مريم
Maryam
Translation: Dari - Mawlawi Muhammad Anwar Badkhashani · Open the surah
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
كٓهيعٓصٓ
Open ayah 19:1(کآف ھایا عینٓ صآد) مفہوم این حروف را خدا میداند و بس۔
ذِكۡرُ رَحۡمَتِ رَبِّكَ عَبۡدَهُۥ زَكَرِيَّآ
Open ayah 19:2این یاد آوری رحمت پروردگار تو ست بر بندۂ خود زکریا۔
إِذۡ نَادَىٰ رَبَّهُۥ نِدَآءً خَفِيّٗا
Open ayah 19:3وقتیکہ (در دعای خود)منا جات کرد پروردگار خود را بہ آواز پست۔
قَالَ رَبِّ إِنِّي وَهَنَ ٱلۡعَظۡمُ مِنِّي وَٱشۡتَعَلَ ٱلرَّأۡسُ شَيۡبٗا وَلَمۡ أَكُنۢ بِدُعَآئِكَ رَبِّ شَقِيّٗا
Open ayah 19:4و گفت ای پروردگارم واقع کہ سست شدہ است استخوان ہای من از پیری، و مانند شعلہ در خشیدہ موی سرم، ای پروردگارم من ناکام نبودم در طلب کردن از تو۔
وَإِنِّي خِفۡتُ ٱلۡمَوَٰلِيَ مِن وَرَآءِي وَكَانَتِ ٱمۡرَأَتِي عَاقِرٗا فَهَبۡ لِي مِن لَّدُنكَ وَلِيّٗا
Open ayah 19:5و(ھدف من این است کہ) من می ترسم از اقارب بعدی خود (کہ) پس از من ( دین راضائع نہ سازند) و ہست زنم بی اولاد، پس ببخش مرا از نزد خود فرزند (خیر خواہ و) مددگار۔
يَرِثُنِي وَيَرِثُ مِنۡ ءَالِ يَعۡقُوبَۖ وَٱجۡعَلۡهُ رَبِّ رَضِيّٗا
Open ayah 19:6کہ وارث من واولاد یعقوب گردد و بگردان آن فرزند را ای پروردگارم پسندیدۂ درگاہ خود۔
يَٰزَكَرِيَّآ إِنَّا نُبَشِّرُكَ بِغُلَٰمٍ ٱسۡمُهُۥ يَحۡيَىٰ لَمۡ نَجۡعَل لَّهُۥ مِن قَبۡلُ سَمِيّٗا
Open ayah 19:7(زکریا را از قبولیت دعا خبردادہ گفتیم) ای زکریا ما مژدہ میدھیم تر ابہ بخشش یک پسر کہ نام آن یحیی باشد، نہ آفریدہ ایم پیش از و کسی را ھم نام او ۔
قَالَ رَبِّ أَنَّىٰ يَكُونُ لِي غُلَٰمٞ وَكَانَتِ ٱمۡرَأَتِي عَاقِرٗا وَقَدۡ بَلَغۡتُ مِنَ ٱلۡكِبَرِ عِتِيّٗا
Open ayah 19:8زکریا گفت ای پروردگارم چطور مرا پسر باشد؟ حالاً کہ زنم بی اولاد است، وخودم رسیدم در کلان سالی بہ درجۂ آخر۔
قَالَ كَذَٰلِكَ قَالَ رَبُّكَ هُوَ عَلَيَّ هَيِّنٞ وَقَدۡ خَلَقۡتُكَ مِن قَبۡلُ وَلَمۡ تَكُ شَيۡـٔٗا
Open ayah 19:9خدا گفت ھمچنین است وعدۂ من،و گفتہ است پروردگار تو کہ دادن پسر برمن آسان است( چون)آفریدم ترا از پیش، و تو چیزی نبودی(یعنی موجود نبودی)
قَالَ رَبِّ ٱجۡعَل لِّيٓ ءَايَةٗۖ قَالَ ءَايَتُكَ أَلَّا تُكَلِّمَ ٱلنَّاسَ ثَلَٰثَ لَيَالٖ سَوِيّٗا
Open ayah 19:10زکریا گفت ای پروردگارم معیّن ساز برای من علامت (قرار گرفتن حمل را) خدا گفت علامت آن این است کہ سخن کردن نتوانی بامردم تاسہ شبا نہ روز، حالاً کہ تو برابر(وصحت مند باشی)
فَخَرَجَ عَلَىٰ قَوۡمِهِۦ مِنَ ٱلۡمِحۡرَابِ فَأَوۡحَىٰٓ إِلَيۡهِمۡ أَن سَبِّحُواْ بُكۡرَةٗ وَعَشِيّٗا
Open ayah 19:11(بعد از قرار گرفتن حمل) ازاُ طاق عبادت یک روز بیرون شدزکریا بہ نزد قوم خود، پس اشارہ کرد بہ مردم کہ پاکی خدارا بیان کنید صبح و شام۔
يَٰيَحۡيَىٰ خُذِ ٱلۡكِتَٰبَ بِقُوَّةٖۖ وَءَاتَيۡنَٰهُ ٱلۡحُكۡمَ صَبِيّٗا
Open ayah 19:12(بعداً)گفتیم ای یحیی بگیر(بیاموز) احکام تورات رابہ عزم راسخ ودادیم اورا قوّۃفیصلہ (نبوت) درحال نا بالغی
وَحَنَانٗا مِّن لَّدُنَّا وَزَكَوٰةٗۖ وَكَانَ تَقِيّٗا
Open ayah 19:13و دادیم او را شفقت (بر پدر ومادر) از نزد خود، ودادیم اوراپاکی، و بود اوبسیار متقی۔
