الزخرف
Az-Zukhruf
Translation: Dari - Mawlawi Muhammad Anwar Badkhashani · Open the surah
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
حمٓ
Open ayah 43:1مفہوم این حروف بہ خدا معلوم است۔
وَٱلۡكِتَٰبِ ٱلۡمُبِينِ
Open ayah 43:2قسم بہ این کتاب واضح وبیان گرحق وباطل۔
إِنَّا جَعَلۡنَٰهُ قُرۡءَٰنًا عَرَبِيّٗا لَّعَلَّكُمۡ تَعۡقِلُونَ
Open ayah 43:3کہ ما گردانیدیم آن را کتاب خواندنی و بزبان عربی تاشما آنرا بفہمید
وَإِنَّهُۥ فِيٓ أُمِّ ٱلۡكِتَٰبِ لَدَيۡنَا لَعَلِيٌّ حَكِيمٌ
Open ayah 43:4و البتہ آن قرآن در(اساس تمام کتب سماوی )لوح المحفوظ درج و نزد ماداری مرتبۂ عالی و پر از حکمت است
أَفَنَضۡرِبُ عَنكُمُ ٱلذِّكۡرَ صَفۡحًا أَن كُنتُمۡ قَوۡمٗا مُّسۡرِفِينَ
Open ayah 43:5آیا (بعد از وجود این صفات در قرآن) باز داریم از شما نصیحت و تبلیغ را اعراض نمودہ،برای آنکہ شما یک قوم از حدتجاوزکنندہ اید؟
وَكَمۡ أَرۡسَلۡنَا مِن نَّبِيّٖ فِي ٱلۡأَوَّلِينَ
Open ayah 43:6(اسراف و تکذیب مانع ازارسال رسل و تبلیغ نہ می گردد زیرا) چقدر پیغمبران بسیار فرستادیم در امت ہای پیشین۔
وَمَا يَأۡتِيهِم مِّن نَّبِيٍّ إِلَّا كَانُواْ بِهِۦ يَسۡتَهۡزِءُونَ
Open ayah 43:7حالاً کہ نہ می آمد بہ آنھا ھیچ پیغمبری مگر می بودند بآن تمسخر کنان۔
فَأَهۡلَكۡنَآ أَشَدَّ مِنۡهُم بَطۡشٗا وَمَضَىٰ مَثَلُ ٱلۡأَوَّلِينَ
Open ayah 43:8پس(بہ این سبب)ھلاک نمودیم سخت ترین آنھا را از لحاظ عذاب دادن وگرفت نمودن ضعفاء را وگذشتہ است(بطور نمونہ) حالت عذاب پشینان۔
وَلَئِن سَأَلۡتَهُم مَّنۡ خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ لَيَقُولُنَّ خَلَقَهُنَّ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡعَلِيمُ
Open ayah 43:9قسم است کہ اگر تو بپرسی آن مشرکان (اسراف کاررا کہ) کہ آفریدہ است آسمان ہاوزمین را؟البتہ گویند ھمہ را آفریدہ است خدای بسیار غالب و دانا۔
ٱلَّذِي جَعَلَ لَكُمُ ٱلۡأَرۡضَ مَهۡدٗا وَجَعَلَ لَكُمۡ فِيهَا سُبُلٗا لَّعَلَّكُمۡ تَهۡتَدُونَ
Open ayah 43:10آنکہ گردانید برای شما زمین رامانندگہوارہ (جای آرام) و ساخت برای شما دران راہ ہا، تا شماراہ یاب شوید(در رسیدن بہ یک دیگر)
وَٱلَّذِي نَزَّلَ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءَۢ بِقَدَرٖ فَأَنشَرۡنَا بِهِۦ بَلۡدَةٗ مَّيۡتٗاۚ كَذَٰلِكَ تُخۡرَجُونَ
Open ayah 43:11و خدا آنست کہ فرود آورد (بارایند) از آسمان آب را باندازۂ ضرورت، پس زندہ (یعنی سر سبز) کردیم بآن آب یک قریۂ مردہ و خشک را، ھمچنان شما (مانند گیاہ وسبزھا) از قبرھا بیرون کردہ شوید۔
وَٱلَّذِي خَلَقَ ٱلۡأَزۡوَٰجَ كُلَّهَا وَجَعَلَ لَكُم مِّنَ ٱلۡفُلۡكِ وَٱلۡأَنۡعَٰمِ مَا تَرۡكَبُونَ
