هود
Hud
Translation: Dari - Mawlawi Muhammad Anwar Badkhashani · Open the surah
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
الٓرۚ كِتَٰبٌ أُحۡكِمَتۡ ءَايَٰتُهُۥ ثُمَّ فُصِّلَتۡ مِن لَّدُنۡ حَكِيمٍ خَبِيرٍ
Open ayah 11:1معنای این حروف را خدا میداندو بس، این یک کتابی است کہ محکم کردہ شدہ آیت ہای آن، باز تفصیل کردہ شدہ آن آیات ،و این کتاب از طرف خدائی است کہ ہر کار او مبنی بر حکمت و از ہر چیز خبردار است۔
أَلَّا تَعۡبُدُوٓاْ إِلَّا ٱللَّهَۚ إِنَّنِي لَكُم مِّنۡهُ نَذِيرٞ وَبَشِيرٞ
Open ayah 11:2برای اینکہ نہ پر ستید چیزی را مگر خدا را، چون من برای شما ترسانندہ و مژدہ دھندہ ام از طرف خدا۔
وَأَنِ ٱسۡتَغۡفِرُواْ رَبَّكُمۡ ثُمَّ تُوبُوٓاْ إِلَيۡهِ يُمَتِّعۡكُم مَّتَٰعًا حَسَنًا إِلَىٰٓ أَجَلٖ مُّسَمّٗى وَيُؤۡتِ كُلَّ ذِي فَضۡلٖ فَضۡلَهُۥۖ وَإِن تَوَلَّوۡاْ فَإِنِّيٓ أَخَافُ عَلَيۡكُمۡ عَذَابَ يَوۡمٖ كَبِيرٍ
Open ayah 11:3و برای اینکہ آمزرش بخواھید از ربّ خود، باز رجوع کنید بدر بار او، خدا نفع می رساند بہ شما نفع خوب تا مدت مقرّر، و مید ھد خدا برای ہر صاحب عملِ زیاد ثواب زائد آن را، واگر شما اعراض نما یداز عبادت خدا پس من می تر سم دربارۂ شما از عذاب روز بزرگ۔
إِلَى ٱللَّهِ مَرۡجِعُكُمۡۖ وَهُوَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٌ
Open ayah 11:4(چون) بہ سوی خدا است بازگشت شما و او بہ ھر چیز قدرت کامل دارد۔
أَلَآ إِنَّهُمۡ يَثۡنُونَ صُدُورَهُمۡ لِيَسۡتَخۡفُواْ مِنۡهُۚ أَلَا حِينَ يَسۡتَغۡشُونَ ثِيَابَهُمۡ يَعۡلَمُ مَا يُسِرُّونَ وَمَا يُعۡلِنُونَۚ إِنَّهُۥ عَلِيمُۢ بِذَاتِ ٱلصُّدُورِ
Open ayah 11:5خبر دار کہ مشرک ہای جاھل خم می کنند سینہ ہای خود را تا خودرا پوشیدہ دارندازخدا،خبرداروقتیکہ می پیچانند بر خودلباس ہای خودرابرای مخفی ساختن خودمیداندخدا آنچہ راکہ می پوشانند و آنچہ راکہ ظاھرمی کنند،چون خداخوب عالم است بہ ہرچہ کہ درسینہ ہامخفی است
۞وَمَا مِن دَآبَّةٖ فِي ٱلۡأَرۡضِ إِلَّا عَلَى ٱللَّهِ رِزۡقُهَا وَيَعۡلَمُ مُسۡتَقَرَّهَا وَمُسۡتَوۡدَعَهَاۚ كُلّٞ فِي كِتَٰبٖ مُّبِينٖ
Open ayah 11:6نیست ھیچ روندۂ در زمین مگر بر ذمۂ خدا است روزی آن، ومیداند خدا جای قرار اصلی آن را، و جای قرار عارضی آن را، ھمۂ آنہا درج است درکتاب بیان گرو روشن (لوح المحفوظ)
وَهُوَ ٱلَّذِي خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٖ وَكَانَ عَرۡشُهُۥ عَلَى ٱلۡمَآءِ لِيَبۡلُوَكُمۡ أَيُّكُمۡ أَحۡسَنُ عَمَلٗاۗ وَلَئِن قُلۡتَ إِنَّكُم مَّبۡعُوثُونَ مِنۢ بَعۡدِ ٱلۡمَوۡتِ لَيَقُولَنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُوٓاْ إِنۡ هَٰذَآ إِلَّا سِحۡرٞ مُّبِينٞ
Open ayah 11:7وخدا ہمان است کہ آفرید آسمان ہاوزمین رادر مقدار شش روز، و بود عرش او بر با لای آب (وآفرید شما را) تا بیا زما ید شما را کہ کدام از شما بہتر است از نگاہ عمل ، قسم است کہ اگر توخبر دھی کافران را کہ البتہ شما زندہ کردہ شوید پس از مرگ گویند کہ نیست این زندگی دوم مگریک جادوی آشکارا۔
وَلَئِنۡ أَخَّرۡنَا عَنۡهُمُ ٱلۡعَذَابَ إِلَىٰٓ أُمَّةٖ مَّعۡدُودَةٖ لَّيَقُولُنَّ مَا يَحۡبِسُهُۥٓۗ أَلَا يَوۡمَ يَأۡتِيهِمۡ لَيۡسَ مَصۡرُوفًا عَنۡهُمۡ وَحَاقَ بِهِم مَّا كَانُواْ بِهِۦ يَسۡتَهۡزِءُونَ
Open ayah 11:8واگر تاخیر کنیم از آنھا عذاب وعدہ شدہ را تا یک مدت معیّن البتہ گویند بطور تمسخر کہ چہ چیز ما نع می شودازآن عذاب ؟ خبردار روز یکہ بیاید بآنھا عذاب باز گردانیدہ نہ شود از آنھا و احاطہ کند بآنھا آن عذاب کہ بآن استھزاء می کر دند۔
وَلَئِنۡ أَذَقۡنَا ٱلۡإِنسَٰنَ مِنَّا رَحۡمَةٗ ثُمَّ نَزَعۡنَٰهَا مِنۡهُ إِنَّهُۥ لَيَـُٔوسٞ كَفُورٞ
Open ayah 11:9قسم است کہ اگر بچشا نیم انسان را از طرف خود خیری، باز پس بگریم ازوی آن خیررا البتہ مایوس گر دیدہ ناشکری کنان می باشد ۔
وَلَئِنۡ أَذَقۡنَٰهُ نَعۡمَآءَ بَعۡدَ ضَرَّآءَ مَسَّتۡهُ لَيَقُولَنَّ ذَهَبَ ٱلسَّيِّـَٔاتُ عَنِّيٓۚ إِنَّهُۥ لَفَرِحٞ فَخُورٌ
Open ayah 11:10و اگر بچشانیم بہ انسان نعمت ہا را بعد از تکلیفی کہ بہ او رسیدہ بود البتہ می گو ید کہ رفت آن تکلیف ہا از من،و یقیناً او بسیار خوشی و افتخار کنندہ می باشد۔
إِلَّا ٱلَّذِينَ صَبَرُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ أُوْلَٰٓئِكَ لَهُم مَّغۡفِرَةٞ وَأَجۡرٞ كَبِيرٞ
Open ayah 11:11لیکن آنا نکہ صبر نمودند و کا رہا ی نیک کردند ھمین گروہ را آمر زش و اجر و (ثواب) بزرگ است
فَلَعَلَّكَ تَارِكُۢ بَعۡضَ مَا يُوحَىٰٓ إِلَيۡكَ وَضَآئِقُۢ بِهِۦ صَدۡرُكَ أَن يَقُولُواْ لَوۡلَآ أُنزِلَ عَلَيۡهِ كَنزٌ أَوۡ جَآءَ مَعَهُۥ مَلَكٌۚ إِنَّمَآ أَنتَ نَذِيرٞۚ وَٱللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ وَكِيلٌ
Open ayah 11:12پس شاید توترک کنی بعض ازآنچہ راکہ وحی کردہ می شود بہ سوی تو، و تو دل تنگ شوی بہ سبب آن وحی بہ علت اینکہ می گویندکفار:چرا نازل کردہ نہ شد برپیغمبر خزانۂ؟ یا چرانیامد ھمرای آن فرشتۂ (تا تصدیق کند پیغامبری اورا)؟حالاً کہ جز این نیست کہ توترسانندئی وبس، وخدا برہر چیزوکیل است وسپرد ہر کاربہ اوست
أَمۡ يَقُولُونَ ٱفۡتَرَىٰهُۖ قُلۡ فَأۡتُواْ بِعَشۡرِ سُوَرٖ مِّثۡلِهِۦ مُفۡتَرَيَٰتٖ وَٱدۡعُواْ مَنِ ٱسۡتَطَعۡتُم مِّن دُونِ ٱللَّهِ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ
Open ayah 11:13آیامی مشرکین می گویندکہ قرآن خود ساختہ وافترای پیغامبر است ؟ بگو پس شما ہم بیارید دہ سورۂ مانند قرآن افترا کردہ شدہ،و طلب کنید(برای کمک) ہرکس را کہ می توانید بہ جز خدا،اگر ہستیدار است گویان۔
فَإِلَّمۡ يَسۡتَجِيبُواْ لَكُمۡ فَٱعۡلَمُوٓاْ أَنَّمَآ أُنزِلَ بِعِلۡمِ ٱللَّهِ وَأَن لَّآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَۖ فَهَلۡ أَنتُم مُّسۡلِمُونَ
Open ayah 11:14پس اگر جواب شمارا دادن نتوانستند، پس بدانید کہ قرآن نازل کر دہ شدہ است مطابق علم خدا (نہ کہ علم بشر) واینکہ نیست معبودی برحق بہ جزاوتعالیٰ، پس آیا شما مسلمان می شوید؟
