يوسف
Yusuf
Translation: Dari - Mawlawi Muhammad Anwar Badkhashani · Open the surah
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
الٓرۚ تِلۡكَ ءَايَٰتُ ٱلۡكِتَٰبِ ٱلۡمُبِينِ
Open ayah 12:1(مفہوم این حروف بہ خدامعلوم است)، ھمین آیات آیت ہای کتاب واضح و بیان گر حق وباطل است۔
إِنَّآ أَنزَلۡنَٰهُ قُرۡءَٰنًا عَرَبِيّٗا لَّعَلَّكُمۡ تَعۡقِلُونَ
Open ayah 12:2چون ما نازل کردیم آن را کتاب خواندنی و بہ زبان عربی تادرک کنیدمفھوم آن را۔
نَحۡنُ نَقُصُّ عَلَيۡكَ أَحۡسَنَ ٱلۡقَصَصِ بِمَآ أَوۡحَيۡنَآ إِلَيۡكَ هَٰذَا ٱلۡقُرۡءَانَ وَإِن كُنتَ مِن قَبۡلِهِۦ لَمِنَ ٱلۡغَٰفِلِينَ
Open ayah 12:3ماحکایت می کنیم برتویک بہترین قصہ بہ سبب اینکہ وحی فرستادیم بہ سوی تو ہمین قرآن را، حالاً کہ بودی تو پیش از ین از جملۂ بی خبران(ازچنین قصّہ ھا)۔
إِذۡ قَالَ يُوسُفُ لِأَبِيهِ يَٰٓأَبَتِ إِنِّي رَأَيۡتُ أَحَدَ عَشَرَ كَوۡكَبٗا وَٱلشَّمۡسَ وَٱلۡقَمَرَ رَأَيۡتُهُمۡ لِي سَٰجِدِينَ
Open ayah 12:4(ھمان قصۂ خوب این است کہ) چون گفت یوسف پدر خودرا کہ ای پدر(بزرگ وار) من در خواب دید م یا زدہ ستارہ و آفتاب و مہتاب را، دیدم کہ آنہا برای من سجدہ می کنند۔
قَالَ يَٰبُنَيَّ لَا تَقۡصُصۡ رُءۡيَاكَ عَلَىٰٓ إِخۡوَتِكَ فَيَكِيدُواْ لَكَ كَيۡدًاۖ إِنَّ ٱلشَّيۡطَٰنَ لِلۡإِنسَٰنِ عَدُوّٞ مُّبِينٞ
Open ayah 12:5(پدر) گفت ای پسرجانم قصّہ مکن این خواب خود رابہ برادرانت کہ پس برای ضرر توحیلۂ سازی می کنند، چون شیطان برای انسان دشمن آشکار است۔
وَكَذَٰلِكَ يَجۡتَبِيكَ رَبُّكَ وَيُعَلِّمُكَ مِن تَأۡوِيلِ ٱلۡأَحَادِيثِ وَيُتِمُّ نِعۡمَتَهُۥ عَلَيۡكَ وَعَلَىٰٓ ءَالِ يَعۡقُوبَ كَمَآ أَتَمَّهَا عَلَىٰٓ أَبَوَيۡكَ مِن قَبۡلُ إِبۡرَٰهِيمَ وَإِسۡحَٰقَۚ إِنَّ رَبَّكَ عَلِيمٌ حَكِيمٞ
Open ayah 12:6و ما نند ھمین خواب انتخاب می کند ترا پر ور دگار تو(برای پیغامبری) ومی آموز د ترا از علم تعبیرخواب،(وعلم اسرار سخن ہای خدا وپیغمبران) وبہ تمام می رساند نعمت خود را بر تو وبرا ولاد یعقوب، طوریکہ تمام کرد نعمت خود رابر دو بابای تواز پیش یعنی ابراھیم و اسحق، یقیناً ربّ تو بسیار دانا و با حکمت است۔
۞لَّقَدۡ كَانَ فِي يُوسُفَ وَإِخۡوَتِهِۦٓ ءَايَٰتٞ لِّلسَّآئِلِينَ
Open ayah 12:7البتہ ہست درقصۂ یوسف و برادر انش دلیل ھاونشانہ ھا برای پر سان کنندگان۔
إِذۡ قَالُواْ لَيُوسُفُ وَأَخُوهُ أَحَبُّ إِلَىٰٓ أَبِينَا مِنَّا وَنَحۡنُ عُصۡبَةٌ إِنَّ أَبَانَا لَفِي ضَلَٰلٖ مُّبِينٍ
Open ayah 12:8وقتی کہگفتند برادران یوسف (در مشورۂ خود)کہ یقیناً یوسف و برادرش (بنیامین) زیادہ محبوب اند در نزد پدر مان بہ نسبت ما، حالاً کہ مایک جماعۂ کیثر ایم، واقع کہ پدر مان در غلطی آشکارا است۔
ٱقۡتُلُواْ يُوسُفَ أَوِ ٱطۡرَحُوهُ أَرۡضٗا يَخۡلُ لَكُمۡ وَجۡهُ أَبِيكُمۡ وَتَكُونُواْ مِنۢ بَعۡدِهِۦ قَوۡمٗا صَٰلِحِينَ
Open ayah 12:9(لذا) یوسف را قتل کنید ویا بیند از ید اورا در یک سر زمینِ(دور) خالص می شود بہ شما توجّہ پدر تان، و می گردید بعد از قتل او(بذریعۂ توبہ) از مر دمان نیک۔
قَالَ قَآئِلٞ مِّنۡهُمۡ لَا تَقۡتُلُواْ يُوسُفَ وَأَلۡقُوهُ فِي غَيَٰبَتِ ٱلۡجُبِّ يَلۡتَقِطۡهُ بَعۡضُ ٱلسَّيَّارَةِ إِن كُنتُمۡ فَٰعِلِينَ
Open ayah 12:10وگفت یکی از برادران کہ قتل نکنید یوسف را(بلکہ) بیندازیداورادرقعرچاہی ، ممکن است کہ بر دارد او را بعض از کاروانان،اگر شما ھستید چیزی کنندہ (ھمین طور کنید)
قَالُواْ يَٰٓأَبَانَا مَا لَكَ لَا تَأۡمَ۬نَّا عَلَىٰ يُوسُفَ وَإِنَّا لَهُۥ لَنَٰصِحُونَ
Open ayah 12:11گفتند ای پدر (مہربان مان) چہ علت است کہ مارا امین نمید انی دربارۂ یوسف؟ حالاً کہ ما خیر خواہ او ایم ۔
أَرۡسِلۡهُ مَعَنَا غَدٗا يَرۡتَعۡ وَيَلۡعَبۡ وَإِنَّا لَهُۥ لَحَٰفِظُونَ
Open ayah 12:12(اگرمارا خیرخواھ میدانی) بفرست او را ھمرای ما فردا تامیوہ خورد و بازی کند و البتہ ما اورا نگہبانی کنیم۔
قَالَ إِنِّي لَيَحۡزُنُنِيٓ أَن تَذۡهَبُواْ بِهِۦ وَأَخَافُ أَن يَأۡكُلَهُ ٱلذِّئۡبُ وَأَنتُمۡ عَنۡهُ غَٰفِلُونَ
Open ayah 12:13پدر گفت چون مرا غمگین می سازد کہ شما اورا باخود ببرید و (ننیر) من می تر سم کہ اوراگرگی بخورد، وشما از وبی خبر باشید۔
قَالُواْ لَئِنۡ أَكَلَهُ ٱلذِّئۡبُ وَنَحۡنُ عُصۡبَةٌ إِنَّآ إِذٗا لَّخَٰسِرُونَ
Open ayah 12:14پسران گفتند اگراو را گرگی بخورد وما یک جماعۂ کثیر ایم، یقیناً درین صورت ما نقصان کنندہ باشیم بجان خود۔
فَلَمَّا ذَهَبُواْ بِهِۦ وَأَجۡمَعُوٓاْ أَن يَجۡعَلُوهُ فِي غَيَٰبَتِ ٱلۡجُبِّۚ وَأَوۡحَيۡنَآ إِلَيۡهِ لَتُنَبِّئَنَّهُم بِأَمۡرِهِمۡ هَٰذَا وَهُمۡ لَا يَشۡعُرُونَ
Open ayah 12:15پس وقتی کہ بردند یوسف را وعزم کردند کہ بنیدازند اورا درقعر چاہ(پس کردند ہر چہ کر دند)و(در ھمان لحظہ) الہام نمودیم بہ یوسف کہ البتہ آگاھ خواھی ساخت آنہا را باین کارشان و آنہا ترا نشاسند۔
وَجَآءُوٓ أَبَاهُمۡ عِشَآءٗ يَبۡكُونَ
Open ayah 12:16وآمدند(ازتفریح)نزد پدرخودشب گریہ کنان
قَالُواْ يَٰٓأَبَانَآ إِنَّا ذَهَبۡنَا نَسۡتَبِقُ وَتَرَكۡنَا يُوسُفَ عِندَ مَتَٰعِنَا فَأَكَلَهُ ٱلذِّئۡبُۖ وَمَآ أَنتَ بِمُؤۡمِنٖ لَّنَا وَلَوۡ كُنَّا صَٰدِقِينَ
Open ayah 12:17وگفتند ای پدر(بزرگوار) ما رفتیم برای مسابقہ، وگذاشتیم یوسف را نزد سامان مان، پس او را گر گ خورد، و نیستی تو باور کنندہ سخن مارا اگرچہ باشیم مایان راست گوی۔