وَبَرَّۢا بِوَٰلِدَيۡهِ وَلَمۡ يَكُن جَبَّارًا عَصِيّٗا
Open ayah 19:14وبود نیکی کنندہ بہ پدر و مادر خود، و نہ بود اوسرکش (ظالم ) ونافرمان۔
وَسَلَٰمٌ عَلَيۡهِ يَوۡمَ وُلِدَ وَيَوۡمَ يَمُوتُ وَيَوۡمَ يُبۡعَثُ حَيّٗا
Open ayah 19:15(وگفتیم) سلامتی باشد اورا روز یکہ تولد شود و روزیکہ وفات کند و روزیکہ خیزایندہ شود از قبر زندہ۔
وَٱذۡكُرۡ فِي ٱلۡكِتَٰبِ مَرۡيَمَ إِذِ ٱنتَبَذَتۡ مِنۡ أَهۡلِهَا مَكَانٗا شَرۡقِيّٗا
Open ayah 19:16ویاد آور شو در قرآن (قصۂ حمل وزائدنِ) مریم را وقتیکہ یک طرف شد از اھل خانۂ خود رفتہ بہ یک جای واقع در جانب مشرق۔
فَٱتَّخَذَتۡ مِن دُونِهِمۡ حِجَابٗا فَأَرۡسَلۡنَآ إِلَيۡهَا رُوحَنَا فَتَمَثَّلَ لَهَا بَشَرٗا سَوِيّٗا
Open ayah 19:17پس گرفت از جانب آمدن مردم پردۂ پس فرستادیم بہ نزد او روح خود یعنی فرشتۂ آفریدۂ خود (جبرئیل) را، پس نمود ار شد فرشتہ برای او بہ صورت یک انسان درست۔
قَالَتۡ إِنِّيٓ أَعُوذُ بِٱلرَّحۡمَٰنِ مِنكَ إِن كُنتَ تَقِيّٗا
Open ayah 19:18مریم گفت البتہ من پناہ می برم بہ خدای زیادہ بخشایندہ از شر تو اگر ہستی توخدا ترس۔
قَالَ إِنَّمَآ أَنَا۠ رَسُولُ رَبِّكِ لِأَهَبَ لَكِ غُلَٰمٗا زَكِيّٗا
Open ayah 19:19فرشتہ گفت جزاین نیست کہ من فرستادۂ پروردگار توام تا مژدہ دھم ترا بہ بخشش یک پسر پاکیزہ(از ہر گناہ)
قَالَتۡ أَنَّىٰ يَكُونُ لِي غُلَٰمٞ وَلَمۡ يَمۡسَسۡنِي بَشَرٞ وَلَمۡ أَكُ بَغِيّٗا
Open ayah 19:20مریم گفت چگونہ مرا پسر باشد ؟ حالاً کہ دست نر سانیدہ است بہ من ھیچ مردی، و نہ من بد کار بودم۔
قَالَ كَذَٰلِكِ قَالَ رَبُّكِ هُوَ عَلَيَّ هَيِّنٞۖ وَلِنَجۡعَلَهُۥٓ ءَايَةٗ لِّلنَّاسِ وَرَحۡمَةٗ مِّنَّاۚ وَكَانَ أَمۡرٗا مَّقۡضِيّٗا
Open ayah 19:21فرشتہ گفت ھمچنان است وعدۂ خدا، گفتہ است پروردگار تو کہ آن (یعنی دادن فرزند بدون شو ھر)بہ من آسان است، و تا گردانم آن پسر را علامت (قدرت خود) برای مردم، ودلیل مہربانی (برای تو) از طرف ما، و ہست آفریدن آن پسر بدون پدر یک کار فیصلہ کرد ہ شدہ۔
۞فَحَمَلَتۡهُ فَٱنتَبَذَتۡ بِهِۦ مَكَانٗا قَصِيّٗا
Open ayah 19:22پس(از حضور فرشتہ) بار دار شد مریم بہ حمل عیسیٰ، پس یک طرف شد بہ سبب ولادت آن حمل در یک جای دور۔
فَأَجَآءَهَا ٱلۡمَخَاضُ إِلَىٰ جِذۡعِ ٱلنَّخۡلَةِ قَالَتۡ يَٰلَيۡتَنِي مِتُّ قَبۡلَ هَٰذَا وَكُنتُ نَسۡيٗا مَّنسِيّٗا
Open ayah 19:23پس آورد او را درد ولادت بہ سوی تنۂ درخت خرما، گفت ای کاش کہ من می مردم پیش ازین، و می شدم فراموش شدہ و از یاد مردم رفتہ۔
فَنَادَىٰهَا مِن تَحۡتِهَآ أَلَّا تَحۡزَنِي قَدۡ جَعَلَ رَبُّكِ تَحۡتَكِ سَرِيّٗا
Open ayah 19:24پس فریاد کرد او را ہمان فرشتہ از جانب پایان او، وگفت کہ غمگین مشو (چون) جاری کردہ است پروردگار تو در جانب پایان تو جوی را۔
وَهُزِّيٓ إِلَيۡكِ بِجِذۡعِ ٱلنَّخۡلَةِ تُسَٰقِطۡ عَلَيۡكِ رُطَبٗا جَنِيّٗا
Open ayah 19:25وبجنبان بہ طرف خود شاخ خر ما را کہ می افتد برای تو خرما ی تازہ و تیار چیندہ شدہ۔
فَكُلِي وَٱشۡرَبِي وَقَرِّي عَيۡنٗاۖ فَإِمَّا تَرَيِنَّ مِنَ ٱلۡبَشَرِ أَحَدٗا فَقُولِيٓ إِنِّي نَذَرۡتُ لِلرَّحۡمَٰنِ صَوۡمٗا فَلَنۡ أُكَلِّمَ ٱلۡيَوۡمَ إِنسِيّٗا