مَن كَانَ يُرِيدُ ٱلۡحَيَوٰةَ ٱلدُّنۡيَا وَزِينَتَهَا نُوَفِّ إِلَيۡهِمۡ أَعۡمَٰلَهُمۡ فِيهَا وَهُمۡ فِيهَا لَا يُبۡخَسُونَ
Open ayah 11:15(در حقیقت مانع از ایمان زندگی دنیا است) (پس) کسی کہ بخواھد زندگانی دنیا و آرایش آن را، کامل دھیم بآنھا ثمرۂ اعمال شان رادردنیا، وبہ آنھا را دردنیا نقصان رسانیدہ نہ شود۔
أُوْلَٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ لَيۡسَ لَهُمۡ فِي ٱلۡأٓخِرَةِ إِلَّا ٱلنَّارُۖ وَحَبِطَ مَا صَنَعُواْ فِيهَا وَبَٰطِلٞ مَّا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ
Open ayah 11:16(لیکن)ہمین جماعہ آنا ن اند کہ نباشد آنھا را در آخرت جزای بجز دوزخ، و نابود گرد د ہر چہ می ساختند در دنیا، و بیکار گردد آنچہ می کردند۔
أَفَمَن كَانَ عَلَىٰ بَيِّنَةٖ مِّن رَّبِّهِۦ وَيَتۡلُوهُ شَاهِدٞ مِّنۡهُ وَمِن قَبۡلِهِۦ كِتَٰبُ مُوسَىٰٓ إِمَامٗا وَرَحۡمَةًۚ أُوْلَٰٓئِكَ يُؤۡمِنُونَ بِهِۦۚ وَمَن يَكۡفُرۡ بِهِۦ مِنَ ٱلۡأَحۡزَابِ فَٱلنَّارُ مَوۡعِدُهُۥۚ فَلَا تَكُ فِي مِرۡيَةٖ مِّنۡهُۚ إِنَّهُ ٱلۡحَقُّ مِن رَّبِّكَ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يُؤۡمِنُونَ
Open ayah 11:17آیا کسیکہ باشد دارای دلیل واضح از نزد پر ور دگار خود ، ودنبال او باشد گواہی از طرف خدا ، و پیش از وی کتاب موسیٰ (تورات) ھم دلیل بود، در حالیکہ تورات پیشوای مردم وسبب رحمت بود ( آیا ھمان کس غلط می باشد؟) ھمین جماعۂ مسلمانان یقین می کنند بہ پیغامبری آن، و ہر کس کہ انکار کندا از ان پیغمبر از جملۂ احزاب مختلف، پس دوزخ جای موعود آن است، پس أی مخاطَب در شک مباش راجع بہ قرآن؛ چون قرآن حق است از طرف پر و ر دگار تو، ولیکن بسیار از مر دمان ایمان نہ می آرند۔
وَمَنۡ أَظۡلَمُ مِمَّنِ ٱفۡتَرَىٰ عَلَى ٱللَّهِ كَذِبًاۚ أُوْلَٰٓئِكَ يُعۡرَضُونَ عَلَىٰ رَبِّهِمۡ وَيَقُولُ ٱلۡأَشۡهَٰدُ هَٰٓؤُلَآءِ ٱلَّذِينَ كَذَبُواْ عَلَىٰ رَبِّهِمۡۚ أَلَا لَعۡنَةُ ٱللَّهِ عَلَى ٱلظَّٰلِمِينَ
Open ayah 11:18وکیست ظالم تر از آنکہ افترا کند بر خدا دروغ را، ھمین جماعۂ افترا کنندگان پیش کر دہ شوند بدر بار پر ور دگار خود، و گویند گواہان کہ این ہا ھمان اند کہ دروغ می گفتند برعلیہ توحید پروردگار خود، و گفتہ شود کہ خبردار برظالمان لعنت خدا است۔
ٱلَّذِينَ يَصُدُّونَ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ وَيَبۡغُونَهَا عِوَجٗا وَهُم بِٱلۡأٓخِرَةِ هُمۡ كَٰفِرُونَ
Open ayah 11:19یعنی آنا نکہ منع می کر دند مردم را ازراہ خدا، و طلب می کردند در آن کجی و غلطی را، و آنھا از آخرت ھم منکر بود ند۔
أُوْلَٰٓئِكَ لَمۡ يَكُونُواْ مُعۡجِزِينَ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَمَا كَانَ لَهُم مِّن دُونِ ٱللَّهِ مِنۡ أَوۡلِيَآءَۘ يُضَٰعَفُ لَهُمُ ٱلۡعَذَابُۚ مَا كَانُواْ يَسۡتَطِيعُونَ ٱلسَّمۡعَ وَمَا كَانُواْ يُبۡصِرُونَ
Open ayah 11:20ھمین گروہ نبودند خدا را عاجز کنندہ در زمین، ونبود برای آنھا غیر از خدا دیگر ھیچ کار ساز ومدد گار ی، (لذا) دو چندہ کر دہ شود برای شان عذاب در آخرت؛چون طاقت ندا شتند شیندن سخن حق را و نہ دیدن می توانستند کار ہای حق را۔
أُوْلَٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ خَسِرُوٓاْ أَنفُسَهُمۡ وَضَلَّ عَنۡهُم مَّا كَانُواْ يَفۡتَرُونَ
Open ayah 11:21ھمین گروہ آنان اند کہ در خسارہ اندا ختند جان خود را، و گم شود از آنھا آن شریک ہای کہ بہ خدا افترا می کر دند۔
لَا جَرَمَ أَنَّهُمۡ فِي ٱلۡأٓخِرَةِ هُمُ ٱلۡأَخۡسَرُونَ
Open ayah 11:22ضرور بالضرور آنھا در آخرت زیادہ درخسارہ باشندوبس (نہ کہ مؤمنان)
إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ وَأَخۡبَتُوٓاْ إِلَىٰ رَبِّهِمۡ أُوْلَٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلۡجَنَّةِۖ هُمۡ فِيهَا خَٰلِدُونَ
Open ayah 11:23البتہ آنا نکہ ایمان آوردند وکار ہای نیک کردند و تواضع اختیار نمودند در مقابل رب خود، ھمین گروہ جنتیان اند (کہ)آنھا در جنت تاھمیشہ باشند۔
۞مَثَلُ ٱلۡفَرِيقَيۡنِ كَٱلۡأَعۡمَىٰ وَٱلۡأَصَمِّ وَٱلۡبَصِيرِ وَٱلسَّمِيعِۚ هَلۡ يَسۡتَوِيَانِ مَثَلًاۚ أَفَلَا تَذَكَّرُونَ
Open ayah 11:24صفت وسیرت ہر دو فریق (کافر و مؤمن) مانند کور وکر، وبینا و شنوا است، آیا ھر دو برابر انداز نگاہ صفت وسیرت؟ آیا پس عبرت نہ می گیرید؟
وَلَقَدۡ أَرۡسَلۡنَا نُوحًا إِلَىٰ قَوۡمِهِۦٓ إِنِّي لَكُمۡ نَذِيرٞ مُّبِينٌ
Open ayah 11:25والبتہ فرستادیم نوح را بہ حیث پیغمبر بہ سوی قوم خود (پس گفت) یقیناً من برای شما تر سانندۂ آشکارا ام۔
أَن لَّا تَعۡبُدُوٓاْ إِلَّا ٱللَّهَۖ إِنِّيٓ أَخَافُ عَلَيۡكُمۡ عَذَابَ يَوۡمٍ أَلِيمٖ
Open ayah 11:26کہ عبادت نہ کنید چیزی را غیر از خدا؛ چون من می ترسم دربارۂ شما از عذاب روزِ در د ناک۔
فَقَالَ ٱلۡمَلَأُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ مِن قَوۡمِهِۦ مَا نَرَىٰكَ إِلَّا بَشَرٗا مِّثۡلَنَا وَمَا نَرَىٰكَ ٱتَّبَعَكَ إِلَّا ٱلَّذِينَ هُمۡ أَرَاذِلُنَا بَادِيَ ٱلرَّأۡيِ وَمَا نَرَىٰ لَكُمۡ عَلَيۡنَا مِن فَضۡلِۭ بَلۡ نَظُنُّكُمۡ كَٰذِبِينَ
Open ayah 11:27پس گفتند اشراف کہ کفررااختیارکردہ بودند از قوم اوکہ نہ می بینیم ترا مگر یک انسان عادی مثل خود مان، ونہ می بینیم کہ پیروی کردہ باشنداز تو مگر آنا نکہ حقیر ترین ما اند (وآن ھم) بظاھر رأی خودہا (وبدون دلیل) و نہ می بینیم ما برای شما مسلمانان در مقابل خود ھیچ فضیلتی، بلکہ گمان می بریم شمارا دروغ گوی ۔
قَالَ يَٰقَوۡمِ أَرَءَيۡتُمۡ إِن كُنتُ عَلَىٰ بَيِّنَةٖ مِّن رَّبِّي وَءَاتَىٰنِي رَحۡمَةٗ مِّنۡ عِندِهِۦ فَعُمِّيَتۡ عَلَيۡكُمۡ أَنُلۡزِمُكُمُوهَا وَأَنتُمۡ لَهَا كَٰرِهُونَ
Open ayah 11:28گفت نوح ای قوم من آگاہ سازیدمراکہ اگر باشم من دارای دلیل واضح از نزد پر ور دگارم ، در حال کہ دادہ است بہ من رحمت (پیغمبری) از نزد خود، پس پو شیدہ گردیدہ است آن بر شما، آیا من جبراً لازم می گردانم آن را بر شما؟ حالاً کہ شما آن را مکروہ می پندارید۔