وَجَآءُو عَلَىٰ قَمِيصِهِۦ بِدَمٖ كَذِبٖۚ قَالَ بَلۡ سَوَّلَتۡ لَكُمۡ أَنفُسُكُمۡ أَمۡرٗاۖ فَصَبۡرٞ جَمِيلٞۖ وَٱللَّهُ ٱلۡمُسۡتَعَانُ عَلَىٰ مَا تَصِفُونَ
Open ayah 12:18و آوردند کر تہ اورا آلودہ بہ خون دروغ ، پدر گفت نے، بلکہ ساختہ است برای شما نفس ھای تان حیلۂ دروغ، پس کار من صبر نیک است، و از خدا مدد خواستہ می شود راجع بہ چیز یکہ شما بیان می کنید
وَجَآءَتۡ سَيَّارَةٞ فَأَرۡسَلُواْ وَارِدَهُمۡ فَأَدۡلَىٰ دَلۡوَهُۥۖ قَالَ يَٰبُشۡرَىٰ هَٰذَا غُلَٰمٞۚ وَأَسَرُّوهُ بِضَٰعَةٗۚ وَٱللَّهُ عَلِيمُۢ بِمَا يَعۡمَلُونَ
Open ayah 12:19و آمد (نزدیک آن چاہ) کاروانی پس فرستادند آب یا ر خود را پس وی آمدہ پایان کرد ستل خود را (چون دید کہ درستل یوسف بیرون شد) گفت ای مژدۂ من این یک نوجوان عجیب است ، و مخفی داشتند او را بطور سرمایہ برای فروخت ،و خدا خوب عالم بود بآنچہ آنہا می کر دند۔
وَشَرَوۡهُ بِثَمَنِۭ بَخۡسٖ دَرَٰهِمَ مَعۡدُودَةٖ وَكَانُواْ فِيهِ مِنَ ٱلزَّٰهِدِينَ
Open ayah 12:20(چنانچہ) و فروختند یوسف را بہ پول کم یعنی بہ چند درھم شمردہ شدہ، و بود ند دربارۂ وی بی پروا۔
وَقَالَ ٱلَّذِي ٱشۡتَرَىٰهُ مِن مِّصۡرَ لِٱمۡرَأَتِهِۦٓ أَكۡرِمِي مَثۡوَىٰهُ عَسَىٰٓ أَن يَنفَعَنَآ أَوۡ نَتَّخِذَهُۥ وَلَدٗاۚ وَكَذَٰلِكَ مَكَّنَّا لِيُوسُفَ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَلِنُعَلِّمَهُۥ مِن تَأۡوِيلِ ٱلۡأَحَادِيثِۚ وَٱللَّهُ غَالِبٌ عَلَىٰٓ أَمۡرِهِۦ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَعۡلَمُونَ
Open ayah 12:21وھمان شخصِ کہ یوسف را از مصر خریدہ بود گفت زن خود راکہ خوب زیبا وقشنگ کن جای بود باش یوسف را ، ممکن است کہ مارافائدۂ برساند،یا بگردانیم اورا پسرخواندۂ خود، و ھمچنان مرتبہ دادیم یوسف را در سرزمین مصر، و تابدانا نیم بہ او علم تعبیر خواب را (وعلم اسرار سخن ہای خدا وپیغمبران را) وخدا غالب است بر کار خود، و لیکن بسیاری مردمان نمیدانند۔
وَلَمَّا بَلَغَ أَشُدَّهُۥٓ ءَاتَيۡنَٰهُ حُكۡمٗا وَعِلۡمٗاۚ وَكَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلۡمُحۡسِنِينَ
Open ayah 12:22و چون رسید یوسف بہ عمر جوانی خود دادیم اور ا نبوت و علم، و ھمچنین ثواب مید ھیم نکو کاران را
وَرَٰوَدَتۡهُ ٱلَّتِي هُوَ فِي بَيۡتِهَا عَن نَّفۡسِهِۦ وَغَلَّقَتِ ٱلۡأَبۡوَٰبَ وَقَالَتۡ هَيۡتَ لَكَۚ قَالَ مَعَاذَ ٱللَّهِۖ إِنَّهُۥ رَبِّيٓ أَحۡسَنَ مَثۡوَايَۖ إِنَّهُۥ لَا يُفۡلِحُ ٱلظَّٰلِمُونَ
Open ayah 12:23و(بازواقعہ چنین شدکہ)طلب کرد یوسف را ھمان زنِ کہ یوسف درخانۂ اوبوددربارنفس او و بندکرد ھمان زن ھمہ دروازھا را وگفت یوسف راکہ بیا برای کارخود،یوسف گفت بہ خدا پناہ می برم (ازین کاربد)زیرا عزیزآقای من است کہ خوب کردہ ست جای بودوباش مرا،وچون کہ کامیاب نہ می شوندظالمان بدکاران
وَلَقَدۡ هَمَّتۡ بِهِۦۖ وَهَمَّ بِهَا لَوۡلَآ أَن رَّءَا بُرۡهَٰنَ رَبِّهِۦۚ كَذَٰلِكَ لِنَصۡرِفَ عَنۡهُ ٱلسُّوٓءَ وَٱلۡفَحۡشَآءَۚ إِنَّهُۥ مِنۡ عِبَادِنَا ٱلۡمُخۡلَصِينَ
Open ayah 12:24البتہ ھمان زن قصدِ کرد یوسف را، و قصد می کرد یوسف بآن زن اگر نہ می دید بہ (چشم عقل) دلیل پر ور دگار خود را، ھمچنان کردیم تابگر دانیم اورا ازنیکان ودور داریم از و گناہ و بی حیائی را، چون او بود از بندگان خالص کردۂ ما
وَٱسۡتَبَقَا ٱلۡبَابَ وَقَدَّتۡ قَمِيصَهُۥ مِن دُبُرٖ وَأَلۡفَيَا سَيِّدَهَا لَدَا ٱلۡبَابِۚ قَالَتۡ مَا جَزَآءُ مَنۡ أَرَادَ بِأَهۡلِكَ سُوٓءًا إِلَّآ أَن يُسۡجَنَ أَوۡ عَذَابٌ أَلِيمٞ
Open ayah 12:25ودویدند ھر دو بہ طرف دروازہ و آن زن پارہ کرد کرتۂ یوسف را از پس پشت، و یا فتند آقای زن(شوھروی را) در نزدیک دروازہ (از بیرون)زن(فورا)گفت نیست سزای آنکہ ارادہ بدی کند با اھل خانۂ توبہ جز اینکہ زندانی کردہ شود، و یا عذاب درد ناک (دادہ شود)
قَالَ هِيَ رَٰوَدَتۡنِي عَن نَّفۡسِيۚ وَشَهِدَ شَاهِدٞ مِّنۡ أَهۡلِهَآ إِن كَانَ قَمِيصُهُۥ قُدَّ مِن قُبُلٖ فَصَدَقَتۡ وَهُوَ مِنَ ٱلۡكَٰذِبِينَ
Open ayah 12:26یوسف(درجواب)گفت ھمین زن طلب کرد ازمن نفس مرا،(ومن انکارکردم پس ازعقب کرتۂ مرادرایند)وگواہی داد گواہی دھندۂ از خویشا وندان زن کہ اگر پارشدہ باشد کرتۂ یوسف ازپیش روی او، پس آن زن راست گفتہ است، ویوسف از جملۂ دروغ گویان است
وَإِن كَانَ قَمِيصُهُۥ قُدَّ مِن دُبُرٖ فَكَذَبَتۡ وَهُوَ مِنَ ٱلصَّٰدِقِينَ
Open ayah 12:27و اگر کرتۂ او پار شدہ باشد از پس پشت، پس دروغ گفتہ است آن زن، و یوسف از جملۂ راست گویان است
فَلَمَّا رَءَا قَمِيصَهُۥ قُدَّ مِن دُبُرٖ قَالَ إِنَّهُۥ مِن كَيۡدِكُنَّۖ إِنَّ كَيۡدَكُنَّ عَظِيمٞ
Open ayah 12:28بعدًا چون شوھر دید کہ کرتۂ یوسف از پس پشت پارہ شدہ است ، گفت لازماً آن کاراز حیلۂ شما زنان است، زیرا حیلۂ شمابسیار قوی است
يُوسُفُ أَعۡرِضۡ عَنۡ هَٰذَاۚ وَٱسۡتَغۡفِرِي لِذَنۢبِكِۖ إِنَّكِ كُنتِ مِنَ ٱلۡخَاطِـِٔينَ
Open ayah 12:29(عزیز گفت) اے یوسف! تواعراض کن از افشای این کار، و اے زن تو آمرزش بخواہ از گناہ خود، چون تواز جملۂ خطا کاران ہستی
۞وَقَالَ نِسۡوَةٞ فِي ٱلۡمَدِينَةِ ٱمۡرَأَتُ ٱلۡعَزِيزِ تُرَٰوِدُ فَتَىٰهَا عَن نَّفۡسِهِۦۖ قَدۡ شَغَفَهَا حُبًّاۖ إِنَّا لَنَرَىٰهَا فِي ضَلَٰلٖ مُّبِينٖ
Open ayah 12:30وگفتند (مشہورکر دند)یک عدّۂ از زنان درشہر(مصر)کہ زن عزیز (بادشاہ) طلب می کند از غلام خود ایفای خواھش