Open ayah 19:26پس بخور از آن خرما و بنوش از آن آب، و سرد کن چشم خود را یعنی خوش باش، پس اگر دیدی از مرد مان کسی را، پس بگو چون من نذر کردم برای خدای زیادہ بخشندہ روزہ را، لذا سخن نہ می کنم امروز باھیچ انسانی۔
فَأَتَتۡ بِهِۦ قَوۡمَهَا تَحۡمِلُهُۥۖ قَالُواْ يَٰمَرۡيَمُ لَقَدۡ جِئۡتِ شَيۡـٔٗا فَرِيّٗا
Open ayah 19:27پس طفل را برداشتہ آورد نزد قوم خود، مردم گفتند ای مریم البتہ آوردی یک چیز قبیح را(فرزندبی پدررا) ۔
يَٰٓأُخۡتَ هَٰرُونَ مَا كَانَ أَبُوكِ ٱمۡرَأَ سَوۡءٖ وَمَا كَانَتۡ أُمُّكِ بَغِيّٗا
Open ayah 19:28ای خواھر ھارون! پدرت مرد بد نہ بود، و نہ مادرت زن بد کار بود۔
فَأَشَارَتۡ إِلَيۡهِۖ قَالُواْ كَيۡفَ نُكَلِّمُ مَن كَانَ فِي ٱلۡمَهۡدِ صَبِيّٗا
Open ayah 19:29پس مریم اشارہ کرد بہ سوی طفل کہ ( ازین بپر سید) گفتند چگو نہ سخن کنیم با طفلی کہ در گھوارہ و در حال طفلی می باشد۔
قَالَ إِنِّي عَبۡدُ ٱللَّهِ ءَاتَىٰنِيَ ٱلۡكِتَٰبَ وَجَعَلَنِي نَبِيّٗا
Open ayah 19:30طفل (عیسیٰ) گفت البتہ من بندۂ خدا ام کہ مرا کتاب دادہ است، وانتخاب نمودہ است مرا بہ پیغامبری۔
وَجَعَلَنِي مُبَارَكًا أَيۡنَ مَا كُنتُ وَأَوۡصَٰنِي بِٱلصَّلَوٰةِ وَٱلزَّكَوٰةِ مَا دُمۡتُ حَيّٗا
Open ayah 19:31وگردانیدہ است مرا دارای خیر و برکت در ہر جایکہ باشم، و تاکید نمودہ است مرا بہ نماز و دادنِ زکوٰۃ تا آنکہ زندہ باشم۔
وَبَرَّۢا بِوَٰلِدَتِي وَلَمۡ يَجۡعَلۡنِي جَبَّارٗا شَقِيّٗا
Open ayah 19:32و بہ اینکہ باشم نیکی کنندہ بہ مادرخود، و نہ ساختہ است مرا (متکبر) وسرکش و بد بخت۔
وَٱلسَّلَٰمُ عَلَيَّ يَوۡمَ وُلِدتُّ وَيَوۡمَ أَمُوتُ وَيَوۡمَ أُبۡعَثُ حَيّٗا
Open ayah 19:33وسلامتی است برمن از روزیکہ تولّد شدہ ام، و روزیکہ بمیرم، و روزیکہ خیزایندہ شوم از قبر زندہ۔
ذَٰلِكَ عِيسَى ٱبۡنُ مَرۡيَمَۖ قَوۡلَ ٱلۡحَقِّ ٱلَّذِي فِيهِ يَمۡتَرُونَ
Open ayah 19:34این است (اوصاف) عیسی پسر مریم، یعنی سخن واقعی کہ دران (اھل کتاب) شک می کنند۔
مَا كَانَ لِلَّهِ أَن يَتَّخِذَ مِن وَلَدٖۖ سُبۡحَٰنَهُۥٓۚ إِذَا قَضَىٰٓ أَمۡرٗا فَإِنَّمَا يَقُولُ لَهُۥ كُن فَيَكُونُ
Open ayah 19:35لایق نیست خدا را کہ گیرد ھیچ گو نہ فرزند ی (بلکہ) پاکی است او را از ہر عیب، وہر گاہ فیصلہ کندخدا ایجاد چیزی را جز این نیست کہ گوید او را کہ موجود شو، پس فوراً آن چیزموجود می شود۔
وَإِنَّ ٱللَّهَ رَبِّي وَرَبُّكُمۡ فَٱعۡبُدُوهُۚ هَٰذَا صِرَٰطٞ مُّسۡتَقِيمٞ
Open ayah 19:36و(نیز گفت عیسی در ان بیانیۂ خود)کہ البتہ ربّ من و ربّ شماخدا است، پس اورا عبادت کنید کہ این است راہ راست۔
فَٱخۡتَلَفَ ٱلۡأَحۡزَابُ مِنۢ بَيۡنِهِمۡۖ فَوَيۡلٞ لِّلَّذِينَ كَفَرُواْ مِن مَّشۡهَدِ يَوۡمٍ عَظِيمٍ
Open ayah 19:37پس(راہ راست را گذاشتہ) اختلاف کردند گروہ ھای یہود و نصارا ( واقوام عالم) در میان خود، پس ھلاکت باشد کافران را در حاضری روز بزرگ۔
أَسۡمِعۡ بِهِمۡ وَأَبۡصِرۡ يَوۡمَ يَأۡتُونَنَا لَٰكِنِ ٱلظَّٰلِمُونَ ٱلۡيَوۡمَ فِي ضَلَٰلٖ مُّبِينٖ
Open ayah 19:38عجیب شنوا و بینا خواھند بود کافران در روزیکہ بیایند بہ پیش ما، لیکن این ظالمان امروز(غافل و) در گمراھی آشکارا اند۔