وَيَٰقَوۡمِ لَآ أَسۡـَٔلُكُمۡ عَلَيۡهِ مَالًاۖ إِنۡ أَجۡرِيَ إِلَّا عَلَى ٱللَّهِۚ وَمَآ أَنَا۠ بِطَارِدِ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْۚ إِنَّهُم مُّلَٰقُواْ رَبِّهِمۡ وَلَٰكِنِّيٓ أَرَىٰكُمۡ قَوۡمٗا تَجۡهَلُونَ
Open ayah 11:29وای قوم من! نہ می خواھم من از شما بہ عوض تبلیغ خود ھیچ قسم مالی، نیست مزدی (ثواب) من مگر برخدا، و نیستم من از خود دور کنندہ مؤمنان را؛چون آنہا ملاقات خواہند کر دبا پر ور دگار خویش(کہ طبق عمل شان خدا آنہارا جزاخواہد داد) و لیکن من می بینم شمارا یک قومی کہ از جہالت کار می گیرید۔
وَيَٰقَوۡمِ مَن يَنصُرُنِي مِنَ ٱللَّهِ إِن طَرَدتُّهُمۡۚ أَفَلَا تَذَكَّرُونَ
Open ayah 11:30و ای قوم من کہ مدد می توا ند کرد مرا از عذاب خدا اگر من آنہارا از خود دور کنم؟ آیا شما یاد آور نہ می شوید(دلائل عزت واکرام فقرای مؤمن را؟)
وَلَآ أَقُولُ لَكُمۡ عِندِي خَزَآئِنُ ٱللَّهِ وَلَآ أَعۡلَمُ ٱلۡغَيۡبَ وَلَآ أَقُولُ إِنِّي مَلَكٞ وَلَآ أَقُولُ لِلَّذِينَ تَزۡدَرِيٓ أَعۡيُنُكُمۡ لَن يُؤۡتِيَهُمُ ٱللَّهُ خَيۡرًاۖ ٱللَّهُ أَعۡلَمُ بِمَا فِيٓ أَنفُسِهِمۡ إِنِّيٓ إِذٗا لَّمِنَ ٱلظَّٰلِمِينَ
Open ayah 11:31و من دعوا نہ می کنم برای شما کہ نزد من خزانہ ہای خدا است، و نہ من (دعوا می کنم) کہ غیب را میدانم، و نہ دعوامی کنم کہ من فرشتہ ام، و نہ می گویم دربارۂ آنا نکہ بہ حقارت می بیند آنھارا چشم ہای شما کہ خدا ہر گز نہ می دھد بآ نھا نیکی و ثوابی (بلکہ) خدا عالم تر است بآنچہ درد دل ہای آنھا است،چون من در ان صورت از جملۂ ظالمان شمار می شوم
قَالُواْ يَٰنُوحُ قَدۡ جَٰدَلۡتَنَا فَأَكۡثَرۡتَ جِدَٰلَنَا فَأۡتِنَا بِمَا تَعِدُنَآ إِن كُنتَ مِنَ ٱلصَّٰدِقِينَ
Open ayah 11:32قوم گفتند ای نوح مناقشہ کر دی با ما، پس زیادہ کردی مناقشۂ خود را ،لذا بیار آن عذابِ را کہ وعدہ می کنی بہ ما اگر ہستی از جملۂ را ست گویان۔
قَالَ إِنَّمَا يَأۡتِيكُم بِهِ ٱللَّهُ إِن شَآءَ وَمَآ أَنتُم بِمُعۡجِزِينَ
Open ayah 11:33نوح گفت جز این نیست کہ خدا می آرد بہ شما آن عذاب را اگر خواہد، و نیستید شما خدا را عاجز کنندہ۔
وَلَا يَنفَعُكُمۡ نُصۡحِيٓ إِنۡ أَرَدتُّ أَنۡ أَنصَحَ لَكُمۡ إِن كَانَ ٱللَّهُ يُرِيدُ أَن يُغۡوِيَكُمۡۚ هُوَ رَبُّكُمۡ وَإِلَيۡهِ تُرۡجَعُونَ
Open ayah 11:34و فائدہ نہ می کندبہ شما نصیحت من اگر خواھم کہ شمارا نصیحت کنم (در صورت کہ) خدا می خواستہ باشد گمراہی شما را، ھمان است پر ور دگار شما، و بہ سوی او باز گر دایندہ شوید۔
أَمۡ يَقُولُونَ ٱفۡتَرَىٰهُۖ قُلۡ إِنِ ٱفۡتَرَيۡتُهُۥ فَعَلَيَّ إِجۡرَامِي وَأَنَا۠ بَرِيٓءٞ مِّمَّا تُجۡرِمُونَ
Open ayah 11:35آیا می گویند(مشرکین مانند قوم نوح) کہ قرآن را محمد از خود افترا کردہ است؟ بگو اگر من افترا کنم قرآن را پس بر ذمۂ من است جرم من، و من بیزار م از جر م (شرِّی کہ) شما می کنید۔
وَأُوحِيَ إِلَىٰ نُوحٍ أَنَّهُۥ لَن يُؤۡمِنَ مِن قَوۡمِكَ إِلَّا مَن قَدۡ ءَامَنَ فَلَا تَبۡتَئِسۡ بِمَا كَانُواْ يَفۡعَلُونَ
Open ayah 11:36و و حی فر ستا دہ شد بہ سوی نوح کہ ہر گز دیگر ایمان نیارد از قوم تو کسی بہ جز آنا نکہ ایمان آوردہ اند، پس آزردہ مشو بآنچہ آنہامی کنند۔
وَٱصۡنَعِ ٱلۡفُلۡكَ بِأَعۡيُنِنَا وَوَحۡيِنَا وَلَا تُخَٰطِبۡنِي فِي ٱلَّذِينَ ظَلَمُوٓاْ إِنَّهُم مُّغۡرَقُونَ
Open ayah 11:37و بساز کشتی را در پیش چشم ما و بہ حکم ما، و ھم کلام مشو با من دربارۂ عفو کنانیدنِ ظالمان؛ چون آنھا در علم خدا غرق کردہ شدہ اند۔
وَيَصۡنَعُ ٱلۡفُلۡكَ وَكُلَّمَا مَرَّ عَلَيۡهِ مَلَأٞ مِّن قَوۡمِهِۦ سَخِرُواْ مِنۡهُۚ قَالَ إِن تَسۡخَرُواْ مِنَّا فَإِنَّا نَسۡخَرُ مِنكُمۡ كَمَا تَسۡخَرُونَ
Open ayah 11:38و(شروع نمود نوح کہ) می ساخت کشتی را، و ہر گاہ می گذشت بہ نزدیک او جماعہ ٔ از اشراف قوم استہزامی نمودند بر نوح، گفت نوح اگر (امروز) شما بہ ما استہزا می کنید پس ماھم ضرور استہزا خواھیم نمود بہ شما (در وقت ھلاکت تان) مانند استہزای شمایان۔
فَسَوۡفَ تَعۡلَمُونَ مَن يَأۡتِيهِ عَذَابٞ يُخۡزِيهِ وَيَحِلُّ عَلَيۡهِ عَذَابٞ مُّقِيمٌ
Open ayah 11:39پس بزودی خواہید دانست کہ بہ کہ خواہد آمد عذاب رسوا کنندہ، وبرکہ نازل خواہد شد عذاب دائمی
حَتَّىٰٓ إِذَا جَآءَ أَمۡرُنَا وَفَارَ ٱلتَّنُّورُ قُلۡنَا ٱحۡمِلۡ فِيهَا مِن كُلّٖ زَوۡجَيۡنِ ٱثۡنَيۡنِ وَأَهۡلَكَ إِلَّا مَن سَبَقَ عَلَيۡهِ ٱلۡقَوۡلُ وَمَنۡ ءَامَنَۚ وَمَآ ءَامَنَ مَعَهُۥٓ إِلَّا قَلِيلٞ
Open ayah 11:40(نوح بہ تکمیل رسانیدکشتی را) تا آنکہ آمدحکم ما،وبجوش آمد تنور،گفتیم نوح را بردار در کشتی از ہرحیوان یک جفت یعنی دو دو(یک نر و یک مادہ) وبردار اھل خانۂ خود را، مگر کسی را کہ سابقہ فیصلہ شدہ است ھلاکت دربارۂ او، و بردارہرکس را کہ ایمان آوردہ است،و ایمان نیاوردہ بود مگر یک عدد کم از ھمراہان او کہ باوی درکشتی بودند
۞وَقَالَ ٱرۡكَبُواْ فِيهَا بِسۡمِ ٱللَّهِ مَجۡر۪ىٰهَا وَمُرۡسَىٰهَآۚ إِنَّ رَبِّي لَغَفُورٞ رَّحِيمٞ
Open ayah 11:41وگفت نوح (ھمراھان خود را کہ) سوار شوید در کشتی (گویندہ کہ)بہ اعانت خد است رفتن کشتی و ایستاد شدنِ آن، البتہ پروردگار من بسیار آمرزندہ وزیادہ مہربان است۔
وَهِيَ تَجۡرِي بِهِمۡ فِي مَوۡجٖ كَٱلۡجِبَالِ وَنَادَىٰ نُوحٌ ٱبۡنَهُۥ وَكَانَ فِي مَعۡزِلٖ يَٰبُنَيَّ ٱرۡكَب مَّعَنَا وَلَا تَكُن مَّعَ ٱلۡكَٰفِرِينَ
Open ayah 11:42ومی بُرد کشتی آنھا را در موجیکہ مثل کوہ ہا بود، و صدا کر د نوح (در حین سواری) پسر خـود را(و بود وی در جای علٰحدہ از مؤمنان) کہ ای پسرم سوار شو ھمرای ما، و مباش ھمرای کافران۔
قَالَ سَـَٔاوِيٓ إِلَىٰ جَبَلٖ يَعۡصِمُنِي مِنَ ٱلۡمَآءِۚ قَالَ لَا عَاصِمَ ٱلۡيَوۡمَ مِنۡ أَمۡرِ ٱللَّهِ إِلَّا مَن رَّحِمَۚ وَحَالَ بَيۡنَهُمَا ٱلۡمَوۡجُ فَكَانَ مِنَ ٱلۡمُغۡرَقِينَ