فَلَمَّا سَمِعَتۡ بِمَكۡرِهِنَّ أَرۡسَلَتۡ إِلَيۡهِنَّ وَأَعۡتَدَتۡ لَهُنَّ مُتَّكَـٔٗا وَءَاتَتۡ كُلَّ وَٰحِدَةٖ مِّنۡهُنَّ سِكِّينٗا وَقَالَتِ ٱخۡرُجۡ عَلَيۡهِنَّۖ فَلَمَّا رَأَيۡنَهُۥٓ أَكۡبَرۡنَهُۥ وَقَطَّعۡنَ أَيۡدِيَهُنَّ وَقُلۡنَ حَٰشَ لِلَّهِ مَا هَٰذَا بَشَرًا إِنۡ هَٰذَآ إِلَّا مَلَكٞ كَرِيمٞ
Open ayah 12:31پس چون شنید زن عزیزحیلۂ زنان را(برای دیدن ِیوسف)،داعی فرستاد بہ سوی زنان،و آمادہ نمود برای آنھا مجلس تکیہ دار،و داد بدست ہریک ازآنہا کاردی (برای میوہ پوست کردن) وگفت ای غلام بیرون آی نزد زنان۔پس چون دیدند آن زنان یوسف را بزرگ پنداشتند اورا در حسن وجمال، و بریدند دست ہای خود را از مشغولی بہ جمال او، وگفتند سبحان اللہ (پاکی است خدا را) این بشرنیست (بلکہ) نیست این مگریک فرشتہ خوبصورت۔
قَالَتۡ فَذَٰلِكُنَّ ٱلَّذِي لُمۡتُنَّنِي فِيهِۖ وَلَقَدۡ رَٰوَدتُّهُۥ عَن نَّفۡسِهِۦ فَٱسۡتَعۡصَمَۖ وَلَئِن لَّمۡ يَفۡعَلۡ مَآ ءَامُرُهُۥ لَيُسۡجَنَنَّ وَلَيَكُونٗا مِّنَ ٱلصَّٰغِرِينَ
Open ayah 12:32زن عزیز گفت این ھمان جوانی است کہ مرا ملا مت کردید دربارۂ محبت آن، والبتہ من طلب کردم اور ا بخاطر نفس او، پس خود راپاک داشت، و قسم است کہ اگر بجا نیارد امرمرا درکار یکہ من اوراامرکردہ ام ضروراودرزندان انداختہ شود، وگردد از جملۂ مر د مان حقیر
قَالَ رَبِّ ٱلسِّجۡنُ أَحَبُّ إِلَيَّ مِمَّا يَدۡعُونَنِيٓ إِلَيۡهِۖ وَإِلَّا تَصۡرِفۡ عَنِّي كَيۡدَهُنَّ أَصۡبُ إِلَيۡهِنَّ وَأَكُن مِّنَ ٱلۡجَٰهِلِينَ
Open ayah 12:33یوسف گفت ای پر ور دگارم زندان بہتر ست بہ من از ھمان گناہ کہ زنان مرا بآن دعوت میدھند،وا گر نہ گردانی(دورنکنی) از من مکر زنان را راغب خواھم شد بہ طرف آنہا، و خواھم گردید از جملۂ جاھلان
فَٱسۡتَجَابَ لَهُۥ رَبُّهُۥ فَصَرَفَ عَنۡهُ كَيۡدَهُنَّۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلۡعَلِيمُ
Open ayah 12:34پس قبول کرد دعای او را ربّ او، ودور گردانیداز ومکرزنان را، چون خدا بسیار شنواو دانا است
ثُمَّ بَدَا لَهُم مِّنۢ بَعۡدِ مَا رَأَوُاْ ٱلۡأٓيَٰتِ لَيَسۡجُنُنَّهُۥ حَتَّىٰ حِينٖ
Open ayah 12:35باز برای شان این (مناسب) معلوم شد کہ بعد از دیدنِ علامات پاکی یوسف او را در زندان اندازند تایک مدتی
وَدَخَلَ مَعَهُ ٱلسِّجۡنَ فَتَيَانِۖ قَالَ أَحَدُهُمَآ إِنِّيٓ أَرَىٰنِيٓ أَعۡصِرُ خَمۡرٗاۖ وَقَالَ ٱلۡأٓخَرُ إِنِّيٓ أَرَىٰنِيٓ أَحۡمِلُ فَوۡقَ رَأۡسِي خُبۡزٗا تَأۡكُلُ ٱلطَّيۡرُ مِنۡهُۖ نَبِّئۡنَا بِتَأۡوِيلِهِۦٓۖ إِنَّا نَرَىٰكَ مِنَ ٱلۡمُحۡسِنِينَ
Open ayah 12:36ودرآمد ھمرای یوسف در زندان دو جوان دیگر، گفت یکی از ان دو کہ من در خواب می بینم کہ می فشرم انگور را( تا ازان شراب ساختہ شود) ودیگر آن گفت کہ من در خواب می بینم کہ برداشتہ ام در بالای سرم نان کہ پر ندھا ازان می خورند، آگاہ ساز مارا از تعبیر این خواب، زیرا مامی بینیم ترا از جملۂ نکو کاران(وماہرفن تعبیر)
قَالَ لَا يَأۡتِيكُمَا طَعَامٞ تُرۡزَقَانِهِۦٓ إِلَّا نَبَّأۡتُكُمَا بِتَأۡوِيلِهِۦ قَبۡلَ أَن يَأۡتِيَكُمَاۚ ذَٰلِكُمَا مِمَّا عَلَّمَنِي رَبِّيٓۚ إِنِّي تَرَكۡتُ مِلَّةَ قَوۡمٖ لَّا يُؤۡمِنُونَ بِٱللَّهِ وَهُم بِٱلۡأٓخِرَةِ هُمۡ كَٰفِرُونَ
Open ayah 12:37یوسف گفت نہ می آید بہ شما خوراک کہ (روزانہ) دادہ می شوید مگر انیکہ آگاہ می سازم شمارا بہ تعبیر آن خواب پیش ازینکہ بیاید بہ شماآن خوراک تان ٗ این تعبیر ازان علوم است کہ آموختہ است مرا ربّ من، چون من گذاشتم دین مرد مان را کہ ایمان نہ می آرند بہ خدا، و از روز آخرت ایشان منکر اند
وَٱتَّبَعۡتُ مِلَّةَ ءَابَآءِيٓ إِبۡرَٰهِيمَ وَإِسۡحَٰقَ وَيَعۡقُوبَۚ مَا كَانَ لَنَآ أَن نُّشۡرِكَ بِٱللَّهِ مِن شَيۡءٖۚ ذَٰلِكَ مِن فَضۡلِ ٱللَّهِ عَلَيۡنَا وَعَلَى ٱلنَّاسِ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَشۡكُرُونَ
Open ayah 12:38بلکہ من پیروی کردم دین پدرو بابای خود را کہ ابراھیم و اسحق و یعقوب اند ٗ جائز نیست مارا کہ شریک گرد انیم باخدا چیزی را ٗ این توحید از فضل خدا ست بر ما و بر دیگر مردم، ولیکن اکثر مردم شکر این را بجا نہ می آرند
يَٰصَٰحِبَيِ ٱلسِّجۡنِ ءَأَرۡبَابٞ مُّتَفَرِّقُونَ خَيۡرٌ أَمِ ٱللَّهُ ٱلۡوَٰحِدُ ٱلۡقَهَّارُ
Open ayah 12:39(یوسف گفت)ای دوھم صحبتان زندانی! آیا معبود ھای پراگندہ بہتر است یا خدای یگانۂ غالب برھمہ مخلوقات؟
مَا تَعۡبُدُونَ مِن دُونِهِۦٓ إِلَّآ أَسۡمَآءٗ سَمَّيۡتُمُوهَآ أَنتُمۡ وَءَابَآؤُكُم مَّآ أَنزَلَ ٱللَّهُ بِهَا مِن سُلۡطَٰنٍۚ إِنِ ٱلۡحُكۡمُ إِلَّا لِلَّهِ أَمَرَ أَلَّا تَعۡبُدُوٓاْ إِلَّآ إِيَّاهُۚ ذَٰلِكَ ٱلدِّينُ ٱلۡقَيِّمُ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَعۡلَمُونَ
Open ayah 12:40نہ می پرستید شما غیر از خدا بہ جز چند نام ہای را کہ وضع کردہ اید آنرا شما و پدران تان، خدا نازل نہ کردہ است برمعبود بود ن آنہا ھیچ دلیلی، نیست حق حکم کردن وفرمان روائی درکائنات مگر خدارا، او امر کردہ است کہ شما نہ پرستید چیزی را بہ جزا و، ھمین است دین محکم، و لیکن بسیار مردمان نمیدانند
يَٰصَٰحِبَيِ ٱلسِّجۡنِ أَمَّآ أَحَدُكُمَا فَيَسۡقِي رَبَّهُۥ خَمۡرٗاۖ وَأَمَّا ٱلۡأٓخَرُ فَيُصۡلَبُ فَتَأۡكُلُ ٱلطَّيۡرُ مِن رَّأۡسِهِۦۚ قُضِيَ ٱلۡأَمۡرُ ٱلَّذِي فِيهِ تَسۡتَفۡتِيَانِ
Open ayah 12:41ای دوھم صحبتان زندانی! امّا یکی از شما پس می نوشاند بہ آقای خود شراب را (مثل سابق) ودیگر شما پس بدارکشیدہ می شود کہ می خورندپرندھا از گوشت سراو (باز گفت) فیصلہ کردہ شدہ ھمان تعبیر یکہ دربارۂ آن شما ھردو استفتا می کر دید