وَأَنذِرۡهُمۡ يَوۡمَ ٱلۡحَسۡرَةِ إِذۡ قُضِيَ ٱلۡأَمۡرُ وَهُمۡ فِي غَفۡلَةٖ وَهُمۡ لَا يُؤۡمِنُونَ
Open ayah 19:39وبتر سان آنہا را از روز حسرت و پشیمانی یعنی وقتیکہ فیصلہ کردہ شود معاملۂ بندگان، و آنہا (اکنون) در غفلت اند ازان روز ؛ لذا آنہا ایمان نہ می آرند۔
إِنَّا نَحۡنُ نَرِثُ ٱلۡأَرۡضَ وَمَنۡ عَلَيۡهَا وَإِلَيۡنَا يُرۡجَعُونَ
Open ayah 19:40البتہ ماوارث گردیم زمین را و ہر کس وھر چیزی را کہ برروی زمین است(یعنی کسی متصرف نہ می ماند) و خاص بہ سوی ما باز گردایندہ شوند مردم ۔
وَٱذۡكُرۡ فِي ٱلۡكِتَٰبِ إِبۡرَٰهِيمَۚ إِنَّهُۥ كَانَ صِدِّيقٗا نَّبِيًّا
Open ayah 19:41و یاد آور شودر قرآن (قصۂ دعوت) ابراھیم را کہ او بود بسیار دارای صداقت و پیغامبر جلیل القدر۔
إِذۡ قَالَ لِأَبِيهِ يَٰٓأَبَتِ لِمَ تَعۡبُدُ مَا لَا يَسۡمَعُ وَلَا يُبۡصِرُ وَلَا يُغۡنِي عَنكَ شَيۡـٔٗا
Open ayah 19:42وقتیکہ گفت پدر خود را ای پدر (مہربانم) چرا عبادت می کنی چیزی را کہ نہ می شنود و نہ می بیند و نہ دفع می تواند کردازتو ھیچ چیزی را (ھیچ ضرری را) ۔
يَٰٓأَبَتِ إِنِّي قَدۡ جَآءَنِي مِنَ ٱلۡعِلۡمِ مَا لَمۡ يَأۡتِكَ فَٱتَّبِعۡنِيٓ أَهۡدِكَ صِرَٰطٗا سَوِيّٗا
Open ayah 19:43ای پدرمہربانم البتہ آمدہ است بہ من از علم توحید آنچہ کہ نیامدہ است بہ تو (لذا) پیروی کن مرا، کہ ھدایت می کنم ترا بہ راہ برابر وراست۔
يَٰٓأَبَتِ لَا تَعۡبُدِ ٱلشَّيۡطَٰنَۖ إِنَّ ٱلشَّيۡطَٰنَ كَانَ لِلرَّحۡمَٰنِ عَصِيّٗا
Open ayah 19:44ای پدرجان عبادت مکن(بتان را بگفتۂ) شیطان، چون شیطان ہست نافرمانِ خدای زیادہ بخشندہ۔
يَٰٓأَبَتِ إِنِّيٓ أَخَافُ أَن يَمَسَّكَ عَذَابٞ مِّنَ ٱلرَّحۡمَٰنِ فَتَكُونَ لِلشَّيۡطَٰنِ وَلِيّٗا
Open ayah 19:45ای پدرمحترم البتہ من می ترسم از ینکہ رسد ترا عذاب سخت از طرف خدا،بہ علّت اینکہ تومی باشی دوست و ھمنشین شیطان۔
قَالَ أَرَاغِبٌ أَنتَ عَنۡ ءَالِهَتِي يَٰٓإِبۡرَٰهِيمُۖ لَئِن لَّمۡ تَنتَهِ لَأَرۡجُمَنَّكَۖ وَٱهۡجُرۡنِي مَلِيّٗا
Open ayah 19:46پدر گفت ای ابراھیم آیا اعراض می کنی تو از معبود ان من؟ اگر باز نیا ی (ازمخالفت واعراض خود) البتہ سنگ سار کنم ترا، و بگذار مرا (یعنی علحدہ شواز من) تا یک مدت دراز۔
قَالَ سَلَٰمٌ عَلَيۡكَۖ سَأَسۡتَغۡفِرُ لَكَ رَبِّيٓۖ إِنَّهُۥ كَانَ بِي حَفِيّٗا
Open ayah 19:47ابراھیم گفت سلام علیک(یعنی خدا حافظ) عنقریب آمرزش خواھم برای تو از پروردگار خود، چون ربّ من بہ من بسیار مہربان است۔
وَأَعۡتَزِلُكُمۡ وَمَا تَدۡعُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ وَأَدۡعُواْ رَبِّي عَسَىٰٓ أَلَّآ أَكُونَ بِدُعَآءِ رَبِّي شَقِيّٗا
Open ayah 19:48و(فعلاً) جدا می شوم از شما و از ہر چہ کہ (درحاجات خود ) می خوانید غیر از خدا، و من می خوانم ربّ خود را، وامید است کہ بہ سبب خواندنِ ربّ خود بد بخت نباشم۔
فَلَمَّا ٱعۡتَزَلَهُمۡ وَمَا يَعۡبُدُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ وَهَبۡنَا لَهُۥٓ إِسۡحَٰقَ وَيَعۡقُوبَۖ وَكُلّٗا جَعَلۡنَا نَبِيّٗا
Open ayah 19:49پس وقتیکہ جدا شدابراھیم ا ز آنہا و از آنچہ عبادت می کردند غیر از خدا، بخشید یم بہ او اسحق و یعقوب را( کہ اول پسر بود و دوم نواسہ) و ہر یک را گردانیدیم پیغمبر۔