Open ayah 11:43پسر (در جواب) گفت بہ زودی پناہ می برم بہ طرف کو ہی کہ آن مرازآب نگاہ دارد، نوح گفت: نیست ھیچ نگاہ دارندۂ امروز از عذاب خدا، بجز کسیکہ خدا بہ اور حم نمودہ او را نگاہ دارد، (ھمین بود کہ) حائل شددر بین پدر وپسر ھمان موج، پس شد پسر از جملۂ غرق شدہ گان۔
وَقِيلَ يَٰٓأَرۡضُ ٱبۡلَعِي مَآءَكِ وَيَٰسَمَآءُ أَقۡلِعِي وَغِيضَ ٱلۡمَآءُ وَقُضِيَ ٱلۡأَمۡرُ وَٱسۡتَوَتۡ عَلَى ٱلۡجُودِيِّۖ وَقِيلَ بُعۡدٗا لِّلۡقَوۡمِ ٱلظَّٰلِمِينَ
Open ayah 11:44(و بعد از بانجام رسیدنِ امر خدا) گفتہ شد (از طرف خدا) کہ ای زمین جذب کن آب خود را، وای آسمان بند کن باران خود را، و کم کر دہ شد آب، و بجا آوردہ شد حکم خدا، و قرار گرفت کشتی بر کوہ جودی، و گفتہ شد کہ دوری بادازرحمت خدا قوم ظالم را
وَنَادَىٰ نُوحٞ رَّبَّهُۥ فَقَالَ رَبِّ إِنَّ ٱبۡنِي مِنۡ أَهۡلِي وَإِنَّ وَعۡدَكَ ٱلۡحَقُّ وَأَنتَ أَحۡكَمُ ٱلۡحَٰكِمِينَ
Open ayah 11:45و مناجات کر د نوح با پر ور دگار خود پس گفت ای پرور دگارم! یقیناً پسرم از اھل خانۂ من بود، والبتہ وعدۂ تو (بہ نجات اھل خانۂ من) راست بود، و توئی قوی ترینِ ھمہ حاکمان
قَالَ يَٰنُوحُ إِنَّهُۥ لَيۡسَ مِنۡ أَهۡلِكَۖ إِنَّهُۥ عَمَلٌ غَيۡرُ صَٰلِحٖۖ فَلَا تَسۡـَٔلۡنِ مَا لَيۡسَ لَكَ بِهِۦ عِلۡمٌۖ إِنِّيٓ أَعِظُكَ أَن تَكُونَ مِنَ ٱلۡجَٰهِلِينَ
Open ayah 11:46خدا گفت ای نوح آن پسر از اھل تو نیست،چون او نمونۂ بد عملی است، پس سوال مکن از من (در بارۂ) چیزیکہ بآن علم نداری، البتہ من نصیحت می کنم ترا ز اینکہ شوی از جملۂ جاھلان۔
قَالَ رَبِّ إِنِّيٓ أَعُوذُ بِكَ أَنۡ أَسۡـَٔلَكَ مَا لَيۡسَ لِي بِهِۦ عِلۡمٞۖ وَإِلَّا تَغۡفِرۡ لِي وَتَرۡحَمۡنِيٓ أَكُن مِّنَ ٱلۡخَٰسِرِينَ
Open ayah 11:47نوح گفت ای پر ور دگار م البتہ من پناہ می برم بہ تو از ینکہ سوال کنم ترا دربارۂ چیزیکہ بآن علم نداشتہ باشم، و اگر نہ آمرزی مراورحم نکنی بر من می شوم من از جملۂ نقصان کنندگان۔
قِيلَ يَٰنُوحُ ٱهۡبِطۡ بِسَلَٰمٖ مِّنَّا وَبَرَكَٰتٍ عَلَيۡكَ وَعَلَىٰٓ أُمَمٖ مِّمَّن مَّعَكَۚ وَأُمَمٞ سَنُمَتِّعُهُمۡ ثُمَّ يَمَسُّهُم مِّنَّا عَذَابٌ أَلِيمٞ
Open ayah 11:48گفتہ شد ای نوح فرود آی از کشتی باسلامتی (از جانب ما) و با بر کت ہای نازل شوندہ بر تو وبرامت ہای کہ از نسل ھمراہان تو می باشند، وامت ہای دیگری (بوجود خواہندآمد کہ نفع دھیم آنھارا(در دنیا) وباز رسد بآنھا از طرف ما عذاب در د ناک(بہ علّت ایمان نیاوردن شان) ۔
تِلۡكَ مِنۡ أَنۢبَآءِ ٱلۡغَيۡبِ نُوحِيهَآ إِلَيۡكَۖ مَا كُنتَ تَعۡلَمُهَآ أَنتَ وَلَا قَوۡمُكَ مِن قَبۡلِ هَٰذَاۖ فَٱصۡبِرۡۖ إِنَّ ٱلۡعَٰقِبَةَ لِلۡمُتَّقِينَ
Open ayah 11:49ھمین قصہ از خبر ہای غیب (وخارج از علم مردم) است کہ بذریعۂ وحی آنرامی فرستیم بہ تو، حالاً کہ تو نہ میدانستی آن قصہ را، ونہ قوم تو میدانستند پیش ازین (وحی)، پس صبر کن کہ یقیناً انجام نیک پر ھیز گاران را ست
وَإِلَىٰ عَادٍ أَخَاهُمۡ هُودٗاۚ قَالَ يَٰقَوۡمِ ٱعۡبُدُواْ ٱللَّهَ مَا لَكُم مِّنۡ إِلَٰهٍ غَيۡرُهُۥٓۖ إِنۡ أَنتُمۡ إِلَّا مُفۡتَرُونَ
Open ayah 11:50وفرستادیم بہ حیث پیغامبربہ سوی قوم عاد برادر شان ھود را، (پس ھود)گفت ای قوم من(صرف) خدارا عبادت کنید کہ نیست شما را ھیچ معبودی برحق بہ جز خدا، نیستید شما ( در عبادت بت ہا) مگر افترا کنندگان برخدا ۔
يَٰقَوۡمِ لَآ أَسۡـَٔلُكُمۡ عَلَيۡهِ أَجۡرًاۖ إِنۡ أَجۡرِيَ إِلَّا عَلَى ٱلَّذِي فَطَرَنِيٓۚ أَفَلَا تَعۡقِلُونَ
Open ayah 11:51ای قوم من طلب نہ می کنم از شما بر تبلیغ خود ھیچ قسم مزدوری، نیست مزدوری من مگر بر خدا یکہ مرا آفریدہ است، پس آیا شما عقل ندارید۔
وَيَٰقَوۡمِ ٱسۡتَغۡفِرُواْ رَبَّكُمۡ ثُمَّ تُوبُوٓاْ إِلَيۡهِ يُرۡسِلِ ٱلسَّمَآءَ عَلَيۡكُم مِّدۡرَارٗا وَيَزِدۡكُمۡ قُوَّةً إِلَىٰ قُوَّتِكُمۡ وَلَا تَتَوَلَّوۡاْ مُجۡرِمِينَ
Open ayah 11:52ای قوم من آمرزش بخواھید از پر ور دگار خود، باز رجوع کنید بدر بار او کہ می بار اند برای شما بارش بسیار، و زیادہ می کند قوّۃ شما را ھمرای قوّۃ سابق تان، و اعراض مکنید ازایمان و توبہ درحالیکہ بہ جرم و شرک خود قائم باشید
قَالُواْ يَٰهُودُ مَا جِئۡتَنَا بِبَيِّنَةٖ وَمَا نَحۡنُ بِتَارِكِيٓ ءَالِهَتِنَا عَن قَوۡلِكَ وَمَا نَحۡنُ لَكَ بِمُؤۡمِنِينَ
Open ayah 11:53قوم گفتند ای ھود نیا وردۂ بہ ما کدام دلیل واضح، و نیستیم ما ترک کنندۂ معبودانِ خود بہ گفتۂ تو، ونیستیم مابہ تو یقین کنندہ۔
إِن نَّقُولُ إِلَّا ٱعۡتَرَىٰكَ بَعۡضُ ءَالِهَتِنَا بِسُوٓءٖۗ قَالَ إِنِّيٓ أُشۡهِدُ ٱللَّهَ وَٱشۡهَدُوٓاْ أَنِّي بَرِيٓءٞ مِّمَّا تُشۡرِكُونَ
Open ayah 11:54ما نہ می گویم(دربارۂ تو) مگراینکہ رسایندہ است بعض معبود ہای مابہ تو ضرری، ھودگفت: من گواہ می سازم خدارا و شما ھم گواہ باشید کہ من بیزارم از ہر آنچہ شما بہ خدا شریک می آرید۔
مِن دُونِهِۦۖ فَكِيدُونِي جَمِيعٗا ثُمَّ لَا تُنظِرُونِ
Open ayah 11:55بہ جز خدا(کہ من آنرامی پرستم) پس حیلہ کنید بر علیہ من ھمۂ شما، و باز مرا مہلت ندھید۔
إِنِّي تَوَكَّلۡتُ عَلَى ٱللَّهِ رَبِّي وَرَبِّكُمۚ مَّا مِن دَآبَّةٍ إِلَّا هُوَ ءَاخِذُۢ بِنَاصِيَتِهَآۚ إِنَّ رَبِّي عَلَىٰ صِرَٰطٖ مُّسۡتَقِيمٖ
Open ayah 11:56(چون) من تو کل کر دہ ام بر خدا کہ ربّ من و ربّ شما است (بلکہ) نیست ھیچ روندۂ درزمین مگر خدا گیرندہ است از موی پیشانی او(یعنی مالک او است) یقیناً پر ور دگار من براہ راست است ( در قضاوت بین مخلوقات خود)
فَإِن تَوَلَّوۡاْ فَقَدۡ أَبۡلَغۡتُكُم مَّآ أُرۡسِلۡتُ بِهِۦٓ إِلَيۡكُمۡۚ وَيَسۡتَخۡلِفُ رَبِّي قَوۡمًا غَيۡرَكُمۡ وَلَا تَضُرُّونَهُۥ شَيۡـًٔاۚ إِنَّ رَبِّي عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٍ حَفِيظٞ
Open ayah 11:57پس اگرشما اعراض نمودید از قبول دعوت من (باکی ندارم) چون من رسانیدم بہ شما چیزی را کہ من فرستادہ شدہ ام بہ رسانیدنِ آن بہ شما، وپروردگارم (شما راھلاک نمودہ) قائم مقام شما خواہد نمود قوم دیگر را غیر از شما، و نہ می توانید کہ برسایند بہ خدا ھیچ ضرری، ویقیناً پرور دگار من محافظ ھمہ چیزہا است ۔