وَقَالَ لِلَّذِي ظَنَّ أَنَّهُۥ نَاجٖ مِّنۡهُمَا ٱذۡكُرۡنِي عِندَ رَبِّكَ فَأَنسَىٰهُ ٱلشَّيۡطَٰنُ ذِكۡرَ رَبِّهِۦ فَلَبِثَ فِي ٱلسِّجۡنِ بِضۡعَ سِنِينَ
Open ayah 12:42وگفت یوسف یکی ازھمان دوجوان ِ را کہ گمان کردہ بود کہ آن نجات یا بندہ است کہ مرایاد کن نزد آقا ی خود ،پس فراموش کنا نیدشیطان ازان جوان یادقضیۂ یوسف را نزد آقای خود،پس ماندیوسف در زندان تا چند ین سال
وَقَالَ ٱلۡمَلِكُ إِنِّيٓ أَرَىٰ سَبۡعَ بَقَرَٰتٖ سِمَانٖ يَأۡكُلُهُنَّ سَبۡعٌ عِجَافٞ وَسَبۡعَ سُنۢبُلَٰتٍ خُضۡرٖ وَأُخَرَ يَابِسَٰتٖۖ يَٰٓأَيُّهَا ٱلۡمَلَأُ أَفۡتُونِي فِي رُءۡيَٰيَ إِن كُنتُمۡ لِلرُّءۡيَا تَعۡبُرُونَ
Open ayah 12:43(ودرین عرصہ) گفت بادشاہ کہ من خواب دیدہ ام ہفت گا و فر بہ را کہ می خورند آنھا را ہفت گاو لاغر ، و دیدم ہفت خوشہ ٔ سبز را و ہفت خوشۂ خشک را، ای اشراف مجلس (وما ہران تعبیر) مرا فتوادھیددربارۂ خوابم اگرشما خواب را تعبیر کردن می توایند
قَالُوٓاْ أَضۡغَٰثُ أَحۡلَٰمٖۖ وَمَا نَحۡنُ بِتَأۡوِيلِ ٱلۡأَحۡلَٰمِ بِعَٰلِمِينَ
Open ayah 12:44آنہاگفتند این خوابہا ی پریشان وبی اساس است، ومایان بہ تعبیر خواب ہای پریشان وبی اساس علم نداریم
وَقَالَ ٱلَّذِي نَجَا مِنۡهُمَا وَٱدَّكَرَ بَعۡدَ أُمَّةٍ أَنَا۠ أُنَبِّئُكُم بِتَأۡوِيلِهِۦ فَأَرۡسِلُونِ
Open ayah 12:45وگفت آنکہ نجات یافتہ بو د از ھمان دو جوان و یاد کر دتاکید یوسف را بعد از مدتی:کہ من آگاہ می سازم شمارا بہ تعبیر آن خواب، پس بفرستید مرا نزد یوسف
يُوسُفُ أَيُّهَا ٱلصِّدِّيقُ أَفۡتِنَا فِي سَبۡعِ بَقَرَٰتٖ سِمَانٖ يَأۡكُلُهُنَّ سَبۡعٌ عِجَافٞ وَسَبۡعِ سُنۢبُلَٰتٍ خُضۡرٖ وَأُخَرَ يَابِسَٰتٖ لَّعَلِّيٓ أَرۡجِعُ إِلَى ٱلنَّاسِ لَعَلَّهُمۡ يَعۡلَمُونَ
Open ayah 12:46(او رفتہ گفت )ای یوسف، ای مرد راست گوی جواب دہ مارا در بارۂ(این خواب کہ) ہفت گاو فربہ می خورند آنھا را ہفت گا و لاغر، و ہفت خوشۂ سبز و ہفت خوشۂ دیگر خشک، تا من باز گردم بہ سوی مردم ، و شاید کہ بدانند تعبیر این خواب را۔
قَالَ تَزۡرَعُونَ سَبۡعَ سِنِينَ دَأَبٗا فَمَا حَصَدتُّمۡ فَذَرُوهُ فِي سُنۢبُلِهِۦٓ إِلَّا قَلِيلٗا مِّمَّا تَأۡكُلُونَ
Open ayah 12:47یوسف گفت (تعبیر آن این ست) کہ کِشت می کارید تا ہفت سال پی در پی، پس آنچہ درو کنید بگذارید دانۂ آنرادر خوشۂ آن، مگر اندکی برای خوردن تان (از خوشہ ھا جدا کنید)
ثُمَّ يَأۡتِي مِنۢ بَعۡدِ ذَٰلِكَ سَبۡعٞ شِدَادٞ يَأۡكُلۡنَ مَا قَدَّمۡتُمۡ لَهُنَّ إِلَّا قَلِيلٗا مِّمَّا تُحۡصِنُونَ
Open ayah 12:48باز بیاید بعد از ین ہفت سال ہفت سال دیگر قحط کہ بخورید دران ہفت سال ہر چہ راکہ پیش آمادہ کردہ بودید برای این سال ہای قحط، مگر اند کی ازانکہ نگاہ درید برای ضرورت تخم
ثُمَّ يَأۡتِي مِنۢ بَعۡدِ ذَٰلِكَ عَامٞ فِيهِ يُغَاثُ ٱلنَّاسُ وَفِيهِ يَعۡصِرُونَ
Open ayah 12:49بازبیاید بعد ازان چہاردہ سال،سال پانزدھم کہ بارانیدہ شودزیادہ برای مردم،ودران سال زیادہ بفشرندانگور را(یعنی شراب زیاد تولید کنند)
وَقَالَ ٱلۡمَلِكُ ٱئۡتُونِي بِهِۦۖ فَلَمَّا جَآءَهُ ٱلرَّسُولُ قَالَ ٱرۡجِعۡ إِلَىٰ رَبِّكَ فَسۡـَٔلۡهُ مَا بَالُ ٱلنِّسۡوَةِ ٱلَّٰتِي قَطَّعۡنَ أَيۡدِيَهُنَّۚ إِنَّ رَبِّي بِكَيۡدِهِنَّ عَلِيمٞ
Open ayah 12:50و(بعد از شیندن آن تعبیر) گفت بادشاہ کہ بیارید یوسف را نزد من، چون قاصد آمد نزد یوسف، او گفت باز گرد نزد آقای خود و بپرس از او کہ چہ شد حال زنان کہ بریدہ بودند دست ہای خود را، یقینا رب من بہ حیلۂ آنھا خوب عالم است
قَالَ مَا خَطۡبُكُنَّ إِذۡ رَٰوَدتُّنَّ يُوسُفَ عَن نَّفۡسِهِۦۚ قُلۡنَ حَٰشَ لِلَّهِ مَا عَلِمۡنَا عَلَيۡهِ مِن سُوٓءٖۚ قَالَتِ ٱمۡرَأَتُ ٱلۡعَزِيزِ ٱلۡـَٰٔنَ حَصۡحَصَ ٱلۡحَقُّ أَنَا۠ رَٰوَدتُّهُۥ عَن نَّفۡسِهِۦ وَإِنَّهُۥ لَمِنَ ٱلصَّٰدِقِينَ
Open ayah 12:51بادشاہ (زنان راجمع کردہ) گفت چہ بود رأی شما وقتیکہ طلب کر دید یوسف را دربارۂ نفس او؟ گفتند پاکی است خدارا معلوم نہ کردیم برعلیہ یوسف ھیچ بدی و گناہی را، زن عزیز گفت اینک ظاھر شد سخن راست کہ من طلب کر دہ بودم اورا دربارۂ نفس او، و او از جملہ راست گو یان است
ذَٰلِكَ لِيَعۡلَمَ أَنِّي لَمۡ أَخُنۡهُ بِٱلۡغَيۡبِ وَأَنَّ ٱللَّهَ لَا يَهۡدِي كَيۡدَ ٱلۡخَآئِنِينَ
Open ayah 12:52این اعتراف من برای این است کہ تابداند یوسف کہ من غائبانہ در حق و ی خیانت نہ کر دہ ام، و اینکہ خدا بہ سر نہ می رساند حیلۂ خیانت گران را
۞وَمَآ أُبَرِّئُ نَفۡسِيٓۚ إِنَّ ٱلنَّفۡسَ لَأَمَّارَةُۢ بِٱلسُّوٓءِ إِلَّا مَا رَحِمَ رَبِّيٓۚ إِنَّ رَبِّي غَفُورٞ رَّحِيمٞ
Open ayah 12:53ومن براء ت نفس خود را بیان نہ می کنم؛ چون ہر نفس بہ گناہ و بدی زیادہ حکم کنندہ می باشد، مگرنفسی کہ رحم کردہ است بہ او ربّ من، چون ربّ من بسیار آمرز گار و مہربان است
وَقَالَ ٱلۡمَلِكُ ٱئۡتُونِي بِهِۦٓ أَسۡتَخۡلِصۡهُ لِنَفۡسِيۖ فَلَمَّا كَلَّمَهُۥ قَالَ إِنَّكَ ٱلۡيَوۡمَ لَدَيۡنَا مَكِينٌ أَمِينٞ
Open ayah 12:54وگفت بادشاہ (بار دوم کہ) نزد من بیارید یوسف را کہ اورا خالص برای مشورۂ خود انتخاب می کنم، پس چون بعد از آمدن بادشاہ گفتگوکرد با یوسف ، گفت بادشاہ کہ البتہ تو امروز نزد ما صاحب رتبہ و قابل اعتمادیٔ
قَالَ ٱجۡعَلۡنِي عَلَىٰ خَزَآئِنِ ٱلۡأَرۡضِۖ إِنِّي حَفِيظٌ عَلِيمٞ
Open ayah 12:55یوسف گفت مقرر کن مرا بر خزانہ ہای مصر، چون من محافظ (خزانہ و بہ محل صرف آن) خوب عالم ام