Open ayah 43:12و خدا آنست کہ آفریدہ است ھمہ انواع مخلوقات را (از نرو مادہ) و آفریدہ است برای شما از کشتی ہا و چہار پایان آنچہ را کہ بآن سوار می شوید۔
لِتَسۡتَوُۥاْ عَلَىٰ ظُهُورِهِۦ ثُمَّ تَذۡكُرُواْ نِعۡمَةَ رَبِّكُمۡ إِذَا ٱسۡتَوَيۡتُمۡ عَلَيۡهِ وَتَقُولُواْ سُبۡحَٰنَ ٱلَّذِي سَخَّرَ لَنَا هَٰذَا وَمَا كُنَّا لَهُۥ مُقۡرِنِينَ
Open ayah 43:13(مقصد آفریدنِ آن سواری ھا این بود کہ) تا برابر شوید بر پشت آن ہا باز یاد کنید(شکر کنید) نعمت ِ پروردگار خود را وقتیکہ راست شوید بر پشت آن سواری و بگوید پاکی است خدا یرا کہ تابع کردہ است برای ما این سواری را ونبود مارا طاقت رام کردن وکنترول کردن آن ھا۔
وَإِنَّآ إِلَىٰ رَبِّنَا لَمُنقَلِبُونَ
Open ayah 43:14والبتہ ما بہ سوی پروردگار خود باز گردندہ ایم
وَجَعَلُواْ لَهُۥ مِنۡ عِبَادِهِۦ جُزۡءًاۚ إِنَّ ٱلۡإِنسَٰنَ لَكَفُورٞ مُّبِينٌ
Open ayah 43:15و(بااین ھمہ دلائل توحید) مقرر نمودند برای خدا از بندگانِ او اولاد ( کہ ولد جزء پدر می باشد) واقع کہ انسان بسیار ناشکر آشکارا است۔
أَمِ ٱتَّخَذَ مِمَّا يَخۡلُقُ بَنَاتٖ وَأَصۡفَىٰكُم بِٱلۡبَنِينَ
Open ayah 43:16(لیکن اولادھم عجیب کہ برای او دختران فرض کردند)آیا گرفتہ است خدا از مخلوقات خود برای خود دختران، و منتخب نمودہ است شما را بہ دادنِ پسران؟
وَإِذَا بُشِّرَ أَحَدُهُم بِمَا ضَرَبَ لِلرَّحۡمَٰنِ مَثَلٗا ظَلَّ وَجۡهُهُۥ مُسۡوَدّٗا وَهُوَ كَظِيمٌ
Open ayah 43:17حالاً کہ چون مژدہ دادہ شود یکی از آنھا را بہ تولد دختری کہ آن را نمونۂ اولاد برای خدای بسیار بخشندہ قرار دادہ است می گرددرویش سیاہ درحالیکہ دلش پر از غم می باشد
أَوَمَن يُنَشَّؤُاْ فِي ٱلۡحِلۡيَةِ وَهُوَ فِي ٱلۡخِصَامِ غَيۡرُ مُبِينٖ
Open ayah 43:18(برای خدادختر عقیدہ می کنند؟)آیا کسیکہ پروردہ شود درزینت و زیورات و او در حین خصومت و دفاع از خود(قولاً و فعلاً) ظاھر کردن نتواند ھدف خود را، آیاآن رافرزند خدا قرار می دھند؟
وَجَعَلُواْ ٱلۡمَلَٰٓئِكَةَ ٱلَّذِينَ هُمۡ عِبَٰدُ ٱلرَّحۡمَٰنِ إِنَٰثًاۚ أَشَهِدُواْ خَلۡقَهُمۡۚ سَتُكۡتَبُ شَهَٰدَتُهُمۡ وَيُسۡـَٔلُونَ
Open ayah 43:19(دیگر کفرشان این است کہ) و قرار دادند فرشتگانِ را کہ بندگان نیک خدای بخشایندہ اند زنان، آیا حاضر بودند دروقت آفرینش فرشتہ ہا؟ ضرور نوشتہ شود این گواھی غلطی شان، و ازان پرسان کردہ شوند(برای الزام)وملامتی۔
وَقَالُواْ لَوۡ شَآءَ ٱلرَّحۡمَٰنُ مَا عَبَدۡنَٰهُمۗ مَّا لَهُم بِذَٰلِكَ مِنۡ عِلۡمٍۖ إِنۡ هُمۡ إِلَّا يَخۡرُصُونَ
Open ayah 43:20و گفتند در جواز شرک خود کہ اگر می خواست خدای بخشایندہ ماعبادت نہ می کردیم بتان را( ونہ فرشتہ ہا را) بلکہ مارا منع می کرد، نیست مشرکان را درین دعواشان ھیچ دلیلی عقلی مفیدِ یقین، نیستند آنھا مگر اینکہ از تخمین و و ھم کارمی گیرند