وَلَمَّا جَآءَ أَمۡرُنَا نَجَّيۡنَا هُودٗا وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ مَعَهُۥ بِرَحۡمَةٖ مِّنَّا وَنَجَّيۡنَٰهُم مِّنۡ عَذَابٍ غَلِيظٖ
Open ayah 11:58و چون آمد حکم ما( بہ ھلاکت آنہا) نجات دادیم بہ رحمت خاص خود ھود را و آنان را کہ ایمان آوردہ باوی بودند، و نجات دادیم آنھار ا از یک عذاب سخت
وَتِلۡكَ عَادٞۖ جَحَدُواْ بِـَٔايَٰتِ رَبِّهِمۡ وَعَصَوۡاْ رُسُلَهُۥ وَٱتَّبَعُوٓاْ أَمۡرَ كُلِّ جَبَّارٍ عَنِيدٖ
Open ayah 11:59و ھمین قبیلۂ عاد بودند کہ انکار نمودند آیات پر ور دگار خود را، و نا فرمانی کردند پیغمبران خدا را، و پیروی نمودند حکم ہر ظالم معاندرا
وَأُتۡبِعُواْ فِي هَٰذِهِ ٱلدُّنۡيَا لَعۡنَةٗ وَيَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِۗ أَلَآ إِنَّ عَادٗا كَفَرُواْ رَبَّهُمۡۗ أَلَا بُعۡدٗا لِّعَادٖ قَوۡمِ هُودٖ
Open ayah 11:60وتعقیب کر دہ شدندبہ لعنت خداوندی در این دنیا و درروز قیامت نیز، آگاہ باشید کہ قوم عاد کفر کر دند بہ پر ور دگار خود، آگاہ باشید کہ ھلاکت است عاد قوم ھود را۔
۞وَإِلَىٰ ثَمُودَ أَخَاهُمۡ صَٰلِحٗاۚ قَالَ يَٰقَوۡمِ ٱعۡبُدُواْ ٱللَّهَ مَا لَكُم مِّنۡ إِلَٰهٍ غَيۡرُهُۥۖ هُوَ أَنشَأَكُم مِّنَ ٱلۡأَرۡضِ وَٱسۡتَعۡمَرَكُمۡ فِيهَا فَٱسۡتَغۡفِرُوهُ ثُمَّ تُوبُوٓاْ إِلَيۡهِۚ إِنَّ رَبِّي قَرِيبٞ مُّجِيبٞ
Open ayah 11:61و فرستادیم بہ حیث پیغامبر بہ سوی ثمود برادرشان صالح را، گفت صالح : ای قوم من صرف خدا را عبادت کنید (کہ) نیست شمارا ھیچ معبودی برحق بجز خدا(کہ)آن آفرید شما را از زمین، وآباد ساخت شمارا در زمین، پس آمرزش بخواھید ازو،و باز رجوع کنید بہ سوی او، چون پر ور دگار من بسیار قریب و قبول کنندۂ دعا است۔
قَالُواْ يَٰصَٰلِحُ قَدۡ كُنتَ فِينَا مَرۡجُوّٗا قَبۡلَ هَٰذَآۖ أَتَنۡهَىٰنَآ أَن نَّعۡبُدَ مَا يَعۡبُدُ ءَابَآؤُنَا وَإِنَّنَا لَفِي شَكّٖ مِّمَّا تَدۡعُونَآ إِلَيۡهِ مُرِيبٖ
Open ayah 11:62گفتند ای صالح البتہ بودی تودرمیان ما محل امید پیش ازین، آیا باز میداری مارا ازینکہ عبادت کنیم آنچہ را کہ عبادت می کردندپدران ما، ویقیناً ما در شک ایم راجع بہ چیزیکہ مارا بآن دعوت میدھی (کہ آن شک)پریشان کنندہ است (مارا)
قَالَ يَٰقَوۡمِ أَرَءَيۡتُمۡ إِن كُنتُ عَلَىٰ بَيِّنَةٖ مِّن رَّبِّي وَءَاتَىٰنِي مِنۡهُ رَحۡمَةٗ فَمَن يَنصُرُنِي مِنَ ٱللَّهِ إِنۡ عَصَيۡتُهُۥۖ فَمَا تَزِيدُونَنِي غَيۡرَ تَخۡسِيرٖ
Open ayah 11:63صالح گفت ای قوم من آیا دیدید کہ اگر من باشم داری دلیل واضح از طرف پر ور دگارم، درحالیکہ او دادہ است مرا از نزد خود رحمت (نبوت) پس کہ مدد کند مرا از گرفت خدا اگر من نا فرمانی کنم اورا، پس شما زیادہ نہ می کنید در حق من غیر از نقصان دیگر چیزی را۔
وَيَٰقَوۡمِ هَٰذِهِۦ نَاقَةُ ٱللَّهِ لَكُمۡ ءَايَةٗۖ فَذَرُوهَا تَأۡكُلۡ فِيٓ أَرۡضِ ٱللَّهِۖ وَلَا تَمَسُّوهَا بِسُوٓءٖ فَيَأۡخُذَكُمۡ عَذَابٞ قَرِيبٞ
Open ayah 11:64ای قوم من این مادہ شترآفریدۂ خدا است معجزہ برای شما، پس بگذارید آن را کہ بچر د در زمینِ خدا، و نر سا نیداو راھیچ تکلیفی،کہ پس بگیر د شما را عذاب نزدیک۔(وزودآیندہ)
فَعَقَرُوهَا فَقَالَ تَمَتَّعُواْ فِي دَارِكُمۡ ثَلَٰثَةَ أَيَّامٖۖ ذَٰلِكَ وَعۡدٌ غَيۡرُ مَكۡذُوبٖ
Open ayah 11:65پس بریدند پای شتر را، بازگفت صالح برای شان کہ فائدہ بگیر ید در خانہ ھای خود تاسہ روز(چون)آن وعدۂ عذاب خداوعدۂ دروغ نیست۔
فَلَمَّا جَآءَ أَمۡرُنَا نَجَّيۡنَا صَٰلِحٗا وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ مَعَهُۥ بِرَحۡمَةٖ مِّنَّا وَمِنۡ خِزۡيِ يَوۡمِئِذٍۚ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ ٱلۡقَوِيُّ ٱلۡعَزِيزُ
Open ayah 11:66پس وقتیکہ آمد حکم ما (بہ ھلاکت آنہا) نجات دادیم صالح را و آنان را کہ ایمان آوردہ باوی بودند بہ رحمت خود، و نجات دادیم صالح را از رسوای آن روز، البتہ پروردگار تو بسیار توانا و غالب است۔
وَأَخَذَ ٱلَّذِينَ ظَلَمُواْ ٱلصَّيۡحَةُ فَأَصۡبَحُواْ فِي دِيَٰرِهِمۡ جَٰثِمِينَ
Open ayah 11:67و گرفت کرد(ھلاک کرد) آنان را کہ ظلم کردہ بودند آواز سخت، پس گردیدند در خانہ ہای خود(مردہ و)بہ زانو افتیدہ۔
كَأَن لَّمۡ يَغۡنَوۡاْ فِيهَآۗ أَلَآ إِنَّ ثَمُودَاْ كَفَرُواْ رَبَّهُمۡۗ أَلَا بُعۡدٗا لِّثَمُودَ
Open ayah 11:68(قسمی معلوم می شدندکہ )گویا بالکل سکونت نہ کر دہ بودند در آن خانہ ہا، آگاہ باشید کہ ثمودیان انکار کردند توحید پرور دگار خود را، وآگاہ باشیدکہ ھلاکت است ثمودیان را۔
وَلَقَدۡ جَآءَتۡ رُسُلُنَآ إِبۡرَٰهِيمَ بِٱلۡبُشۡرَىٰ قَالُواْ سَلَٰمٗاۖ قَالَ سَلَٰمٞۖ فَمَا لَبِثَ أَن جَآءَ بِعِجۡلٍ حَنِيذٖ
Open ayah 11:69والبتہ آورد ند فرشتہ ہای روان کردۂ مانزد ابراھیم خوشخبری، وگفتند سلام بر تو ای ابراھیم، ابراھیم گفت سلام بر شما، پس زیادہ توقف نہ کرد ابراھیم تا آنکہ آورد گو سالۂ بریان کردہ۔
فَلَمَّا رَءَآ أَيۡدِيَهُمۡ لَا تَصِلُ إِلَيۡهِ نَكِرَهُمۡ وَأَوۡجَسَ مِنۡهُمۡ خِيفَةٗۚ قَالُواْ لَا تَخَفۡ إِنَّآ أُرۡسِلۡنَآ إِلَىٰ قَوۡمِ لُوطٖ
Open ayah 11:70پس چون دید ابراھیم کہ دست ھای خود را دراز نہ می کنند بطرف طعام (ونہ می خورند) نا بلد خیال کرد آنہا را و احساس خوف نمود ازآنھا،فرشتہ ھا گفتند:تونہ ترس ازما، چون ما فرستادہ شدہ ایم بہ سوی قوم لوط۔
وَٱمۡرَأَتُهُۥ قَآئِمَةٞ فَضَحِكَتۡ فَبَشَّرۡنَٰهَا بِإِسۡحَٰقَ وَمِن وَرَآءِ إِسۡحَٰقَ يَعۡقُوبَ
Open ayah 11:71وزن ابراھیم کہ درآنجا ایستادہ بود،پس تبسم کرد، زیراما مژدہ دادیم او را بہ(تولّد) اسحاق،وازپس اسحاق بہ تولد یعقوب
قَالَتۡ يَٰوَيۡلَتَىٰٓ ءَأَلِدُ وَأَنَا۠ عَجُوزٞ وَهَٰذَا بَعۡلِي شَيۡخًاۖ إِنَّ هَٰذَا لَشَيۡءٌ عَجِيبٞ
Open ayah 11:72گفت ای و ای برمن آیا ازمن فرزند تولد خواہد شد؟ حالاً کہ من پیر زن ام، و این شوھرم نیز پیر است، واقع کہ این یک چیز عجیب است
قَالُوٓاْ أَتَعۡجَبِينَ مِنۡ أَمۡرِ ٱللَّهِۖ رَحۡمَتُ ٱللَّهِ وَبَرَكَٰتُهُۥ عَلَيۡكُمۡ أَهۡلَ ٱلۡبَيۡتِۚ إِنَّهُۥ حَمِيدٞ مَّجِيدٞ