وَوَهَبۡنَا لَهُم مِّن رَّحۡمَتِنَا وَجَعَلۡنَا لَهُمۡ لِسَانَ صِدۡقٍ عَلِيّٗا
Open ayah 19:50وبخشیدیم ہر سہ را از رحمت خود حصۂ (یعنی نبوت) وساختیم برای آنہازبان یادگار راستی، و بیان گررتبۂ عالی آنھا۔
وَٱذۡكُرۡ فِي ٱلۡكِتَٰبِ مُوسَىٰٓۚ إِنَّهُۥ كَانَ مُخۡلَصٗا وَكَانَ رَسُولٗا نَّبِيّٗا
Open ayah 19:51ویاد آور شو در قرآن(دعوت) موسی را، چون او بود خالص کردہ شدہ و پیغمبر بلند مرتبہ۔
وَنَٰدَيۡنَٰهُ مِن جَانِبِ ٱلطُّورِ ٱلۡأَيۡمَنِ وَقَرَّبۡنَٰهُ نَجِيّٗا
Open ayah 19:52وفریاد کردیم او را(درحین ھم کلامی با او) از طرف راست کوہِ طور، و قریب نمودیم او را راز گویان باخود۔
وَوَهَبۡنَا لَهُۥ مِن رَّحۡمَتِنَآ أَخَاهُ هَٰرُونَ نَبِيّٗا
Open ayah 19:53وبخشیدیم برای او از رحمت خود برادرش ھارون را(مدد گار) در حالیکہ او نیز پیغمبر بود۔
وَٱذۡكُرۡ فِي ٱلۡكِتَٰبِ إِسۡمَٰعِيلَۚ إِنَّهُۥ كَانَ صَادِقَ ٱلۡوَعۡدِ وَكَانَ رَسُولٗا نَّبِيّٗا
Open ayah 19:54و یاد آور شو در قرآن اسماعیل را، چون او بود صادق در وعدۂ خود، و بود پیغمبر بلند مرتبہ۔
وَكَانَ يَأۡمُرُ أَهۡلَهُۥ بِٱلصَّلَوٰةِ وَٱلزَّكَوٰةِ وَكَانَ عِندَ رَبِّهِۦ مَرۡضِيّٗا
Open ayah 19:55وبود اسماعیل کہ حکم می کرد اھل خانۂ خود را بہ پابندی نماز، وبہ ادای زکوۃ، و بود در نزد پرور دگار خود مقبول و پسندیدہ
وَٱذۡكُرۡ فِي ٱلۡكِتَٰبِ إِدۡرِيسَۚ إِنَّهُۥ كَانَ صِدِّيقٗا نَّبِيّٗا
Open ayah 19:56ویاد آور شود ر قرآن ادریس را، چون او بودمرد صادق کامل و پیغمبر۔
وَرَفَعۡنَٰهُ مَكَانًا عَلِيًّا
Open ayah 19:57و بلند کردیم او را بہ مرتبۂ عالی۔
أُوْلَٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ أَنۡعَمَ ٱللَّهُ عَلَيۡهِم مِّنَ ٱلنَّبِيِّـۧنَ مِن ذُرِّيَّةِ ءَادَمَ وَمِمَّنۡ حَمَلۡنَا مَعَ نُوحٖ وَمِن ذُرِّيَّةِ إِبۡرَٰهِيمَ وَإِسۡرَٰٓءِيلَ وَمِمَّنۡ هَدَيۡنَا وَٱجۡتَبَيۡنَآۚ إِذَا تُتۡلَىٰ عَلَيۡهِمۡ ءَايَٰتُ ٱلرَّحۡمَٰنِ خَرُّواْۤ سُجَّدٗاۤ وَبُكِيّٗا۩
Open ayah 19:58این جماعہ آنان اند کہ نعمت ہا دادہ است خدا بر آنہا از جملۂ پیغامبران کہ بعض آنہا از ذریت آدم بودند، وبعض آنھااز ذریت آنانکہ برداشتہ بودیم ھمرای نوح در کشتی، و بعض آنھا از ذریت ابراھیم و یعقوب، و از جملۂ آنان بودند کہ ھدایت نمودیم و بر گزیدیم آنہارا وچون تلاوت کردہ می شد بر آنہا آیات خدای زیادہ بخشندہ می افتیدند سجدہ کنان و گریہ کنان۔
۞فَخَلَفَ مِنۢ بَعۡدِهِمۡ خَلۡفٌ أَضَاعُواْ ٱلصَّلَوٰةَ وَٱتَّبَعُواْ ٱلشَّهَوَٰتِۖ فَسَوۡفَ يَلۡقَوۡنَ غَيًّا
Open ayah 19:59پس قائم مقام شد بعد از آنہا پس ماندگان خراب کہ ضائع کر دند نماز را و پیروی نمو دند خواہشات را، پس بزودی رو بہ رو شوند بہ جز ای گمراھی خود۔
إِلَّا مَن تَابَ وَءَامَنَ وَعَمِلَ صَٰلِحٗا فَأُوْلَٰٓئِكَ يَدۡخُلُونَ ٱلۡجَنَّةَ وَلَا يُظۡلَمُونَ شَيۡـٔٗا
Open ayah 19:60مگر کسیکہ (از پس ماندگان آنہا) توبہ کرد وایمان آورد و کار نیک کرد،پس آن جماعت داخل شوند در جنت و ظلم کردہ نہ شوند بقدر یک ذرہ۔
جَنَّٰتِ عَدۡنٍ ٱلَّتِي وَعَدَ ٱلرَّحۡمَٰنُ عِبَادَهُۥ بِٱلۡغَيۡبِۚ إِنَّهُۥ كَانَ وَعۡدُهُۥ مَأۡتِيّٗا
