگار ما! چرا نہ فرستادی بہ سوی ما پیغامبری؟ تا متابعت می کردیم احکام ترا پیش ازینکہ ذلیل و رسوا می شدیم۔
قُلۡ كُلّٞ مُّتَرَبِّصٞ فَتَرَبَّصُواْۖ فَسَتَعۡلَمُونَ مَنۡ أَصۡحَٰبُ ٱلصِّرَٰطِ ٱلسَّوِيِّ وَمَنِ ٱهۡتَدَىٰ
Open ayah 20:135بگوای پیغامبر ہر یک منتظر است انجام خود را، پس شما نیز انتظار کنید،بعدًا بہ زودی خواھید دانست کہ کیست صاحب راہِ راست؟ و کیست راہ یاب۔