Open ayah 11:73فرشتہ ھا گفتند آیا تعجب می کنی ای خانم ابراھیم از حکم خدا (حالاً کہ) رحمت خدا و برکات او بر شما است ای خاندان ابراھیم، ہر آینہ خدا دا رای خوبی ہا و بزرگی است
فَلَمَّا ذَهَبَ عَنۡ إِبۡرَٰهِيمَ ٱلرَّوۡعُ وَجَآءَتۡهُ ٱلۡبُشۡرَىٰ يُجَٰدِلُنَا فِي قَوۡمِ لُوطٍ
Open ayah 11:74پس چون دور شد از ابراھیم خوف(وترس) و آمد بہ او مژدۂ دادنِ فرزند، پس بحث می کرد باما دربارۂ عذاب قوم لوط
إِنَّ إِبۡرَٰهِيمَ لَحَلِيمٌ أَوَّٰهٞ مُّنِيبٞ
Open ayah 11:75چون کہ ابراھیم بسیارمردنرم خوی و غم خوارورجوع کنندہ بہ طرف خدابود۔
يَٰٓإِبۡرَٰهِيمُ أَعۡرِضۡ عَنۡ هَٰذَآۖ إِنَّهُۥ قَدۡ جَآءَ أَمۡرُ رَبِّكَۖ وَإِنَّهُمۡ ءَاتِيهِمۡ عَذَابٌ غَيۡرُ مَرۡدُودٖ
Open ayah 11:76(فرشتہ ہا)گفتند ای ابراھیم درگذرشوازین بحث وگفتگو،چون آمدہ است امر پروردگارتو(بہ ھلاک آن ہا) والبتہ آمدنی است بہ آنھا عذاب ردّ نا شدنی۔
وَلَمَّا جَآءَتۡ رُسُلُنَا لُوطٗا سِيٓءَ بِهِمۡ وَضَاقَ بِهِمۡ ذَرۡعٗا وَقَالَ هَٰذَا يَوۡمٌ عَصِيبٞ
Open ayah 11:77و چون آمدند فرستادگان مانزد لوط او غمگین و دل تنگ شد درغم محافظۂ آنھا، و گفت (در دل خود) کہ امروزبسیار روز سخت است۔
وَجَآءَهُۥ قَوۡمُهُۥ يُهۡرَعُونَ إِلَيۡهِ وَمِن قَبۡلُ كَانُواْ يَعۡمَلُونَ ٱلسَّيِّـَٔاتِۚ قَالَ يَٰقَوۡمِ هَٰٓؤُلَآءِ بَنَاتِي هُنَّ أَطۡهَرُ لَكُمۡۖ فَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَلَا تُخۡزُونِ فِي ضَيۡفِيٓۖ أَلَيۡسَ مِنكُمۡ رَجُلٞ رَّشِيدٞ
Open ayah 11:78و آمدند قوم او بہ نزد او دویدہ، و از سابق ھم آنھا می کر دند کار ہای بد را، لوط گفت: ای قوم من ھمین دختران قوم کہ دختران (روحانی) من اند آنھا حلال و پاکیزہ اند برای شما(کہ باآنھانکاح کنید) پس بتر سید از خدا و شرمندہ نکنید مرا بہ سبب مہمان ہایم، آیا نیست از شما یک مرد فہمیدہ کہ شمارا منع کند
قَالُواْ لَقَدۡ عَلِمۡتَ مَا لَنَا فِي بَنَاتِكَ مِنۡ حَقّٖ وَإِنَّكَ لَتَعۡلَمُ مَا نُرِيدُ
Open ayah 11:79گفتندبدمعاشان قوم کہ البتہ دانستۂ کہ نیست ما را در دختران (روحانی تو) ھیچ حقّی و رغبتی(چون درنکاح مانیستند)ویقیناً تومیدانی چیزی راکہ ما ارادہ داریم۔
قَالَ لَوۡ أَنَّ لِي بِكُمۡ قُوَّةً أَوۡ ءَاوِيٓ إِلَىٰ رُكۡنٖ شَدِيدٖ
Open ayah 11:80لوط گفت:کاش مرا درمقابل شما نیروی می بود،ویاپناہ می بردم بہ یک اساس محکم(یعنی قوم وقبیلۂ زورآور میداشتیم)
قَالُواْ يَٰلُوطُ إِنَّا رُسُلُ رَبِّكَ لَن يَصِلُوٓاْ إِلَيۡكَۖ فَأَسۡرِ بِأَهۡلِكَ بِقِطۡعٖ مِّنَ ٱلَّيۡلِ وَلَا يَلۡتَفِتۡ مِنكُمۡ أَحَدٌ إِلَّا ٱمۡرَأَتَكَۖ إِنَّهُۥ مُصِيبُهَا مَآ أَصَابَهُمۡۚ إِنَّ مَوۡعِدَهُمُ ٱلصُّبۡحُۚ أَلَيۡسَ ٱلصُّبۡحُ بِقَرِيبٖ
Open ayah 11:81فرشتہ ھا گفتندای لوط ما فرستادگان پرور دگار تو ایم، ہر گز رسیدن نہ می توانند بہ تو (بہ غرض ایذا رسانی) پس بیرون ببر اھل خود را دریک حصۂ از شب، وکسی از شما بطرف عقب نظر نکند،البتہ (باخود نہ بر) زن خود را، چون رسندہ است اورا آن عذابی کہ رسدبہ دیگر مجرمان قوم، البتہ وعدۂ آمدنِ عذاب آنہا وقت صبح است، آیا وقت صبح نزدیک نیست؟
فَلَمَّا جَآءَ أَمۡرُنَا جَعَلۡنَا عَٰلِيَهَا سَافِلَهَا وَأَمۡطَرۡنَا عَلَيۡهَا حِجَارَةٗ مِّن سِجِّيلٖ مَّنضُودٖ
Open ayah 11:82پس چون آمد حکم ما پست و بالا کر دیم قریۂ آنہا را، وبارانیدیم بر آن قریہ سنگ ہا از قسم خشت پختہ کہ پی در پی از آسمان می آمد۔
مُّسَوَّمَةً عِندَ رَبِّكَۖ وَمَا هِيَ مِنَ ٱلظَّٰلِمِينَ بِبَعِيدٖ
Open ayah 11:83در حالیکہ ھمان سنگ ھا علامت داربودند نزد ربّ تو، و نیست آن قریہ از ظالمان (مشرکان مکّہ) دور۔
۞وَإِلَىٰ مَدۡيَنَ أَخَاهُمۡ شُعَيۡبٗاۚ قَالَ يَٰقَوۡمِ ٱعۡبُدُواْ ٱللَّهَ مَا لَكُم مِّنۡ إِلَٰهٍ غَيۡرُهُۥۖ وَلَا تَنقُصُواْ ٱلۡمِكۡيَالَ وَٱلۡمِيزَانَۖ إِنِّيٓ أَرَىٰكُم بِخَيۡرٖ وَإِنِّيٓ أَخَافُ عَلَيۡكُمۡ عَذَابَ يَوۡمٖ مُّحِيطٖ
Open ayah 11:84و فرستادیم بہ سوی اھل مدین برادر شان شعیب را کہ گفت ای قوم من بپر ستید خدا را کہ نیست شما را غیر از خدا ھیچ معبودی بر حق،وکم مکنید پیمانہ وترازو را(درداد و گرفت خود) چون می بینم شما راصاحب دارای ومال بسیار، ومن می ترسم دربارۂ شما ازعذاب روز احاطہ کنندہ (روز قیامت)
وَيَٰقَوۡمِ أَوۡفُواْ ٱلۡمِكۡيَالَ وَٱلۡمِيزَانَ بِٱلۡقِسۡطِۖ وَلَا تَبۡخَسُواْ ٱلنَّاسَ أَشۡيَآءَهُمۡ وَلَا تَعۡثَوۡاْ فِي ٱلۡأَرۡضِ مُفۡسِدِينَ
Open ayah 11:85و گفت ای قوم من مکمل کنید پیمانہ و ترازورا ھمرای انصاف، و کم مکنیداز مردم چیز ہای شان را، و مگر دید در زمین فساد کنان۔
بَقِيَّتُ ٱللَّهِ خَيۡرٞ لَّكُمۡ إِن كُنتُم مُّؤۡمِنِينَۚ وَمَآ أَنَا۠ عَلَيۡكُم بِحَفِيظٖ
Open ayah 11:86ثواب را کہ خدا باقی می داردبرایتان آن بہتر است برای شما اگر شما ایمان آرید، و نیستم من بالای شما محافظ(کہ شماراجبراً ازشرک منع کنم) ۔
قَالُواْ يَٰشُعَيۡبُ أَصَلَوٰتُكَ تَأۡمُرُكَ أَن نَّتۡرُكَ مَا يَعۡبُدُ ءَابَآؤُنَآ أَوۡ أَن نَّفۡعَلَ فِيٓ أَمۡوَٰلِنَا مَا نَشَٰٓؤُاْۖ إِنَّكَ لَأَنتَ ٱلۡحَلِيمُ ٱلرَّشِيدُ
Open ayah 11:87گفتندی ای شعیب آیا ترا نمازت حکم می کندکہ مجبورکنی ما را بہ ترک معبود ہای پدروبابا مان؟و بہ ترک آنچہ ما می خواھیم کہ بکنیم دربارۂ مال خود؟حالاً کہ تو بسیار نرم خوی و فہمیدہ ای۔
قَالَ يَٰقَوۡمِ أَرَءَيۡتُمۡ إِن كُنتُ عَلَىٰ بَيِّنَةٖ مِّن رَّبِّي وَرَزَقَنِي مِنۡهُ رِزۡقًا حَسَنٗاۚ وَمَآ أُرِيدُ أَنۡ أُخَالِفَكُمۡ إِلَىٰ مَآ أَنۡهَىٰكُمۡ عَنۡهُۚ إِنۡ أُرِيدُ إِلَّا ٱلۡإِصۡلَٰحَ مَا ٱسۡتَطَعۡتُۚ وَمَا تَوۡفِيقِيٓ إِلَّا بِٱللَّهِۚ عَلَيۡهِ تَوَكَّلۡتُ وَإِلَيۡهِ أُنِيبُ
Open ayah 11:88شعیب گفت: ای قوم من آیا دیدید کہ اگر باشم من دارای دلیل واضح از نزد پر وردگارم ودادہ باشد مرا از نزد خود روزی خوب (حلال) (بازھم تکذیب من درست است؟) و نہ می خوا ھم کہ مخالفت کنم از شما مائل شوندہ بطرف چیزی کہ شمارا از ان منع می کنم، من نہ می خواھم مگر اصلاح حال شمارا حسب استطاعتِ خود، ونیست موفّق شدن من مگر بہ کمک خدا، فقط بروی توکل کردہ ام، وفقط بہ سوی آن رجوع می کنم۔