Open ayah 19:61یعنی در آیند در باغہای دائمی کہ غائبانہ وعدہ کردہ است خدای بسیار بخشندہ بہ بندگان خود، یقیناً وعدہ ٔخدا ہست آمدنی۔
لَّا يَسۡمَعُونَ فِيهَا لَغۡوًا إِلَّا سَلَٰمٗاۖ وَلَهُمۡ رِزۡقُهُمۡ فِيهَا بُكۡرَةٗ وَعَشِيّٗا
Open ayah 19:62نشنوند در ان باغہا سخن بیہودہ را، بہ جز السلام علیکم، بیاید بآنھا رزق شان در جنت پگاہ و بیگاہ۔
تِلۡكَ ٱلۡجَنَّةُ ٱلَّتِي نُورِثُ مِنۡ عِبَادِنَا مَن كَانَ تَقِيّٗا
Open ayah 19:63این ھمان جنتی است کہ وارث آن می گردانیم از بندگان خود کسی را کہ پرھیز گار باشد۔
وَمَا نَتَنَزَّلُ إِلَّا بِأَمۡرِ رَبِّكَۖ لَهُۥ مَا بَيۡنَ أَيۡدِينَا وَمَا خَلۡفَنَا وَمَا بَيۡنَ ذَٰلِكَۚ وَمَا كَانَ رَبُّكَ نَسِيّٗا
Open ayah 19:64(تاخیر وحی قابل پریشانی نباید بود، چون) ما فرشتہ ہا پایان نہ می شویم از آسمان مگر بہ حکم پروردگار تو، فقط خدا راست تصرّف ہرچہ کہ در پیش روی ما است، (قیامت ) وتصرّف ہر چہ کہ در پس پشت ما است،(از ابتدای دنیا) وتصرّف ہرچہ کہ در بین این ہر دو است، و نیست رب تو فراموش کنندہ۔
رَّبُّ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَمَا بَيۡنَهُمَا فَٱعۡبُدۡهُ وَٱصۡطَبِرۡ لِعِبَٰدَتِهِۦۚ هَلۡ تَعۡلَمُ لَهُۥ سَمِيّٗا
Open ayah 19:65او است متصرف آسمان ہا و زمین، ومتصرف ہرچہ کہ در بین ہر دوست، پس عبادت کن او را ای انسان، و صبر کن برای عبادتِ او، آیا میدانی کہ برای او ھیچ ھم نام و ھم صفاتِ ھست؟
وَيَقُولُ ٱلۡإِنسَٰنُ أَءِذَا مَا مِتُّ لَسَوۡفَ أُخۡرَجُ حَيًّا
Open ayah 19:66ومی گوید انسان کا فر(بطور تمسخر وانکار) کہ آیا چون بمیرم پس(دوبارہ) بیرون کردہ شوم از قبر زندہ؟۔
أَوَلَا يَذۡكُرُ ٱلۡإِنسَٰنُ أَنَّا خَلَقۡنَٰهُ مِن قَبۡلُ وَلَمۡ يَكُ شَيۡـٔٗا
Open ayah 19:67آیا یا د نہ می کند آن انسان کہ ما آفریدیم او را قبلاً، و نبود اوچیزی (یعنی اوموجود نبود)
فَوَرَبِّكَ لَنَحۡشُرَنَّهُمۡ وَٱلشَّيَٰطِينَ ثُمَّ لَنُحۡضِرَنَّهُمۡ حَوۡلَ جَهَنَّمَ جِثِيّٗا
Open ayah 19:68پس قسم بہ ربّ تو کہ البتہ زندہ نمودہ جمع کنیم آن منکران را ھمرای شیطانان، باز حاضر کنیم ھمہ را در گرد دوزخ بزانو افتیدہ۔
ثُمَّ لَنَنزِعَنَّ مِن كُلِّ شِيعَةٍ أَيُّهُمۡ أَشَدُّ عَلَى ٱلرَّحۡمَٰنِ عِتِيّٗا
Open ayah 19:69باز (ترتیب وار) جدا کنیم از ہر گروہ آنان را کہ زیادہ سخت باشند در مقابل خدای بسیار بخشندہ از لحاظ سر کشی و تکبّر۔
ثُمَّ لَنَحۡنُ أَعۡلَمُ بِٱلَّذِينَ هُمۡ أَوۡلَىٰ بِهَا صِلِيّٗا
Open ayah 19:70باز(این را بدان کہ) ما خوب عالم ہستیم بآنان کہ زیادہ لایق اند بہ داخل شدنِ در دوزخ۔
وَإِن مِّنكُمۡ إِلَّا وَارِدُهَاۚ كَانَ عَلَىٰ رَبِّكَ حَتۡمٗا مَّقۡضِيّٗا
Open ayah 19:71و(باخبرباشیدای کفارکہ) نیست از شما کسی مگر داخل شوندۂ است در دوزخ، ہست این داخل نمودن(کفّار در دوزخ ) بر پروردگار تو فیصلۂ قطعی ولازم۔
ثُمَّ نُنَجِّي ٱلَّذِينَ ٱتَّقَواْ وَّنَذَرُ ٱلظَّٰلِمِينَ فِيهَا جِثِيّٗا
Open ayah 19:72باز(این قابل ذکر است کہ) نجات دھیم پرھیزگاران از شرک را (از دوزخ) و بگذاریم ظالمان را در دوزخ بزانو افتادہ۔