وَكَذَٰلِكَ مَكَّنَّا لِيُوسُفَ فِي ٱلۡأَرۡضِ يَتَبَوَّأُ مِنۡهَا حَيۡثُ يَشَآءُۚ نُصِيبُ بِرَحۡمَتِنَا مَن نَّشَآءُۖ وَلَا نُضِيعُ أَجۡرَ ٱلۡمُحۡسِنِينَ
Open ayah 12:56و ھم چنان قدرت واختیار داد یم یوسف را در زمین مصر کہ جای مخصوص می کرد برای خود ازان سر زمین ہر جای را کہ می خواست، می رسانیم بہ رحمت خود ہر کہ را بخواھیم، و ضائع نہ می کنیم ثواب نکو کاران را
وَلَأَجۡرُ ٱلۡأٓخِرَةِ خَيۡرٞ لِّلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَكَانُواْ يَتَّقُونَ
Open ayah 12:57والبتہ ثواب آخرت (ازباد شاھی) زیادہ بہتر است برای آنان کہ ایمان آوردہ اند و تقوا می ور زند
وَجَآءَ إِخۡوَةُ يُوسُفَ فَدَخَلُواْ عَلَيۡهِ فَعَرَفَهُمۡ وَهُمۡ لَهُۥ مُنكِرُونَ
Open ayah 12:58و(بہ غرض حصول غلّہ )بمصر آمدند برادران یوسف،(بار اوّل) پس در آمد ند در نزدوی کہ یوسف آنہار ا شناخت و آنہا یوسف را نشناختند
وَلَمَّا جَهَّزَهُم بِجَهَازِهِمۡ قَالَ ٱئۡتُونِي بِأَخٖ لَّكُم مِّنۡ أَبِيكُمۡۚ أَلَا تَرَوۡنَ أَنِّيٓ أُوفِي ٱلۡكَيۡلَ وَأَنَا۠ خَيۡرُ ٱلۡمُنزِلِينَ
Open ayah 12:59وچون یوسف مھیّا کرد برای آنہا سامان شان را گفت (باردیگرکہ آمدید) بیار ید نزد من ھمان برادرتان را کہ از طرف پدر تان است وبس،آیا نہ می بینیدکہ من پر می کنم پیمانۂ شمارا؟ ومن بہترین مہمان داری کنندگان ام شمارا۔
فَإِن لَّمۡ تَأۡتُونِي بِهِۦ فَلَا كَيۡلَ لَكُمۡ عِندِي وَلَا تَقۡرَبُونِ
Open ayah 12:60خبردار! اگرشما نیاور دید نزد من ھمان برادر خودرا پس نیست برای شما پیمانۂ غلّہ نزد من، ونہ بہ قریب من آید۔
قَالُواْ سَنُرَٰوِدُ عَنۡهُ أَبَاهُ وَإِنَّا لَفَٰعِلُونَ
Open ayah 12:61گفتند ضرور طلب خواھیم کر د او را از پدرش، وما البتہ این کار را کنندہ ایم۔
وَقَالَ لِفِتۡيَٰنِهِ ٱجۡعَلُواْ بِضَٰعَتَهُمۡ فِي رِحَالِهِمۡ لَعَلَّهُمۡ يَعۡرِفُونَهَآ إِذَا ٱنقَلَبُوٓاْ إِلَىٰٓ أَهۡلِهِمۡ لَعَلَّهُمۡ يَرۡجِعُونَ
Open ayah 12:62و گفت یوسف جوانان خود را (خدمت گاران را)کہ بگذا رید سرمایۂ (پول) آوردگی آنھا را دربار ہای شان تابشنا سند آن را وقتیکہ باز گردند بہ خانۂ خود، شاید کہ (دوبارہ) باز آیند
فَلَمَّا رَجَعُوٓاْ إِلَىٰٓ أَبِيهِمۡ قَالُواْ يَٰٓأَبَانَا مُنِعَ مِنَّا ٱلۡكَيۡلُ فَأَرۡسِلۡ مَعَنَآ أَخَانَا نَكۡتَلۡ وَإِنَّا لَهُۥ لَحَٰفِظُونَ
Open ayah 12:63پس چون بازگیردید ند بہ خانہ نزد پدر خود گفتندای پدر (بزرگوار) منع کردہ شد از ما پیمانۂ غلّہ، پس بفرست ھمرای ما برادر مان را تا ازروی پیمانہ غلّہ بیاریم، و یقیناً ما اورا نگہبان ایم۔
قَالَ هَلۡ ءَامَنُكُمۡ عَلَيۡهِ إِلَّا كَمَآ أَمِنتُكُمۡ عَلَىٰٓ أَخِيهِ مِن قَبۡلُ فَٱللَّهُ خَيۡرٌ حَٰفِظٗاۖ وَهُوَ أَرۡحَمُ ٱلرَّٰحِمِينَ
Open ayah 12:64پدرگفت امین نمیدانم شما رادربارۂ آن مگر قسمیکہ امین دانستہ بودم شمارا دربارۂ برادرش یوسف پیش از ین،پس اﷲ تعالیٰ بہتراست از نگاہ حفاظت واو مہربان تر مہربانان است یعنی بہ خدا اعتماد دارم نہ بہ شما
وَلَمَّا فَتَحُواْ مَتَٰعَهُمۡ وَجَدُواْ بِضَٰعَتَهُمۡ رُدَّتۡ إِلَيۡهِمۡۖ قَالُواْ يَٰٓأَبَانَا مَا نَبۡغِيۖ هَٰذِهِۦ بِضَٰعَتُنَا رُدَّتۡ إِلَيۡنَاۖ وَنَمِيرُ أَهۡلَنَا وَنَحۡفَظُ أَخَانَا وَنَزۡدَادُ كَيۡلَ بَعِيرٖۖ ذَٰلِكَ كَيۡلٞ يَسِيرٞ
Open ayah 12:65وچون باز کر دند سامان خود را یافتند سرمایۂ (پول) خود را کہ پس گردایندہ شدہ بہ خود شان، گفتندہ ای پدر دیگر ماچہ می خوا ھیم این سرمایۂ ما ست کہ پس گردانیدہ شدہ بہ ما (و باز رفتہ) غلّہ می آریم بہ اھل خانہ خود، و محافظہ می کنیم برادر خود را، ویک بار شتر زیادہ می آریم کہ این مقدار بہ ما کم است۔
قَالَ لَنۡ أُرۡسِلَهُۥ مَعَكُمۡ حَتَّىٰ تُؤۡتُونِ مَوۡثِقٗا مِّنَ ٱللَّهِ لَتَأۡتُنَّنِي بِهِۦٓ إِلَّآ أَن يُحَاطَ بِكُمۡۖ فَلَمَّآ ءَاتَوۡهُ مَوۡثِقَهُمۡ قَالَ ٱللَّهُ عَلَىٰ مَا نَقُولُ وَكِيلٞ
Open ayah 12:66گفت یعقوب ہر گز نہ می فرستم پسرم را ھمرای شما تا آنکہ بد ھید مرا عہد محکم از طرف خدا (یعنی قسم بخورید) کہ ضرور او را می آرید بہ من مگر اینکہ احاطہ کردہ شود برھمۂ شما (یعنی ھلاک کردہ شوید) چون دادند بہ پدرعہد خود را یعقوب گفت بر چیزیکہ ما و شما می گویم خدا وکیل است کہ معاملۂ خود را بہ اومی سپاریم۔
وَقَالَ يَٰبَنِيَّ لَا تَدۡخُلُواْ مِنۢ بَابٖ وَٰحِدٖ وَٱدۡخُلُواْ مِنۡ أَبۡوَٰبٖ مُّتَفَرِّقَةٖۖ وَمَآ أُغۡنِي عَنكُم مِّنَ ٱللَّهِ مِن شَيۡءٍۖ إِنِ ٱلۡحُكۡمُ إِلَّا لِلَّهِۖ عَلَيۡهِ تَوَكَّلۡتُۖ وَعَلَيۡهِ فَلۡيَتَوَكَّلِ ٱلۡمُتَوَكِّلُونَ
Open ayah 12:67(و بطور احتیاط) یعقوب گفت ای پسرانم داخل مشوید در مصر از یک دروازہ (بلکہ) درآید از دروازہای جدا جدا، و من دور کردن نہ می توانم از شما از حکم خدا چیزی را (چون) نیست حکم نفع وضرر مگر بدست خدا، ومن بر خداتوکل کردہ ام ، پس باید بر اﷲ تعالیٰ توکل کنند توکل کنند گان۔
وَلَمَّا دَخَلُواْ مِنۡ حَيۡثُ أَمَرَهُمۡ أَبُوهُم مَّا كَانَ يُغۡنِي عَنۡهُم مِّنَ ٱللَّهِ مِن شَيۡءٍ إِلَّا حَاجَةٗ فِي نَفۡسِ يَعۡقُوبَ قَضَىٰهَاۚ وَإِنَّهُۥ لَذُو عِلۡمٖ لِّمَا عَلَّمۡنَٰهُ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَعۡلَمُونَ
Open ayah 12:68وچون(خواستند کہ درآیند درمصرپس) در آمدندازھما ن جای کہ پدرشان حکم کردہ بود،ونہ بودآن امر یعقوب کہ دورکند از آنہا ازحکم خد اچیزی را،بہ جزیک حاجت و آرزوی کہ دردل یعقوب بود،کہ حاجت خود را تکمیل نمود،ویقیناً یعقوب عالم بود(کہ قدرت واختیارخدا را میدانست)چونکہ ما او راآموختہ بودیم علم،ولیکن بسیار مردم نمیدانندمرتبہ پیغمبران را