أَمۡ ءَاتَيۡنَٰهُمۡ كِتَٰبٗا مِّن قَبۡلِهِۦ فَهُم بِهِۦ مُسۡتَمۡسِكُونَ
Open ayah 43:21آیا دادہ ایم آنھا را (دلیل نقلی) و کتابی پیش از قرآن کہ پس آنھا بآن متمّسک اند، وازان استد لال می کنند؟
بَلۡ قَالُوٓاْ إِنَّا وَجَدۡنَآ ءَابَآءَنَا عَلَىٰٓ أُمَّةٖ وَإِنَّا عَلَىٰٓ ءَاثَٰرِهِم مُّهۡتَدُونَ
Open ayah 43:22نے بلکہ گفتند دردلیل خودکہ مایا فتیم پدران خود رابریک دین (بت پرستی) و مایان بر نقش قدم آنھا روان و راہ یاب ایم
وَكَذَٰلِكَ مَآ أَرۡسَلۡنَا مِن قَبۡلِكَ فِي قَرۡيَةٖ مِّن نَّذِيرٍ إِلَّا قَالَ مُتۡرَفُوهَآ إِنَّا وَجَدۡنَآ ءَابَآءَنَا عَلَىٰٓ أُمَّةٖ وَإِنَّا عَلَىٰٓ ءَاثَٰرِهِم مُّقۡتَدُونَ
Open ayah 43:23(این تمسّک بدین آباء شیوۂ ھم کفار بودہ) و ھمچنان نہ فرستادیم پیش از تو در ھیچ قریۂ ھیچ تر سانندۂ را مگر گفتند اھل ثروت ونعمت دادہ شدہ گان ِآنھا کہ مایا فتیم پدران خود را بر یک دین ، و ما بر نقش قدم آنھا اقتدا کنان ایم۔
۞قَٰلَ أَوَلَوۡ جِئۡتُكُم بِأَهۡدَىٰ مِمَّا وَجَدتُّمۡ عَلَيۡهِ ءَابَآءَكُمۡۖ قَالُوٓاْ إِنَّا بِمَآ أُرۡسِلۡتُم بِهِۦ كَٰفِرُونَ
Open ayah 43:24گفت پیغامبر شان آن ھاراکہ آیا اقتدا می کنید بہ پدران خود، اگر کہ آوردہ باشم بہ شما دین زیادہ دارای ھدایت از آنچہ یافتید بران پدران خود را؟ گفتند کفار امت ھای شان کہ ماانکار کنندہ ایم آن دینی را کہ برای تبلیغ آن شما فرستادہ شدہ اید۔
فَٱنتَقَمۡنَا مِنۡهُمۡۖ فَٱنظُرۡ كَيۡفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلۡمُكَذِّبِينَ
Open ayah 43:25پس انتقام گرفتیم از آنھا، پس ببین کہ چطور شد انجام دروغ شمار ند گان دین حق۔
وَإِذۡ قَالَ إِبۡرَٰهِيمُ لِأَبِيهِ وَقَوۡمِهِۦٓ إِنَّنِي بَرَآءٞ مِّمَّا تَعۡبُدُونَ
Open ayah 43:26(یکی از تکذیب کنندگان پدروقوم ابراھیم بودند) و یاد آور شو چون گفت ابراھیم پدر و قوم خود را کہ من بالکل بیزارم از آنچہ شما می پرستید
إِلَّا ٱلَّذِي فَطَرَنِي فَإِنَّهُۥ سَيَهۡدِينِ
Open ayah 43:27بہ جزآن معبود یکہ از عدم بہ وجودآوردہ است مرا،چون وی مرا ضرور ھدایت می کند۔
وَجَعَلَهَا كَلِمَةَۢ بَاقِيَةٗ فِي عَقِبِهِۦ لَعَلَّهُمۡ يَرۡجِعُونَ
Open ayah 43:28(و بطریقۂ وصیت) گذاشت ابراہیم کلمۂ توحید را کلمۂ باقی در پس ماندگان خود، تا شاید کہ مردم باز گردند از شرک۔
بَلۡ مَتَّعۡتُ هَٰٓؤُلَآءِ وَءَابَآءَهُمۡ حَتَّىٰ جَآءَهُمُ ٱلۡحَقُّ وَرَسُولٞ مُّبِينٞ
Open ayah 43:29(باوجود بازنہ گشتن شان ازشرک ھلاک نہ کردیم آنھارا)بلکہ زندہ گذاشتم ومستفید گردانیدم این جماعہ راوپدران آنھارا تاآنکہ آمد بآنھا دین حق وپیغامبر بیان گرحق وباطل
وَلَمَّا جَآءَهُمُ ٱلۡحَقُّ قَالُواْ هَٰذَا سِحۡرٞ وَإِنَّا بِهِۦ كَٰفِرُونَ