وَإِذَا تُتۡلَىٰ عَلَيۡهِمۡ ءَايَٰتُنَا بَيِّنَٰتٖ قَالَ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ لِلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ أَيُّ ٱلۡفَرِيقَيۡنِ خَيۡرٞ مَّقَامٗا وَأَحۡسَنُ نَدِيّٗا
Open ayah 19:73وچون تلاوت کردہ شود برآن منکران آیاتِ واضح ما(دربارۂ قیامت) می گویند ہمان کافران مسلمانان را کہ کدام ازین دو فریق (کافر یا مسلمان) بہتر است از لحاظ مرتبہ ،و خوب تر است از روی ھم صحبت و ھم مجلس۔
وَكَمۡ أَهۡلَكۡنَا قَبۡلَهُم مِّن قَرۡنٍ هُمۡ أَحۡسَنُ أَثَٰثٗا وَرِءۡيٗا
Open ayah 19:74(جواب اول اینکہ) چقدر ھلاک کردیم ما پیش از آنہا از مردم قرن ہای گذشتہ کہ آنہا خوب تر بود ند از لحاظ اسباب و سامان خانہ، و بہتر بودند از روی حسن منظر درنگاہ مردم
قُلۡ مَن كَانَ فِي ٱلضَّلَٰلَةِ فَلۡيَمۡدُدۡ لَهُ ٱلرَّحۡمَٰنُ مَدًّاۚ حَتَّىٰٓ إِذَا رَأَوۡاْ مَا يُوعَدُونَ إِمَّا ٱلۡعَذَابَ وَإِمَّا ٱلسَّاعَةَ فَسَيَعۡلَمُونَ مَنۡ هُوَ شَرّٞ مَّكَانٗا وَأَضۡعَفُ جُندٗا
Open ayah 19:75(دوم اینکہ) بگو ہرکس کہ فر ورفتہ باشد در گمراھی ، پس دراز می کند خدای بسیار بخشندہ مہلت زندگی اورا خوب زیادہ، (مہلت میدھد اورا)تا آنکہ چون ببیند آنچہ را کہ وعدہ کردہ می شودبہ آنھا یعنی یا عذاب را و یا قیامت را، پس بزودی دانند کہ کیست بد تر از لحاظ مرتبہ و ضعیف تر از لحاظ لشکر و مددگار۔
وَيَزِيدُ ٱللَّهُ ٱلَّذِينَ ٱهۡتَدَوۡاْ هُدٗىۗ وَٱلۡبَٰقِيَٰتُ ٱلصَّٰلِحَٰتُ خَيۡرٌ عِندَ رَبِّكَ ثَوَابٗا وَخَيۡرٞ مَّرَدًّا
Open ayah 19:76وزیادہ می کند خدا(درنزد تلاوت آیات قرآن)ھدایت را برای آنانکہ ایمان آوردہ راہ یا ب شدہ اند، و اعمال نیک وپایدار (کہ ثمرۂ ھدایت است) بہتر است نزد پروردگار تو از لحاظ ثواب، و بہتر است از لحاظ بازگشت بدر بار خدا۔
أَفَرَءَيۡتَ ٱلَّذِي كَفَرَ بِـَٔايَٰتِنَا وَقَالَ لَأُوتَيَنَّ مَالٗا وَوَلَدًا
Open ayah 19:77آیا پس دیدۂ کسی را کہ کافر شدہ است بہ آیات ما و گفتہ است کہ البتہ دادہ شودمرا در روز قیامت مال و فرزند زیاد۔
أَطَّلَعَ ٱلۡغَيۡبَ أَمِ ٱتَّخَذَ عِندَ ٱلرَّحۡمَٰنِ عَهۡدٗا
Open ayah 19:78آیا آگاہ شدہ است آن شخص بر غیب، و یا کہ گرفتہ است نزد خدای بسیار بخشا یندہ عہدی؟
كَلَّاۚ سَنَكۡتُبُ مَا يَقُولُ وَنَمُدُّ لَهُۥ مِنَ ٱلۡعَذَابِ مَدّٗا
Open ayah 19:79چنان نیست، ضرورمی نو یسیم آنچہ را اومی گوید(از دعوای عزّت)و دراز می کنیم برای او مدت عذاب راخوب زیادہ۔
وَنَرِثُهُۥ مَا يَقُولُ وَيَأۡتِينَا فَرۡدٗا
Open ayah 19:80وما وارث گردیم آنچہ را کہ وی می گوید (ودعوا می کند از مال و اسباب) و او آید نزد ما یک تن تنھا۔
وَٱتَّخَذُواْ مِن دُونِ ٱللَّهِ ءَالِهَةٗ لِّيَكُونُواْ لَهُمۡ عِزّٗا
Open ayah 19:81وگرفتند مشرکان غیر از خدا معبود ہا تاباشند آن معبودہا برای آنہا سبب عزت۔
كَلَّاۚ سَيَكۡفُرُونَ بِعِبَادَتِهِمۡ وَيَكُونُونَ عَلَيۡهِمۡ ضِدًّا
Open ayah 19:82چنان نیست، ضرور انکار خواھند کرد آن معبودھا عبادتِ مشرکین را، وشوند آن معبودہا برخلاف مشرکان۔
أَلَمۡ تَرَ أَنَّآ أَرۡسَلۡنَا ٱلشَّيَٰطِينَ عَلَى ٱلۡكَٰفِرِينَ تَؤُزُّهُمۡ أَزّٗا
Open ayah 19:83آیا ندیدۂ کہ ما می فرستیم شیطانان را(بطور سزا) بر علیہ کافران کہ حرکت مید ھند آنہا را(وسوسہ می انداز ند در دل ہای آنہا) بطور خاص