وَلَمَّا دَخَلُواْ عَلَىٰ يُوسُفَ ءَاوَىٰٓ إِلَيۡهِ أَخَاهُۖ قَالَ إِنِّيٓ أَنَا۠ أَخُوكَ فَلَا تَبۡتَئِسۡ بِمَا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ
Open ayah 12:69وچون (باردوم) درآمدند درنزد یوسف طلب کرد برادرمادری خود رابہ نزدیک خود، و گفت من برادر حقیقی توام، پس تو مرنج بآنچہ کہ دیگر برادران باتو می کردند۔
فَلَمَّا جَهَّزَهُم بِجَهَازِهِمۡ جَعَلَ ٱلسِّقَايَةَ فِي رَحۡلِ أَخِيهِ ثُمَّ أَذَّنَ مُؤَذِّنٌ أَيَّتُهَا ٱلۡعِيرُ إِنَّكُمۡ لَسَٰرِقُونَ
Open ayah 12:70پس چون مھیّا کرد یوسف برای آنہا سامان شان را(باردوم) انداخت آب خورہ (جام) را دربار برادرحقیقی خود، بعدًا اعلان کرد اعلان کنندہ ٔ کہ ای کاروان شما دزد ھستید۔
قَالُواْ وَأَقۡبَلُواْ عَلَيۡهِم مَّاذَا تَفۡقِدُونَ
Open ayah 12:71کاروان برآنہا (برخادمان یوسف) متوجہ شدہ گفتند چہ می شورید؟
قَالُواْ نَفۡقِدُ صُوَاعَ ٱلۡمَلِكِ وَلِمَن جَآءَ بِهِۦ حِمۡلُ بَعِيرٖ وَأَنَا۠ بِهِۦ زَعِيمٞ
Open ayah 12:72گفتندمی شوریم پیالۂ (پیمانۂ نمای) بادشاہ را (یکی از آنہا گفت) و ہر کس کہ بیارد آن پیالہ را(برایش) یک بار شتر غلہ انعام است ٗ و من بہ دادنِ آن ضا من ام۔
قَالُواْ تَٱللَّهِ لَقَدۡ عَلِمۡتُم مَّا جِئۡنَا لِنُفۡسِدَ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَمَا كُنَّا سَٰرِقِينَ
Open ayah 12:73برادران یوسف گفتند بہ خدا کہ شما خوب دانستہ اید کہ مادر زمین مصر برای فساد نیامدہ ایم، و نہ مااز پیش دزد بودیم۔
قَالُواْ فَمَا جَزَٰٓؤُهُۥٓ إِن كُنتُمۡ كَٰذِبِينَ
Open ayah 12:74نفرہای یوسف گفتند پس سزای دزد چیست اگر شما دروغ گوی باشید؟
قَالُواْ جَزَٰٓؤُهُۥ مَن وُجِدَ فِي رَحۡلِهِۦ فَهُوَ جَزَٰٓؤُهُۥۚ كَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلظَّٰلِمِينَ
Open ayah 12:75گفتند سزایش این است کہ ہر کس کہ پیالہ ازباراو یافتہ شود پس خودِ ھمان شخص رادر سزای دزدی پیالہ گرفتہ شود،ھمچنان ما سزا میدھیم دزدان ظالم را۔
فَبَدَأَ بِأَوۡعِيَتِهِمۡ قَبۡلَ وِعَآءِ أَخِيهِ ثُمَّ ٱسۡتَخۡرَجَهَا مِن وِعَآءِ أَخِيهِۚ كَذَٰلِكَ كِدۡنَا لِيُوسُفَۖ مَا كَانَ لِيَأۡخُذَ أَخَاهُ فِي دِينِ ٱلۡمَلِكِ إِلَّآ أَن يَشَآءَ ٱللَّهُۚ نَرۡفَعُ دَرَجَٰتٖ مَّن نَّشَآءُۗ وَفَوۡقَ كُلِّ ذِي عِلۡمٍ عَلِيمٞ
Open ayah 12:76پس آغاز نمود شخص مؤظف بہ تلاشی ظرف ہای دیگر برادران راپیش از تلاشی ظرف برادر خورد او، باز بیرون کرد جام را از ظرف برادر خورد،(اللہ تعالیٰ می فرماید): ما ھمچنان تدبیر نمودیم برای یوسف (ورنہ) درست نبود کہ بگیرد برادر خود را در دین (قانون)بادشاہ(مصر)مگر اینکہ می خواست خدا (راہِ دیگر) بلند می کنیم از نگاہ مراتب کسی را کہ بخواھیم، و بالای ہر صاحب علم عالم بزرگ ترمی باشد۔
۞قَالُوٓاْ إِن يَسۡرِقۡ فَقَدۡ سَرَقَ أَخٞ لَّهُۥ مِن قَبۡلُۚ فَأَسَرَّهَا يُوسُفُ فِي نَفۡسِهِۦ وَلَمۡ يُبۡدِهَا لَهُمۡۚ قَالَ أَنتُمۡ شَرّٞ مَّكَانٗاۖ وَٱللَّهُ أَعۡلَمُ بِمَا تَصِفُونَ
Open ayah 12:77گفتند دیگر برادران یوسف کہ اگر این دزدی کند(بعید نیست)چون برادرحقیقی اش دزدی کردہ بود پیش ازین، پس پوشانید یوسف در دل خود گفتۂ ایشان را، و ظاھر نہ کرد آنرا نزد برادران خود (ودر دل خود) گفت شما بد تر اید از نگاہ مرتبہ، و خدا خوب عالم است بآنچہ شما بیان می کنید۔
قَالُواْ يَٰٓأَيُّهَا ٱلۡعَزِيزُ إِنَّ لَهُۥٓ أَبٗا شَيۡخٗا كَبِيرٗا فَخُذۡ أَحَدَنَا مَكَانَهُۥٓۖ إِنَّا نَرَىٰكَ مِنَ ٱلۡمُحۡسِنِينَ
Open ayah 12:78(برادران کہ یوسف را ناشناختہ عزیز مصر خیال می کردند ) گفتند ای عزیز این پسر را یک پدر بزرگ وکلان سال است (کہ جدائی این را برداشت نہ می کند) پس بگیر(معطل کن) یکی از ما را بہ جای آن، یقیناً ما ترا از جملۂ نکو کاران می بینیم۔
قَالَ مَعَاذَ ٱللَّهِ أَن نَّأۡخُذَ إِلَّا مَن وَجَدۡنَا مَتَٰعَنَا عِندَهُۥٓ إِنَّآ إِذٗا لَّظَٰلِمُونَ
Open ayah 12:79یوسف گفت بہ خدا پناہ می برم از نیکہ بگیریم غیر از آنکہ یافتہ ایم سامان خود را نزد آن، زیرا مادر آن صورت ظالم می باشیم۔
فَلَمَّا ٱسۡتَيۡـَٔسُواْ مِنۡهُ خَلَصُواْ نَجِيّٗاۖ قَالَ كَبِيرُهُمۡ أَلَمۡ تَعۡلَمُوٓاْ أَنَّ أَبَاكُمۡ قَدۡ أَخَذَ عَلَيۡكُم مَّوۡثِقٗا مِّنَ ٱللَّهِ وَمِن قَبۡلُ مَا فَرَّطتُمۡ فِي يُوسُفَۖ فَلَنۡ أَبۡرَحَ ٱلۡأَرۡضَ حَتَّىٰ يَأۡذَنَ لِيٓ أَبِيٓ أَوۡ يَحۡكُمَ ٱللَّهُ لِيۖ وَهُوَ خَيۡرُ ٱلۡحَٰكِمِينَ
Open ayah 12:80پس وقتیکہ نا امید شد نداز برادر خورد تنہا شدند در خلوتی برای مشورۂ خصوصی (پس) گفت برادر کلا نشان: آیا معلوم نیست بہ شما کہ پدر تان گرفتہ است (دربارۂ بنیامین) از شما عہد محکم بنام خدا(ومعلوم نیست بہ شما) کوتاہی کہ پیش ازین در حق یوسف کردہ اید؟پس من ہر گز نہ می روم از زمین مصر تا آنکہ اجازت دھد مرا پدرم، و یا خدا حکم کند دربارۂ من (چیزی را کہ بخواھد) وخدا بہترین حاکمان است۔
ٱرۡجِعُوٓاْ إِلَىٰٓ أَبِيكُمۡ فَقُولُواْ يَٰٓأَبَانَآ إِنَّ ٱبۡنَكَ سَرَقَ وَمَا شَهِدۡنَآ إِلَّا بِمَا عَلِمۡنَا وَمَا كُنَّا لِلۡغَيۡبِ حَٰفِظِينَ
Open ayah 12:81شما باز بروید نزد پدر تان، وبگوید کہ ای پدر واقع پسرت دزدی کرد، و ما گواہی نمیدھیم مگر بہ چیز یکہ دانستہ ایم، وما نبودیم غیب را محافظ۔
وَسۡـَٔلِ ٱلۡقَرۡيَةَ ٱلَّتِي كُنَّا فِيهَا وَٱلۡعِيرَ ٱلَّتِيٓ أَقۡبَلۡنَا فِيهَاۖ وَإِنَّا لَصَٰدِقُونَ