Open ayah 43:30و چون آمد بآنھا دین دارای احکام واقعی وراست (انکار نمودند) و گفتند این یک جا دوست، و البتہ ما ازجادو انکار کنان ایم۔
وَقَالُواْ لَوۡلَا نُزِّلَ هَٰذَا ٱلۡقُرۡءَانُ عَلَىٰ رَجُلٖ مِّنَ ٱلۡقَرۡيَتَيۡنِ عَظِيمٍ
Open ayah 43:31وگفتند(بطور اعتراض)کہ چرا نازل کردہ نہ شداین قرآن بہ یک مرد مشہوری کہ ازیکی ازین دوقریۂ بزرگ(مکہ یا طائف)می بود؟
أَهُمۡ يَقۡسِمُونَ رَحۡمَتَ رَبِّكَۚ نَحۡنُ قَسَمۡنَا بَيۡنَهُم مَّعِيشَتَهُمۡ فِي ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَاۚ وَرَفَعۡنَا بَعۡضَهُمۡ فَوۡقَ بَعۡضٖ دَرَجَٰتٖ لِّيَتَّخِذَ بَعۡضُهُم بَعۡضٗا سُخۡرِيّٗاۗ وَرَحۡمَتُ رَبِّكَ خَيۡرٞ مِّمَّا يَجۡمَعُونَ
Open ayah 43:32آیا آنھا تقسیم می کنند رحمت پروردگار ترا (نبوت را ؟ ) حالاً کہ ما تقسیم نمودہ ایم وسائل واستعداد حصول معاش آنھا را در زندگانی دنیا، وفوقیت دادیم بعضی آنہارا بر بعض دیگر از لحاظ مراتبِ ثروت واقتصاد تابعضی آنھا بعض دیگر را تابع (و ماتحت خود سازند) و رحمت پروردگار تو (نبوت) بہتر است از وسائل معاش کہ آنھا جمع می کنند
وَلَوۡلَآ أَن يَكُونَ ٱلنَّاسُ أُمَّةٗ وَٰحِدَةٗ لَّجَعَلۡنَا لِمَن يَكۡفُرُ بِٱلرَّحۡمَٰنِ لِبُيُوتِهِمۡ سُقُفٗا مِّن فِضَّةٖ وَمَعَارِجَ عَلَيۡهَا يَظۡهَرُونَ
Open ayah 43:33واگر نہ می بود خطر اینکہ مردم یک امت یعنی کافر می شدند البتہ می ساختیم برای آنانکہ انکار می کنند ازرحمانیت خدا یعنی می ساخیتم برای خانہ ہای شان بام ہا از نقرہ، ومی ساخیتم برای شان زینہ ہای نقریٔ کہ بذریعۂ آن بر بام ہا بالامی شدند۔
وَلِبُيُوتِهِمۡ أَبۡوَٰبٗا وَسُرُرًا عَلَيۡهَا يَتَّكِـُٔونَ
Open ayah 43:34و می ساختیم برای خانہای شان در واز ھای نقرئی، و چپرکت ہای از نقرہ کہ بر بالای آن تکیہ نمودہ می نشستند۔
وَزُخۡرُفٗاۚ وَإِن كُلُّ ذَٰلِكَ لَمَّا مَتَٰعُ ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَاۚ وَٱلۡأٓخِرَةُ عِندَ رَبِّكَ لِلۡمُتَّقِينَ
Open ayah 43:35ومی ساختیم برای آنھا دیگر اسباب زینت و آرایش را(لیکن) نیست ھمۂ این چیز ہا مگر اسباب استفادۂ چند روز از زندگانی دنیا، و نعمت ہای آخرت نزد پروردگار تو آمادہ کردہ شدہ برای پرھیز گاران۔
وَمَن يَعۡشُ عَن ذِكۡرِ ٱلرَّحۡمَٰنِ نُقَيِّضۡ لَهُۥ شَيۡطَٰنٗا فَهُوَ لَهُۥ قَرِينٞ
Open ayah 43:36وہرکس کہ خود راکوروغافل سازدازیاد خدای بسیار بخشایندہ وازکتاب اومقرر و مسلّط کنیم برای او یک شیطان راکہ پس آن ھمراہ و ہم نشین او باشد۔
وَإِنَّهُمۡ لَيَصُدُّونَهُمۡ عَنِ ٱلسَّبِيلِ وَيَحۡسَبُونَ أَنَّهُم مُّهۡتَدُونَ
Open ayah 43:37وبازالبتہ آن شیطان ہا منع می کنند ھم نشینان خود را ازراہ ِ راست، و گمان کنند آنھا کہ بر راہ راست قائم اند۔