فَلَا تَعۡجَلۡ عَلَيۡهِمۡۖ إِنَّمَا نَعُدُّ لَهُمۡ عَدّٗا
Open ayah 19:84پس شتاب مکن درطلب عذاب آنہا،جز این نیست کہ می شماریم مدت عذاب را برای آنہا بطورکامل (یعنی آمدن عذاب یقینی است)
يَوۡمَ نَحۡشُرُ ٱلۡمُتَّقِينَ إِلَى ٱلرَّحۡمَٰنِ وَفۡدٗا
Open ayah 19:85(وقتِ عذاب آنھا بیاید در روز یکہ جمع کنیم پرھیز گاران را بہ سوی خدای بسیار بخشایندہ (یعنی بہ سوی خود) بطور مہمان ووفد رسمی۔
وَنَسُوقُ ٱلۡمُجۡرِمِينَ إِلَىٰ جَهَنَّمَ وِرۡدٗا
Open ayah 19:86و سوق دھیم(ھیی کنیم) جنایت کاران را بہ سوی دوزخ تشنہ وآب طلبان۔
لَّا يَمۡلِكُونَ ٱلشَّفَٰعَةَ إِلَّا مَنِ ٱتَّخَذَ عِندَ ٱلرَّحۡمَٰنِ عَهۡدٗا
Open ayah 19:87قادر نہ شوند معبودانِ آنہا بہ سفارش کسی بجز آنکہ بگیرد از نزد خدای بسیار بخشندہ عہد و اجازت شفاعت را (کہ آن شافع مؤمن باشد) ۔
وَقَالُواْ ٱتَّخَذَ ٱلرَّحۡمَٰنُ وَلَدٗا
Open ayah 19:88و گفتند مشرکین کہ گرفتہ است خدا بری خود فرزند (لذا ما آن را عبادت می کنیم)
لَّقَدۡ جِئۡتُمۡ شَيۡـًٔا إِدّٗا
Open ayah 19:89(گفتہ شد برای شان کہ)البتہ بہ عمل آوردید شما یک کار(دروغ)وبسیارقبیح را
تَكَادُ ٱلسَّمَٰوَٰتُ يَتَفَطَّرۡنَ مِنۡهُ وَتَنشَقُّ ٱلۡأَرۡضُ وَتَخِرُّ ٱلۡجِبَالُ هَدًّا
Open ayah 19:90(لذا) قریب است کہ آسمان ہا بترقند از قباحت آن، و قریب است کہ زمین پارہ پارہ شود، و کوہ ہا بیفتند پارہ پارہ شدہ۔
أَن دَعَوۡاْ لِلرَّحۡمَٰنِ وَلَدٗا
Open ayah 19:91بہ علّت اینکہ بہ در وغ دعویٰ کردند برای خدای بسیار بخشندہ فر زند را
وَمَا يَنۢبَغِي لِلرَّحۡمَٰنِ أَن يَتَّخِذَ وَلَدًا
Open ayah 19:92ومناسب نیست خدای بسیار بخشندہ را کہ فرزند گیرد۔
إِن كُلُّ مَن فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ إِلَّآ ءَاتِي ٱلرَّحۡمَٰنِ عَبۡدٗا
Open ayah 19:93(چون)نیست ہیچ کس ازافراد آسمان ھا و زمین مگرآیندہ است بدربارخدای بسیار بخشندہ بہ صفت بندگی نہ بہ صفت فرزندی
لَّقَدۡ أَحۡصَىٰهُمۡ وَعَدَّهُمۡ عَدّٗا
Open ayah 19:94البتہ خدا احاطہ کردہ است ھمہ بندگان خودرا از نگاہ علم، و شما ریدہ است آنہا را بہ شما رۂ خاص (کہ دران امکان غلطی نیست )
وَكُلُّهُمۡ ءَاتِيهِ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ فَرۡدًا
Open ayah 19:95وھمگی آیندہ اند بدر بار اودر روز قیامت تنھا تنھا۔
إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ سَيَجۡعَلُ لَهُمُ ٱلرَّحۡمَٰنُ وُدّٗا
Open ayah 19:96البتہ آنان کہ ایمان آوردندوکارھای نیک کردندعنقریب می اندازدخدای بسیار بخشندہدردل ہای آنہادوستی واتفاق را
فَإِنَّمَا يَسَّرۡنَٰهُ بِلِسَانِكَ لِتُبَشِّرَ بِهِ ٱلۡمُتَّقِينَ وَتُنذِرَ بِهِۦ قَوۡمٗا لُّدّٗا
Open ayah 19:97پس جزاین نیست کہ آسان کردیم قرآن را بہ زبان تو(بہ عربی) تا مژدہ دھی بذریعۂ قرآن پرھیزگاران را وبترسانی بہ ذریعۂ آن یک قومِ را کہ سخت منکرِ اندازدین حق وتوحید
وَكَمۡ أَهۡلَكۡنَا قَبۡلَهُم مِّن قَرۡنٍ هَلۡ تُحِسُّ مِنۡهُم مِّنۡ أَحَدٍ أَوۡ تَسۡمَعُ لَهُمۡ رِكۡزَۢا
Open ayah 19:98وچقدر ھلاک کردیم پیش از آنہا ازمردم قرن ہای گذشتہ آیا احساس می کنی (می بینی)ای مخاطب از آنہا کسی رااکنون؟ یا می شنوی ازآنھا آواز پست را؟