Open ayah 12:82وتو بپرس از مردم آن شہر یکہ مادران بودیم، و از کاروان کہ ما آمدیم ھمرای آنہا، ویقیناً ما راست گوی ہستیم۔
قَالَ بَلۡ سَوَّلَتۡ لَكُمۡ أَنفُسُكُمۡ أَمۡرٗاۖ فَصَبۡرٞ جَمِيلٌۖ عَسَى ٱللَّهُ أَن يَأۡتِيَنِي بِهِمۡ جَمِيعًاۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلۡعَلِيمُ ٱلۡحَكِيمُ
Open ayah 12:83یعقوب گفت (نے) بلکہ آراستہ کردہ است برای شما نفس ہای تان حیلۂ را، پس کارِ من صبر نیک است، امید است کہ خدا بیارد نزد من ھمۂ آنہارا یک جا، چون او بسیار دانا و حکیم است۔
وَتَوَلَّىٰ عَنۡهُمۡ وَقَالَ يَٰٓأَسَفَىٰ عَلَىٰ يُوسُفَ وَٱبۡيَضَّتۡ عَيۡنَاهُ مِنَ ٱلۡحُزۡنِ فَهُوَ كَظِيمٞ
Open ayah 12:84و پس گردید یعقوب از نزد پسران، وگفت ای افسوس بر یوسف، وسفید شد چشمہای او از غم (و گریہ)، چون او بسیار غمگین بود۔
قَالُواْ تَٱللَّهِ تَفۡتَؤُاْ تَذۡكُرُ يُوسُفَ حَتَّىٰ تَكُونَ حَرَضًا أَوۡ تَكُونَ مِنَ ٱلۡهَٰلِكِينَ
Open ayah 12:85پسران گفتند بخدا کہ ھمیشہ یاد میکنی یوسف را تا آنکہ سخت مریض می شوی یا می گردی ازجملۂ ھلاک شوندگان
قَالَ إِنَّمَآ أَشۡكُواْ بَثِّي وَحُزۡنِيٓ إِلَى ٱللَّهِ وَأَعۡلَمُ مِنَ ٱللَّهِ مَا لَا تَعۡلَمُونَ
Open ayah 12:86یعقوب گفت من پریشانی وغم خود را فقط بدر بار خدا شکایت می کنم وبس، و من میدانم از طرف خدا چیزی را کہ شما نمیدانید۔
يَٰبَنِيَّ ٱذۡهَبُواْ فَتَحَسَّسُواْ مِن يُوسُفَ وَأَخِيهِ وَلَا تَاْيۡـَٔسُواْ مِن رَّوۡحِ ٱللَّهِۖ إِنَّهُۥ لَا يَاْيۡـَٔسُ مِن رَّوۡحِ ٱللَّهِ إِلَّا ٱلۡقَوۡمُ ٱلۡكَٰفِرُونَ
Open ayah 12:87ای پسرانم بروید باز تلاش کنید وبشورید یوسف و برادرش را، و شما نا امید مشوید از رحمت خدا ،زیرانا امید نہ می شود از رحمت خدا مگر قوم کافر۔
فَلَمَّا دَخَلُواْ عَلَيۡهِ قَالُواْ يَٰٓأَيُّهَا ٱلۡعَزِيزُ مَسَّنَا وَأَهۡلَنَا ٱلضُّرُّ وَجِئۡنَا بِبِضَٰعَةٖ مُّزۡجَىٰةٖ فَأَوۡفِ لَنَا ٱلۡكَيۡلَ وَتَصَدَّقۡ عَلَيۡنَآۖ إِنَّ ٱللَّهَ يَجۡزِي ٱلۡمُتَصَدِّقِينَ
Open ayah 12:88چون درآمدند برادران نزد یوسف (بار سوم)گفتند ای عزیز رسیدہ است ما را و اھل خانۂ ماراسختی (قحط) وآوردہ ایم نزد تو سرمایۂ (پول) اندک(لیکن) مکمل کن (زیادہ کن) برای ما پیمانۂ غلہ را، و(مزید) صدقہ کن یعنی مجّاناً بدہ برما؛چون خدا ثواب میدھد صدقہ کنندگان را۔
قَالَ هَلۡ عَلِمۡتُم مَّا فَعَلۡتُم بِيُوسُفَ وَأَخِيهِ إِذۡ أَنتُمۡ جَٰهِلُونَ
Open ayah 12:89یوسف گفت آیا در علم شما ہست آنچہ با یوسف و برادرش کردہ بودید و قتیکہ شما جاھل بودید؟
قَالُوٓاْ أَءِنَّكَ لَأَنتَ يُوسُفُۖ قَالَ أَنَا۠ يُوسُفُ وَهَٰذَآ أَخِيۖ قَدۡ مَنَّ ٱللَّهُ عَلَيۡنَآۖ إِنَّهُۥ مَن يَتَّقِ وَيَصۡبِرۡ فَإِنَّ ٱللَّهَ لَا يُضِيعُ أَجۡرَ ٱلۡمُحۡسِنِينَ
Open ayah 12:90گفتند واقع تو یوسف ہستی؟ گفت (بلی) من یوسف ام، و این برادرم است کہ خدا احسان کرد برما، چون کسیکہ تقوا اختیار نماید و صبر کند پس اونکو کار ست وخدا یقیناً ضائع نہ می کندمزد نکو کاران۔
قَالُواْ تَٱللَّهِ لَقَدۡ ءَاثَرَكَ ٱللَّهُ عَلَيۡنَا وَإِن كُنَّا لَخَٰطِـِٔينَ
Open ayah 12:91گفتند (برادران) قسم بخدا کہ ترا خدا فضیلت دادہ است بر مایان، و در حقیقت ما در خطائی بودیم۔
قَالَ لَا تَثۡرِيبَ عَلَيۡكُمُ ٱلۡيَوۡمَۖ يَغۡفِرُ ٱللَّهُ لَكُمۡۖ وَهُوَ أَرۡحَمُ ٱلرَّٰحِمِينَ
Open ayah 12:92یوسف گفت امروز ھیچ ملامتی نیست بر شما می آمرزد خدا خطائی شما را، و خدا مہربان تر مہربانان است۔
ٱذۡهَبُواْ بِقَمِيصِي هَٰذَا فَأَلۡقُوهُ عَلَىٰ وَجۡهِ أَبِي يَأۡتِ بَصِيرٗا وَأۡتُونِي بِأَهۡلِكُمۡ أَجۡمَعِينَ
Open ayah 12:93(نیز برادرانِ خود را گفت) ببرید ھمین کرتۂ مرا پس بینداز ید آن را در روی پدرم تا چشمھایش بینا گردد، وکوچ کردہ بیا ید نزد من باھمہ اھل خانۂ خود، یک جا۔
وَلَمَّا فَصَلَتِ ٱلۡعِيرُ قَالَ أَبُوهُمۡ إِنِّي لَأَجِدُ رِيحَ يُوسُفَۖ لَوۡلَآ أَن تُفَنِّدُونِ
Open ayah 12:94و چون کاروانِ برادران یوسف از مصر جدا شد (بیرون شد) پدر شان گفت من محسوس می کنم بوی یوسف را اگر شما مرا احمق نہ شمارید۔
قَالُواْ تَٱللَّهِ إِنَّكَ لَفِي ضَلَٰلِكَ ٱلۡقَدِيمِ
Open ayah 12:95اھل خانہ گفتند بخدا کہ تو در ھمان غلطی قدیم خود ہستی۔
فَلَمَّآ أَن جَآءَ ٱلۡبَشِيرُ أَلۡقَىٰهُ عَلَىٰ وَجۡهِهِۦ فَٱرۡتَدَّ بَصِيرٗاۖ قَالَ أَلَمۡ أَقُل لَّكُمۡ إِنِّيٓ أَعۡلَمُ مِنَ ٱللَّهِ مَا لَا تَعۡلَمُونَ
Open ayah 12:96پس چون آمد مژدہ دھندہ، وانداخت کرتہ را در روی یعقوب پس او بینا گردید، وگفت آیانہ گفتہ بودم برای شما کہ من میدانم از طرف خدا چیزی را کہ شما نمیدانید؟۔
قَالُواْ يَٰٓأَبَانَا ٱسۡتَغۡفِرۡ لَنَا ذُنُوبَنَآ إِنَّا كُنَّا خَٰطِـِٔينَ
Open ayah 12:97(بعد از رسیدن در کنعان) پسران گفتند ای پدر آمزرش بخواہ برای ما راجع بہ گنا ہای ما چون مادر خطائی بودیم۔
قَالَ سَوۡفَ أَسۡتَغۡفِرُ لَكُمۡ رَبِّيٓۖ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلۡغَفُورُ ٱلرَّحِيمُ
Open ayah 12:98گفت عنقریب آمرزش می خواھم برای شما ازرب خود، زیرا او بسیار آمرزگار و مہربان است۔
فَلَمَّا دَخَلُواْ عَلَىٰ يُوسُفَ ءَاوَىٰٓ إِلَيۡهِ أَبَوَيۡهِ وَقَالَ ٱدۡخُلُواْ مِصۡرَ إِن شَآءَ ٱللَّهُ ءَامِنِينَ
Open ayah 12:99پس چون درآمدندبرادران در نزد یوسف(بار چہارم) بہ نزدیک خود خواست پدر ومادر خود را و گفت (در حین استقبال) در آید در مصربا امنیت کامل اگر خدا بخواھد۔