حَتَّىٰٓ إِذَا جَآءَنَا قَالَ يَٰلَيۡتَ بَيۡنِي وَبَيۡنَكَ بُعۡدَ ٱلۡمَشۡرِقَيۡنِ فَبِئۡسَ ٱلۡقَرِينُ
Open ayah 43:38(بہ ھمین حالت باشند) تا آنکہ بیاید ہریک ازآنہا نزد ما(در روز آخرت)وگوید (شیطان خودرامخاطب نمودہ) کہ ای کاش در بین ما وتو دوری مشرق و مغرب می بود، چون تو ھمراہ بدی بودی بہ من۔
وَلَن يَنفَعَكُمُ ٱلۡيَوۡمَ إِذ ظَّلَمۡتُمۡ أَنَّكُمۡ فِي ٱلۡعَذَابِ مُشۡتَرِكُونَ
Open ayah 43:39(وگفتہ شودکہ)ہرگز فائدہ ندھد شما را پشیمانی امروز تان چون شما ظلم کردید بر جان خویش؛ لذا ھمۂ شما در عذاب شریک اید
أَفَأَنتَ تُسۡمِعُ ٱلصُّمَّ أَوۡ تَهۡدِي ٱلۡعُمۡيَ وَمَن كَانَ فِي ضَلَٰلٖ مُّبِينٖ
Open ayah 43:40آیا (پس ازین کوری وغفلت ) تو شنوانیدن می توانی کر ان رایا براہِ راست بردن می توانی کوران را؟ وکسی راکہ در گمراھی صریح باشد؟
فَإِمَّا نَذۡهَبَنَّ بِكَ فَإِنَّا مِنۡهُم مُّنتَقِمُونَ
Open ayah 43:41پس اگر ببریم ترا (بدار آخرت باز ہم نجات نیابند) زیرا ما از آنھا انتقام گیرندہ ایم۔
أَوۡ نُرِيَنَّكَ ٱلَّذِي وَعَدۡنَٰهُمۡ فَإِنَّا عَلَيۡهِم مُّقۡتَدِرُونَ
Open ayah 43:42یااگر نشا ن دھیم بتو آن عذاب را کہ وعدہ کردہ ایم بآنھا (ما می توانیم) زیرا ما بر بالای آنھا قدرت کامل داریم
فَٱسۡتَمۡسِكۡ بِٱلَّذِيٓ أُوحِيَ إِلَيۡكَۖ إِنَّكَ عَلَىٰ صِرَٰطٖ مُّسۡتَقِيمٖ
Open ayah 43:43پس محکم بگیر ودلیل خودقراردہ آن کتابی را کہ وحی کردہ می شود بہ سوی تو،چون تو برراہ راست قائمی۔
وَإِنَّهُۥ لَذِكۡرٞ لَّكَ وَلِقَوۡمِكَۖ وَسَوۡفَ تُسۡـَٔلُونَ
Open ayah 43:44و چونکہ آن کتاب نصیحت وعزت است برای تو و قوم تو ، و دربارۂ آن کتاب از شمادرقیامت سوال کردہ خواھد شد
وَسۡـَٔلۡ مَنۡ أَرۡسَلۡنَا مِن قَبۡلِكَ مِن رُّسُلِنَآ أَجَعَلۡنَا مِن دُونِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ءَالِهَةٗ يُعۡبَدُونَ
Open ayah 43:45و بپرس از سیرت ودین آنا ن کہ فرستادہ بودیم پیش از تو از دیگرپیغامبران خود کہ آیا مقرر کردہ بودیم برای آنہاغیرازخدا بخشایندہ معبودان دیگر کہ آنھارا عبادت کردہ می شد؟
وَلَقَدۡ أَرۡسَلۡنَا مُوسَىٰ بِـَٔايَٰتِنَآ إِلَىٰ فِرۡعَوۡنَ وَمَلَإِيْهِۦ فَقَالَ إِنِّي رَسُولُ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ
Open ayah 43:46(یکی از آنھا موسی است) و البتہ فرستادیم موسی را ھمرای معجزات خود بہ سوی فرعون و سرداران قوم او، پس گفت موسی کہ من پیغامبرم ازطرف پروردگار تمام عالم۔
فَلَمَّا جَآءَهُم بِـَٔايَٰتِنَآ إِذَا هُم مِّنۡهَا يَضۡحَكُونَ
Open ayah 43:47(عکس العمل آنہا چنین شد کہ) پس چون آمد موسٰی نزد آنھا ھمرای معجزھای ما ناگہانی آنھا بآن آیات می خندیدند وتمسخرمی کردند۔