وَيَٰقَوۡمِ لَا يَجۡرِمَنَّكُمۡ شِقَاقِيٓ أَن يُصِيبَكُم مِّثۡلُ مَآ أَصَابَ قَوۡمَ نُوحٍ أَوۡ قَوۡمَ هُودٍ أَوۡ قَوۡمَ صَٰلِحٖۚ وَمَا قَوۡمُ لُوطٖ مِّنكُم بِبَعِيدٖ
Open ayah 11:89و ای قوم من جرمِ مخالفت من سبب نہ گردد براینکہ برسد بہ شما مانند عذاب کہ رسیدہ بودبہ قوم نوح یا قوم ھودیا قوم صالح، ونیست قوم لوط از شما دور۔
وَٱسۡتَغۡفِرُواْ رَبَّكُمۡ ثُمَّ تُوبُوٓاْ إِلَيۡهِۚ إِنَّ رَبِّي رَحِيمٞ وَدُودٞ
Open ayah 11:90و آمرزش بخواھید از پر ور دگار خود، باز توبہ کنید بہ در بارِ او،چون ربّ من بسیار مہربان و دوست دار نیکان است۔
قَالُواْ يَٰشُعَيۡبُ مَا نَفۡقَهُ كَثِيرٗا مِّمَّا تَقُولُ وَإِنَّا لَنَرَىٰكَ فِينَا ضَعِيفٗاۖ وَلَوۡلَا رَهۡطُكَ لَرَجَمۡنَٰكَۖ وَمَآ أَنتَ عَلَيۡنَا بِعَزِيزٖ
Open ayah 11:91مردم گفتند (بطور تمسخر) ای شعیب ما نہ می فہمیم بسیار از گفتۂ ترا، وما ترا کمزور می بینیم درمیان خود، و اگر نہ می بود جماعۂ اقارب تو، البتہ ما ترا سنگ چگ می کر دیم، و نیستی تو بر ما غالب۔
قَالَ يَٰقَوۡمِ أَرَهۡطِيٓ أَعَزُّ عَلَيۡكُم مِّنَ ٱللَّهِ وَٱتَّخَذۡتُمُوهُ وَرَآءَكُمۡ ظِهۡرِيًّاۖ إِنَّ رَبِّي بِمَا تَعۡمَلُونَ مُحِيطٞ
Open ayah 11:92شعیب گفت ای قوم من آیا جماعۂ من زیادہ معزز(وقوی) تر است بر شما از خدا کہ آن را پس پشت انداختہ اید، حالاًکہ ربّ من احاطہ کنندہ است بآنچہ شما می کنید
وَيَٰقَوۡمِ ٱعۡمَلُواْ عَلَىٰ مَكَانَتِكُمۡ إِنِّي عَٰمِلٞۖ سَوۡفَ تَعۡلَمُونَ مَن يَأۡتِيهِ عَذَابٞ يُخۡزِيهِ وَمَنۡ هُوَ كَٰذِبٞۖ وَٱرۡتَقِبُوٓاْ إِنِّي مَعَكُمۡ رَقِيبٞ
Open ayah 11:93و ای قوم من عمل کنید مطابق قدرت خود و من ھم عمل کنندہ ام، بہ زودی خواہید دانست کہ بر کہ خواھد آمد عذاب رسوا کنندہ؟ و کیست دروغ گوی؟ و شما انتظار کنید انجام خودرا، البتہ من نیزھمرای شما منتظر ام۔
وَلَمَّا جَآءَ أَمۡرُنَا نَجَّيۡنَا شُعَيۡبٗا وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ مَعَهُۥ بِرَحۡمَةٖ مِّنَّا وَأَخَذَتِ ٱلَّذِينَ ظَلَمُواْ ٱلصَّيۡحَةُ فَأَصۡبَحُواْ فِي دِيَٰرِهِمۡ جَٰثِمِينَ
Open ayah 11:94و چون آمد امر ما (بہ ھلاکت قوم) نجات دادیم شعیب را و آنا ن را کہ ایمان آوردہ باوی بودند بہ رحمت خود، و گرفت کرد (ھلاک کرد) ظالمان را یک آوازسخت، پس گردید ند در خانہ ہای خود مردہ وبزانوا فتیدہ۔
كَأَن لَّمۡ يَغۡنَوۡاْ فِيهَآۗ أَلَا بُعۡدٗا لِّمَدۡيَنَ كَمَا بَعِدَتۡ ثَمُودُ
Open ayah 11:95گویا سکونت نہ کردہ بودند دران قریہ (قبلاً)، خبر دار کہ ھلا کت است اھل مدین را قسمیکہ ھلاک شد قوم ثمود۔
وَلَقَدۡ أَرۡسَلۡنَا مُوسَىٰ بِـَٔايَٰتِنَا وَسُلۡطَٰنٖ مُّبِينٍ
Open ayah 11:96والبتہ فرستادیم موسیٰ را با آیات (معجزات) خود، وبا دلیل ظاھر کنندہ ٔحق۔
إِلَىٰ فِرۡعَوۡنَ وَمَلَإِيْهِۦ فَٱتَّبَعُوٓاْ أَمۡرَ فِرۡعَوۡنَۖ وَمَآ أَمۡرُ فِرۡعَوۡنَ بِرَشِيدٖ
Open ayah 11:97بہ سوی فرعون وزعمای قوم او، پس متابعت کردند حکم فرعون را، حالاً کہ حکم فرعون دا رای رشد و ھدایت نبود۔
يَقۡدُمُ قَوۡمَهُۥ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ فَأَوۡرَدَهُمُ ٱلنَّارَۖ وَبِئۡسَ ٱلۡوِرۡدُ ٱلۡمَوۡرُودُ
Open ayah 11:98پیش درآید فرعون از قوم خود در روز قیامت، پس وارد سازد آنہا را دردوزخ و بد جای وارد شدن است دوزخ۔
وَأُتۡبِعُواْ فِي هَٰذِهِۦ لَعۡنَةٗ وَيَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِۚ بِئۡسَ ٱلرِّفۡدُ ٱلۡمَرۡفُودُ
Open ayah 11:99وعقب آنہا کردہ شد لعنت درین دنیاودر روز قیامت نیزلعنت ازعقب آنھاکردہ شود، بد عقیب ایست لعنتِ کہ بآنہا دادہ شدہ۔
ذَٰلِكَ مِنۡ أَنۢبَآءِ ٱلۡقُرَىٰ نَقُصُّهُۥ عَلَيۡكَۖ مِنۡهَا قَآئِمٞ وَحَصِيدٞ
Open ayah 11:100ھمین قصۂ ذکر شدہ از جملۂ اخبار قریہ ہای ھلاک شدہ است کہ قصہ می کنیم آن را برتو، بعض ازان قریہ ہا آباد اند، و بعض آنہا ما نند کشت درو شدہ بہ زمین افتیدہ اند
وَمَا ظَلَمۡنَٰهُمۡ وَلَٰكِن ظَلَمُوٓاْ أَنفُسَهُمۡۖ فَمَآ أَغۡنَتۡ عَنۡهُمۡ ءَالِهَتُهُمُ ٱلَّتِي يَدۡعُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ مِن شَيۡءٖ لَّمَّا جَآءَ أَمۡرُ رَبِّكَۖ وَمَا زَادُوهُمۡ غَيۡرَ تَتۡبِيبٖ
Open ayah 11:101وما برساکنان آن قریہ ہا ظلم نہ کردیم و لیکن آنھا بہ جان خود ظلم کر دند، پس بقدر یک ذرہ دور نہ کرد از آنھا عذاب خدارا آن معبود ہای کہ می خواندند آنہا را غیر از خدا، وقتی کہ آمد حکم پروردگار تو یعنی عذاب، و زیادہ نہ کرد ند آن معبودھا در حق آنھا بہ جز نقصان وھلاکت۔
وَكَذَٰلِكَ أَخۡذُ رَبِّكَ إِذَآ أَخَذَ ٱلۡقُرَىٰ وَهِيَ ظَٰلِمَةٌۚ إِنَّ أَخۡذَهُۥٓ أَلِيمٞ شَدِيدٌ
Open ayah 11:102وھمچنین است گرفت پروردگارتوچون گرفت کند اھل قریہ ہا را،درحالیکہ آنہا ظالم باشند، زیراکہ گرفت پروردگاری بسیار درد ناک وبسیارسخت است
إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةٗ لِّمَنۡ خَافَ عَذَابَ ٱلۡأٓخِرَةِۚ ذَٰلِكَ يَوۡمٞ مَّجۡمُوعٞ لَّهُ ٱلنَّاسُ وَذَٰلِكَ يَوۡمٞ مَّشۡهُودٞ
Open ayah 11:103یقیناً در ین گرفت (دنیوی) دلیل است کسی را کہ بتر سد از عذاب آخرت، آن روز ایست کہ جمع کرد ہ شود برای آن مردم ، وآن رو زیست کہ حاضر کر دہ شوند دران تمام مردم۔
وَمَا نُؤَخِّرُهُۥٓ إِلَّا لِأَجَلٖ مَّعۡدُودٖ
Open ayah 11:104و تأخیر نہ می کنیم آن روز را مگر تا مدت شمردہ و مقرر کردہ شدہ۔
يَوۡمَ يَأۡتِ لَا تَكَلَّمُ نَفۡسٌ إِلَّا بِإِذۡنِهِۦۚ فَمِنۡهُمۡ شَقِيّٞ وَسَعِيدٞ
Open ayah 11:105و قتیکہ بیا ید آن روز سخن نتوا ند کرد ھیچ کس مگر بہ ا جازت خدا، پس (دران روز) بعض مردم بد بخت باشند و بعض نیک بخت۔
فَأَمَّا ٱلَّذِينَ شَقُواْ فَفِي ٱلنَّارِ لَهُمۡ فِيهَا زَفِيرٞ وَشَهِيقٌ
Open ayah 11:106پس آنا ن کہ بد بخت بود ند در آتش دوزخ با شند کہ نَفَسِ آنہا بلند و پست شود۔