وَرَفَعَ أَبَوَيۡهِ عَلَى ٱلۡعَرۡشِ وَخَرُّواْ لَهُۥ سُجَّدٗاۖ وَقَالَ يَٰٓأَبَتِ هَٰذَا تَأۡوِيلُ رُءۡيَٰيَ مِن قَبۡلُ قَدۡ جَعَلَهَا رَبِّي حَقّٗاۖ وَقَدۡ أَحۡسَنَ بِيٓ إِذۡ أَخۡرَجَنِي مِنَ ٱلسِّجۡنِ وَجَآءَ بِكُم مِّنَ ٱلۡبَدۡوِ مِنۢ بَعۡدِ أَن نَّزَغَ ٱلشَّيۡطَٰنُ بَيۡنِي وَبَيۡنَ إِخۡوَتِيٓۚ إِنَّ رَبِّي لَطِيفٞ لِّمَا يَشَآءُۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلۡعَلِيمُ ٱلۡحَكِيمُ
Open ayah 12:100وبالا نشانید پدر و ما در خود را بر تخت ، وافتیدند ھمگی برای او سجدہ کنان، و گفت یوسف ای پدر این سجدہ تعبیر ھمان خواب من است کہ قبلاً دیدہ بودم، و گرد انید آنرا پر ور دگار من راست، و پر ور دگارم بہ من احسان کرد، چون بیرون کرد(نجات داد) مرا از زندان، و آورد شما را از دیہات بعد از ینکہ فساد انداخت شیطان در بین من و برادران من، یقیناً پر ور دگار من مناسب ودقیق تدبیر کنندہ است چیزی را کہ بخواہد، زیرا او بسیار دانا ومحکم کار است۔
۞رَبِّ قَدۡ ءَاتَيۡتَنِي مِنَ ٱلۡمُلۡكِ وَعَلَّمۡتَنِي مِن تَأۡوِيلِ ٱلۡأَحَادِيثِۚ فَاطِرَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ أَنتَ وَلِيِّۦ فِي ٱلدُّنۡيَا وَٱلۡأٓخِرَةِۖ تَوَفَّنِي مُسۡلِمٗا وَأَلۡحِقۡنِي بِٱلصَّٰلِحِينَ
Open ayah 12:101ای پر ور دگارم واقع کہ تو دادی بہ من حصۂ از پادشاہی، وآموختی مرا تعبیر سخن ہای خواب(وسخن ہای دقیق)، ای آفرینندۂ آسمان ہا و زمین! توئی کار ساز من در دنیا و در آخرت پسوفات دہ مرادر حالت اسلام و برسان مرا بانیکان کامل (پیغمبران)
ذَٰلِكَ مِنۡ أَنۢبَآءِ ٱلۡغَيۡبِ نُوحِيهِ إِلَيۡكَۖ وَمَا كُنتَ لَدَيۡهِمۡ إِذۡ أَجۡمَعُوٓاْ أَمۡرَهُمۡ وَهُمۡ يَمۡكُرُونَ
Open ayah 12:102(ای پیغامبر) این مضمون ذکر شدہ از خبر ہای غیب است کہ بذریعۂ وحی آن را می فرستیم بہ سوی تو، حالاً کہ تو نبودی نزد برادران یوسف وقتیکہ تصمیم گرفتند کار خود رابرعلیہ یوسف در حالیکہ بخلاف یوسف حیلہ سازی ھا می کردند۔
وَمَآ أَكۡثَرُ ٱلنَّاسِ وَلَوۡ حَرَصۡتَ بِمُؤۡمِنِينَ
Open ayah 12:103و نیست بسیار ازاھل مکہ ایمان آرندہ اگر چہ تو زیادہ کوشش کنی وحرص کنی۔
وَمَا تَسۡـَٔلُهُمۡ عَلَيۡهِ مِنۡ أَجۡرٍۚ إِنۡ هُوَ إِلَّا ذِكۡرٞ لِّلۡعَٰلَمِينَ
Open ayah 12:104(باوجودیکہ)تو نہ می خواہی از آنھا بہ عوض تعلیم قرآن ھیچ مزدی(چون)نیست قرآن مگر نصیحت برای تمام کائنات۔
وَكَأَيِّن مِّنۡ ءَايَةٖ فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ يَمُرُّونَ عَلَيۡهَا وَهُمۡ عَنۡهَا مُعۡرِضُونَ
Open ayah 12:105وبسادلائل قدرت ووحدانیت اوتعالی است درآسمان ہا و در زمین کہ می گذرند بر آن (یعنی می بینندومی دانند آن را)و ایشان ازان اعراض کنان اند۔
وَمَا يُؤۡمِنُ أَكۡثَرُهُم بِٱللَّهِ إِلَّا وَهُم مُّشۡرِكُونَ
Open ayah 12:106وایمان نہ می آرد بسیار از آنہا بہ خدا مگر در حالیکہ بہ او شریک آرندگان اند۔
أَفَأَمِنُوٓاْ أَن تَأۡتِيَهُمۡ غَٰشِيَةٞ مِّنۡ عَذَابِ ٱللَّهِ أَوۡ تَأۡتِيَهُمُ ٱلسَّاعَةُ بَغۡتَةٗ وَهُمۡ لَا يَشۡعُرُونَ
Open ayah 12:107آیاپس درامن شدہ اند ازینکہ بیایدبآنہا یک احاطہ کنندۂ ازعذاب خدا؟ یا بیاید بآنہا قیامت ناگہانی، وآنہا را احساس نباشد
قُلۡ هَٰذِهِۦ سَبِيلِيٓ أَدۡعُوٓاْ إِلَى ٱللَّهِۚ عَلَىٰ بَصِيرَةٍ أَنَا۠ وَمَنِ ٱتَّبَعَنِيۖ وَسُبۡحَٰنَ ٱللَّهِ وَمَآ أَنَا۠ مِنَ ٱلۡمُشۡرِكِينَ
Open ayah 12:108بگو ھمین دعوت راہ من است کہ دعوت می دھم (عالم را) بہ سوی تو حید خدا با بصیرت وآگاہی و دلیل واضح (من دعوت می دھم )و ہر کس کہ متابعت مرا کردہ است (اونیز دعوت میدھد) وپاکی ست خدارا ازہرعیب، و نیستم من ازجملۂ شریک آرندگان۔
وَمَآ أَرۡسَلۡنَا مِن قَبۡلِكَ إِلَّا رِجَالٗا نُّوحِيٓ إِلَيۡهِم مِّنۡ أَهۡلِ ٱلۡقُرَىٰٓۗ أَفَلَمۡ يَسِيرُواْ فِي ٱلۡأَرۡضِ فَيَنظُرُواْ كَيۡفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِهِمۡۗ وَلَدَارُ ٱلۡأٓخِرَةِ خَيۡرٞ لِّلَّذِينَ ٱتَّقَوۡاْۚ أَفَلَا تَعۡقِلُونَ
Open ayah 12:109و نہ فرستادہ ایم پیش از تو مگر مَردانِِ راکہ وحی می فرستادیم بآنہا در حالیکہ آنھا از اھل شہر ہای بزرگ می بودند، آیا پس نہ رفتہ اند(مشرک ہا) در زمین (ھمان پیغمبران) تا ببینندکہ چگونہ شد انجام آنا نکہ پیش از مشرک ھا بودند(بلکہ رفتہ اند وعبرت نہ گرفتہ اند، ) والبتہ سرای آخرت بہتر است برای پر ھیز گاران، آیا پس شما عقل ندارید ؟
حَتَّىٰٓ إِذَا ٱسۡتَيۡـَٔسَ ٱلرُّسُلُ وَظَنُّوٓاْ أَنَّهُمۡ قَدۡ كُذِبُواْ جَآءَهُمۡ نَصۡرُنَا فَنُجِّيَ مَن نَّشَآءُۖ وَلَا يُرَدُّ بَأۡسُنَا عَنِ ٱلۡقَوۡمِ ٱلۡمُجۡرِمِينَ
Open ayah 12:110(آن پیغمبران اقوام خود را دعوت دادند) تا آنکہ چون نا امید شدند پیغمبران از ایمان امت خود ، وامت آنھا خیال کر دندکہ بہ آنہا وعدۂ دروغ کردہ شدہ ازطرف پیغامبران (در ان حالت)آمد بہ پیغمبران کمک ما، پس نجات می دھیم کسی را کہ ما بخواھیم و رد کردہ نہ می شود عذاب ما از قوم جنایت کار۔
لَقَدۡ كَانَ فِي قَصَصِهِمۡ عِبۡرَةٞ لِّأُوْلِي ٱلۡأَلۡبَٰبِۗ مَا كَانَ حَدِيثٗا يُفۡتَرَىٰ وَلَٰكِن تَصۡدِيقَ ٱلَّذِي بَيۡنَ يَدَيۡهِ وَتَفۡصِيلَ كُلِّ شَيۡءٖ وَهُدٗى وَرَحۡمَةٗ لِّقَوۡمٖ يُؤۡمِنُونَ
Open ayah 12:111البتہ در قصہ ٔ پیغمبران عبرت است صاحبان خرد را، نیست قرآن سخن خود ساختہ، و لیکن تصدیق کنندہ است کتاب ہای را کہ پیش ازآن بودہ، وتفصیل کنندہ است ہر ضرورت دینی را، و سبب ھدایت و رحمت است ہر قوم را کہ بآن ایمان آرند۔