وَمَا نُرِيهِم مِّنۡ ءَايَةٍ إِلَّا هِيَ أَكۡبَرُ مِنۡ أُخۡتِهَاۖ وَأَخَذۡنَٰهُم بِٱلۡعَذَابِ لَعَلَّهُمۡ يَرۡجِعُونَ
Open ayah 43:48و نشان نہ میدادیم بآنھا ھیچ معجزۂ مگر آن بزرگتر می بود از قسم دیگرِآن، و گرفت نمودیم فرعون و اتباع اورا بذریعۂ عذاب تا باز گردند از کفر خود۔
وَقَالُواْ يَٰٓأَيُّهَ ٱلسَّاحِرُ ٱدۡعُ لَنَا رَبَّكَ بِمَا عَهِدَ عِندَكَ إِنَّنَا لَمُهۡتَدُونَ
Open ayah 43:49وگفتند موسی را:ای جادوگر،وای ماھرفنّ جادو تودرخواست کن برای ما از رب خود بآن نجات کہ با توعہد کردہ است؛ چون مایان قبول کنندۂ ھدایت و ایمان آرندہ ایم
فَلَمَّا كَشَفۡنَا عَنۡهُمُ ٱلۡعَذَابَ إِذَا هُمۡ يَنكُثُونَ
Open ayah 43:50پس وقتیکہ دور کردیم از آنھا عذاب را دفعۃً آنھا عہد شکنی می کردند۔
وَنَادَىٰ فِرۡعَوۡنُ فِي قَوۡمِهِۦ قَالَ يَٰقَوۡمِ أَلَيۡسَ لِي مُلۡكُ مِصۡرَ وَهَٰذِهِ ٱلۡأَنۡهَٰرُ تَجۡرِي مِن تَحۡتِيٓۚ أَفَلَا تُبۡصِرُونَ
Open ayah 43:51واعلان کرد فرعون(برای اثبات خدای خود) درمیان قوم خود، وگفت ای قوم من آیا نیست در تصرف من بادشاھی مصر؟ و این نہر ہای (بیرون کردہ شدہ از نیل)کہ می روند در زیر حکم من، آیا پس شما نہ می بینید؟
أَمۡ أَنَا۠ خَيۡرٞ مِّنۡ هَٰذَا ٱلَّذِي هُوَ مَهِينٞ وَلَا يَكَادُ يُبِينُ
Open ayah 43:52بلکہ من بہتر ام ازین شخصی کہ وی در نگاہ مردم حقیر است، و قریب نیست کہ ظاھر کردن بتواند سخن خود را۔
فَلَوۡلَآ أُلۡقِيَ عَلَيۡهِ أَسۡوِرَةٞ مِّن ذَهَبٍ أَوۡ جَآءَ مَعَهُ ٱلۡمَلَٰٓئِكَةُ مُقۡتَرِنِينَ
Open ayah 43:53(اگر پیغمبر باشد) پس چرا انداختہ نہ شدہ برای اودستانہ ہای از طلا ؟ یا چرا نیامد ھمرای او فرشتہ ہا متصل و یکجا شدہ؟
فَٱسۡتَخَفَّ قَوۡمَهُۥ فَأَطَاعُوهُۚ إِنَّهُمۡ كَانُواْ قَوۡمٗا فَٰسِقِينَ
Open ayah 43:54پس احمق ساخت فرعون قوم خود را پس اطاعت کردندازو، چون آنھا بودند قوم نافرمان و بد کار۔
فَلَمَّآ ءَاسَفُونَا ٱنتَقَمۡنَا مِنۡهُمۡ فَأَغۡرَقۡنَٰهُمۡ أَجۡمَعِينَ
Open ayah 43:55پس وقتی کہ ناراض ساختند مارا انتقام گرفتیم ازآنھا،پس غرق نمودیم ھمۂ آنھارا یکجا۔
فَجَعَلۡنَٰهُمۡ سَلَفٗا وَمَثَلٗا لِّلۡأٓخِرِينَ
Open ayah 43:56پس گردانید یم فرعون وقوم اورا پیش روی گمراہان، و نمونہ برای عبرت دیگران۔
۞وَلَمَّا ضُرِبَ ٱبۡنُ مَرۡيَمَ مَثَلًا إِذَا قَوۡمُكَ مِنۡهُ يَصِدُّونَ
Open ayah 43:57وچون بیان کردہ شد (عیسٰی) پسرمریم بطور نمونۂ معبودان باطل ناگاہ قوم تو (مشرکان) بہ سبب آن شورو غوغا می کردند۔
وَقَالُوٓاْ ءَأَٰلِهَتُنَا خَيۡرٌ أَمۡ هُوَۚ مَا ضَرَبُوهُ لَكَ إِلَّا جَدَلَۢاۚ بَلۡ هُمۡ قَوۡمٌ خَصِمُونَ
Open ayah 43:58وگفتند آیا معبودان ما بہتر اند یا عیسی؟(بالفرض اگرعیسی بد وزخ رود معبودان ماھم می روند) بطورمثال بیان نہ کردنداورابرای تو،مگر بغرض مناقشہ واعتراض(اورا ذکر کردند، بلکہ آنھا یک قوم نزاع کنندہ اند بناحق