خَٰلِدِينَ فِيهَا مَا دَامَتِ ٱلسَّمَٰوَٰتُ وَٱلۡأَرۡضُ إِلَّا مَا شَآءَ رَبُّكَۚ إِنَّ رَبَّكَ فَعَّالٞ لِّمَا يُرِيدُ
Open ayah 11:107در دوزخ ھمیشہ باشند تا آنکہ آسمان ہا و زمین باقی باشند ؛ مگر وقتیکہ خواھد پروردگار تو،البتہ پر وردگار تو خوب می تواندکرد ہرچہ را کہ ارادہ کند۔
۞وَأَمَّا ٱلَّذِينَ سُعِدُواْ فَفِي ٱلۡجَنَّةِ خَٰلِدِينَ فِيهَا مَا دَامَتِ ٱلسَّمَٰوَٰتُ وَٱلۡأَرۡضُ إِلَّا مَا شَآءَ رَبُّكَۖ عَطَآءً غَيۡرَ مَجۡذُوذٖ
Open ayah 11:108اماکسانیکہ نیک بخت قرار دادہ شوند، پس درجنت ھمیشہ باشند، یعنی تا آنکہ آسمان ہا و زمین باقی باشند، مگر وقتیکہ خواھدپر ور دگار تو (این نعمت) دادۂ (پروردگار تو است) کہ ختم شدنی نیست (فائدۂ این دواستثنا این است کہ دوام جنت ودوزخ ازقدرت خدابالاتر نیست)
فَلَا تَكُ فِي مِرۡيَةٖ مِّمَّا يَعۡبُدُ هَٰٓؤُلَآءِۚ مَا يَعۡبُدُونَ إِلَّا كَمَا يَعۡبُدُ ءَابَآؤُهُم مِّن قَبۡلُۚ وَإِنَّا لَمُوَفُّوهُمۡ نَصِيبَهُمۡ غَيۡرَ مَنقُوصٖ
Open ayah 11:109پس مباش(ای مخاطب) در شک(راجع بہ بطلان) آنچہ کہ می پرستند آن را این مشرکان (چون) نہ می پرستندآنھا مگرچنانکہ می پر ستید پدران آنھا (بتان را) از پیش، والبتہ ما کا مل دھندہ ایم حصۂ آنھا را (از عذاب)کہ کم کردہ نہ شود
وَلَقَدۡ ءَاتَيۡنَا مُوسَى ٱلۡكِتَٰبَ فَٱخۡتُلِفَ فِيهِۚ وَلَوۡلَا كَلِمَةٞ سَبَقَتۡ مِن رَّبِّكَ لَقُضِيَ بَيۡنَهُمۡۚ وَإِنَّهُمۡ لَفِي شَكّٖ مِّنۡهُ مُرِيبٖ
Open ayah 11:110والبتہ دادیم بہ موسی کتاب را، پس اختلاف کردہ شد دران، واگر نہ می بود سخنی کہ سابق صادر شدہ بود از پر ور دگار تو البتہ دفعۃً فیصلہ کردہ می شد درمیان آنھا ، ویقیناً مشرک ہا در شک پریشان کنندہ اند راجع بہ قرآن، ۔
وَإِنَّ كُلّٗا لَّمَّا لَيُوَفِّيَنَّهُمۡ رَبُّكَ أَعۡمَٰلَهُمۡۚ إِنَّهُۥ بِمَا يَعۡمَلُونَ خَبِيرٞ
Open ayah 11:111والبتہ ھمگی را کامل خواہد داد ربّ توجزای اعمال شان را، چون او بہ ھر چہ آنھا می کنند خوب خبردار است۔
فَٱسۡتَقِمۡ كَمَآ أُمِرۡتَ وَمَن تَابَ مَعَكَ وَلَا تَطۡغَوۡاْۚ إِنَّهُۥ بِمَا تَعۡمَلُونَ بَصِيرٞ
Open ayah 11:112پس ثابت قدم باش تو قسمیکہ ترا حکم کر دہ شدہ، وثابت قدم باشند آنا نکہ از شرک توبہ کردہ باتو می باشند، وسرکشی مکنید کہ یک طرف شوید از راہ راست، چون خدا بآنچہ شما می کنید خوب بینا است۔
وَلَا تَرۡكَنُوٓاْ إِلَى ٱلَّذِينَ ظَلَمُواْ فَتَمَسَّكُمُ ٱلنَّارُ وَمَا لَكُم مِّن دُونِ ٱللَّهِ مِنۡ أَوۡلِيَآءَ ثُمَّ لَا تُنصَرُونَ
Open ayah 11:113ومائل نہ شوید بہ سوی ظالمان (مشرکان) کہ پس برسد بہ شما آتش دوزخ، و نیست شمارا غیر از خدا ھیچ کار سازی، و باز مدد کردہ نہ شوید۔
وَأَقِمِ ٱلصَّلَوٰةَ طَرَفَيِ ٱلنَّهَارِ وَزُلَفٗا مِّنَ ٱلَّيۡلِۚ إِنَّ ٱلۡحَسَنَٰتِ يُذۡهِبۡنَ ٱلسَّيِّـَٔاتِۚ ذَٰلِكَ ذِكۡرَىٰ لِلذَّٰكِرِينَ
Open ayah 11:114و قائم کن نماز را دردوطرف روز (بامداد و مغرب) و درحصۂ از شب، چون نیکی ہامی برند(محومی سازند) بدیہا را، این قرآن پند است پند گیرند گان را۔
وَٱصۡبِرۡ فَإِنَّ ٱللَّهَ لَا يُضِيعُ أَجۡرَ ٱلۡمُحۡسِنِينَ
Open ayah 11:115وصبرکن کہ صبریک نیکی است و خدا ضائع نہ می کند ثواب نکوکاران را
فَلَوۡلَا كَانَ مِنَ ٱلۡقُرُونِ مِن قَبۡلِكُمۡ أُوْلُواْ بَقِيَّةٖ يَنۡهَوۡنَ عَنِ ٱلۡفَسَادِ فِي ٱلۡأَرۡضِ إِلَّا قَلِيلٗا مِّمَّنۡ أَنجَيۡنَا مِنۡهُمۡۗ وَٱتَّبَعَ ٱلَّذِينَ ظَلَمُواْ مَآ أُتۡرِفُواْ فِيهِ وَكَانُواْ مُجۡرِمِينَ
Open ayah 11:116پس چرا نبود از قرن ھا ومردم ہای پیش از شما صاحبان خیر کہ منع می کر دند مردم را از فساد کردن در زمین؟ مگر اند کی (بودند) از کسانیکہ آنہا را نجات داد یم از جملۂ آنہا ، و پیروی کر دند(اختیار کردند) ظالمان چیزی را کہ آرام دادہ شدہ بودند بذریعۂ آن (یعنی متاع دنیا را) و بودند جنایت کار
وَمَا كَانَ رَبُّكَ لِيُهۡلِكَ ٱلۡقُرَىٰ بِظُلۡمٖ وَأَهۡلُهَا مُصۡلِحُونَ
Open ayah 11:117ونیست شأ ن پر وردگار تو کہ ھلاک سازداھل قریہ ہارا ازراہ ظلم،درحالیکہ اھل آن قریہ ہامصلح ونکوکارباشند۔
وَلَوۡ شَآءَ رَبُّكَ لَجَعَلَ ٱلنَّاسَ أُمَّةٗ وَٰحِدَةٗۖ وَلَا يَزَالُونَ مُخۡتَلِفِينَ
Open ayah 11:118و اگر می خواست پر ور دگار تو(اسلام اجباری را) البتہ می گردانید ھمہ مردم را یک امت(یعنی تابع توحید، و لیکن مردم) ھمیشہ مختلف می باشند۔
إِلَّا مَن رَّحِمَ رَبُّكَۚ وَلِذَٰلِكَ خَلَقَهُمۡۗ وَتَمَّتۡ كَلِمَةُ رَبِّكَ لَأَمۡلَأَنَّ جَهَنَّمَ مِنَ ٱلۡجِنَّةِ وَٱلنَّاسِ أَجۡمَعِينَ
Open ayah 11:119بہ جز کسی کہ رحم کند بہ اور ربّ تو، و بہ سبب وجود ھمین اختلاف آفرید خدا مردم را(دارای صلاحیت ھای مختلف) و بہ آخر رسیدہ است سخن پر ور دگار تو کہ البتہ پر خواھم کرد دوزخ را از جِنّات و انسان ہا ھمہ یک جا۔
وَكُلّٗا نَّقُصُّ عَلَيۡكَ مِنۡ أَنۢبَآءِ ٱلرُّسُلِ مَا نُثَبِّتُ بِهِۦ فُؤَادَكَۚ وَجَآءَكَ فِي هَٰذِهِ ٱلۡحَقُّ وَمَوۡعِظَةٞ وَذِكۡرَىٰ لِلۡمُؤۡمِنِينَ
Open ayah 11:120و ھمگی را بیان می کنیم بر تواز جملۂ واقعات پیغمبران، یعنی آنچہ را کہ محکم کنیم بآن دل تورا، و آمد بتو درین سورت سخن حق (کہ پر کردن دوزخ باشد) و آمدنصیحت ویاد دادن، وآمد یادگارونصیحت برای مؤمنان۔
وَقُل لِّلَّذِينَ لَا يُؤۡمِنُونَ ٱعۡمَلُواْ عَلَىٰ مَكَانَتِكُمۡ إِنَّا عَٰمِلُونَ
Open ayah 11:121و بگو برای آنا نکہ ایمان نہ می آرندشماعمل کنید بہ طریقۂ خود، یقیناً ماھم عمل کنندہ ایم۔
وَٱنتَظِرُوٓاْ إِنَّا مُنتَظِرُونَ
Open ayah 11:122وشما انتظار کنید (نتیجۂ اعمال خود را) و ما ھم منتظر ایم
وَلِلَّهِ غَيۡبُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَإِلَيۡهِ يُرۡجَعُ ٱلۡأَمۡرُ كُلُّهُۥ فَٱعۡبُدۡهُ وَتَوَكَّلۡ عَلَيۡهِۚ وَمَا رَبُّكَ بِغَٰفِلٍ عَمَّا تَعۡمَلُونَ
Open ayah 11:123(زیرا) صرف خدا را است علم بہ چیز ہای پوشیدہ در آسمان ہا و زمین، وبہ طرف او باز گردانید ہ می شود ھمہ چیزھا، پس او را عبادت کن توای انسان، و براو توکل کن، و نیست رب تو غافل از آنچہ شما می کنید۔