إِنۡ هُوَ إِلَّا عَبۡدٌ أَنۡعَمۡنَا عَلَيۡهِ وَجَعَلۡنَٰهُ مَثَلٗا لِّبَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ
Open ayah 43:59حالانیست عیسی مگر یک بندۂ کہ نعمت دادیم براوبذریعۂ نبوت،وگردانیدیم اورا نمونۂ ھدایت برای بنی اسرائیل۔
وَلَوۡ نَشَآءُ لَجَعَلۡنَا مِنكُم مَّلَٰٓئِكَةٗ فِي ٱلۡأَرۡضِ يَخۡلُفُونَ
Open ayah 43:60واگرمامی خواستیم می آفریدیم درزمین بہ عوض شما فرشتہ ہا را کہ می بودند قائم مقام شما و(باز فرشتہ را پیغامبرمی ساخیتم)
وَإِنَّهُۥ لَعِلۡمٞ لِّلسَّاعَةِ فَلَا تَمۡتَرُنَّ بِهَا وَٱتَّبِعُونِۚ هَٰذَا صِرَٰطٞ مُّسۡتَقِيمٞ
Open ayah 43:61(خداگفت)والبتہ عیسیٰ دلیل آمدن قیامت است پس باید شک نکنیددربارۂ قیامت،و متابعت کنید گفتہ مراکہ ھمین راہ راست است
وَلَا يَصُدَّنَّكُمُ ٱلشَّيۡطَٰنُۖ إِنَّهُۥ لَكُمۡ عَدُوّٞ مُّبِينٞ
Open ayah 43:62و باید منع نکند شما را از عقیدۂ قیامت شیطان، چون او برای شما دشمن آشکاراست۔
وَلَمَّا جَآءَ عِيسَىٰ بِٱلۡبَيِّنَٰتِ قَالَ قَدۡ جِئۡتُكُم بِٱلۡحِكۡمَةِ وَلِأُبَيِّنَ لَكُم بَعۡضَ ٱلَّذِي تَخۡتَلِفُونَ فِيهِۖ فَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ
Open ayah 43:63وچون آمد عیسی(نزد بنی اسرائیل)ھمرای معجزہاگفت عیسٰی(در دعوت خود)کہ آوردہ ام بہ شما سخن دانائی و واقعی (برای راہ نمائی شما)وتابیان کنم برای شما بعض چیزہای راکہ اختلاف می کردید دران، پس بترسید از خدا و اطاعت کنید مرا۔
إِنَّ ٱللَّهَ هُوَ رَبِّي وَرَبُّكُمۡ فَٱعۡبُدُوهُۚ هَٰذَا صِرَٰطٞ مُّسۡتَقِيمٞ
Open ayah 43:64چون اﷲ تعالیٰ مالک ومتصرف من ومالک ومتصرف شما است، پس عبادت کنید اوراکہ ھمین است راہ راست۔
فَٱخۡتَلَفَ ٱلۡأَحۡزَابُ مِنۢ بَيۡنِهِمۡۖ فَوَيۡلٞ لِّلَّذِينَ ظَلَمُواْ مِنۡ عَذَابِ يَوۡمٍ أَلِيمٍ
Open ayah 43:65پس اختلاف نمودند گروہ ہای بنی اسرائیل درمیان خود، پس ھلاکت وعذاب باشد برای آنانکہ ظلم کردند (بہ جان خود بہ سبب معبود قرار دادن عیسی) از قسم عذاب روزدردناک۔
هَلۡ يَنظُرُونَ إِلَّا ٱلسَّاعَةَ أَن تَأۡتِيَهُم بَغۡتَةٗ وَهُمۡ لَا يَشۡعُرُونَ
Open ayah 43:66انتظار نہ می کنند (در ایمان آوردن ِخود) مگر قیامت را کہ بیاید بآنھا ناگہانی، در حالیکہ آگاہ نباشند از آمدن آن۔
ٱلۡأَخِلَّآءُ يَوۡمَئِذِۭ بَعۡضُهُمۡ لِبَعۡضٍ عَدُوٌّ إِلَّا ٱلۡمُتَّقِينَ
Open ayah 43:67دوستانِ دنیائی دران روز دشمن یک دیگر شوند، بہ جز پر ھیز گاران (کہ دوستی شان باقی می ماند)
يَٰعِبَادِ لَا خَوۡفٌ عَلَيۡكُمُ ٱلۡيَوۡمَ وَلَآ أَنتُمۡ تَحۡزَنُونَ
Open ayah 43:68(گفتہ شود برای متقیان کہ) ای بندگان من نیست ھیچ ترسی بر شما امروز، و نہ شما غمگین شوندہ اید۔
ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ بِـَٔايَٰتِنَا وَكَانُواْ مُسۡلِمِينَ
Open ayah 43:69گفتہ شود آنان را کہ ایمان آورد ہ بودند بہ آیات و احکام ما، و بودند فرمان بردار ما۔
ٱدۡخُلُواْ ٱلۡجَنَّةَ أَنتُمۡ وَأَزۡوَٰجُكُمۡ تُحۡبَرُونَ
Open ayah 43:70کہ در آید در جنت شما ھمرای خانم ہای تان، در حالت خوشی و سرور۔
يُطَافُ عَلَيۡهِم بِصِحَافٖ مِّن ذَهَبٖ وَأَكۡوَابٖۖ وَفِيهَا مَا تَشۡتَهِيهِ ٱلۡأَنفُسُ وَتَلَذُّ ٱلۡأَعۡيُنُۖ وَأَنتُمۡ فِيهَا خَٰلِدُونَ
Open ayah 43:71گردانیدہ شود (در جنت) برای آنھا کاسہای بزرگ طلائی وگلاس ہای طلائی (برای خورانیدن ونو شانیدن آنہا) و در جنت چیز ہا ی باشد کہ بخواہد آنرا دل ہای شان و لذّت محسوس کند ازان چشم ہا، وشما در آنجا تاہمیشہ باشید۔
وَتِلۡكَ ٱلۡجَنَّةُ ٱلَّتِيٓ أُورِثۡتُمُوهَا بِمَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ
Open ayah 43:72و گفتہ شود این ھمان جنتی ایست کہ مانند میراث دادہ شدہ است بہ شما بہ سبب آن اعمال کہ می کردید۔
لَكُمۡ فِيهَا فَٰكِهَةٞ كَثِيرَةٞ مِّنۡهَا تَأۡكُلُونَ
Open ayah 43:73برای شما در جنت میوھای بسیار باشد کہ ازان می خورید۔
إِنَّ ٱلۡمُجۡرِمِينَ فِي عَذَابِ جَهَنَّمَ خَٰلِدُونَ
Open ayah 43:74البتہ مجرمان در عذاب دوزخ ھمیشہ باشند۔
لَا يُفَتَّرُ عَنۡهُمۡ وَهُمۡ فِيهِ مُبۡلِسُونَ
Open ayah 43:75کہ سست وکم کردہ نشو د عذاب را از آنھا، و آنھا در عذاب (دائمی و) نا امید باشند۔
وَمَا ظَلَمۡنَٰهُمۡ وَلَٰكِن كَانُواْ هُمُ ٱلظَّٰلِمِينَ
Open ayah 43:76(خبر دار کہ) ما ظلم نہ کردیم بآنھا ولیکن خود آ نھا ظلم کنندہ بجان خویش بودند۔
وَنَادَوۡاْ يَٰمَٰلِكُ لِيَقۡضِ عَلَيۡنَا رَبُّكَۖ قَالَ إِنَّكُم مَّٰكِثُونَ
Open ayah 43:77و فریاد کردہ گویند دوزخیان ای مالک (انضباط دوزخ) باید فیصلہ کند در حق ما پروردگارتوموت را، اللّٰہ تعالیٰ گوید : شما (تا ابد) باشندۂ دوزخ اید۔
لَقَدۡ جِئۡنَٰكُم بِٱلۡحَقِّ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَكُمۡ لِلۡحَقِّ كَٰرِهُونَ
Open ayah 43:78(چون) البتہ آوردیم (در دنیا) بہ شما دین حق را، و لیکن زیادہ تر شما حق را مکروہ می پنداشتید۔
أَمۡ أَبۡرَمُوٓاْ أَمۡرٗا فَإِنَّا مُبۡرِمُونَ
Open ayah 43:79آیا محکم کردہ اند حیلۂ خود را (بر علیہ پیغمبر؟) پس ما ھم محکم کنندہ ایم(فیصلۂ نجات اورا)
أَمۡ يَحۡسَبُونَ أَنَّا لَا نَسۡمَعُ سِرَّهُمۡ وَنَجۡوَىٰهُمۚ بَلَىٰ وَرُسُلُنَا لَدَيۡهِمۡ يَكۡتُبُونَ
Open ayah 43:80بلکہ آیا گمان می کنند کہ ما نہ می شنویم سخن ہا خفیہ و سرگوشی آنھا را؟ بلی می شنویم، و فرستادگان ما (فرشتہ ہا) نزد آنھا اند و می نویسنداقوال واعمال آنہا را
قُلۡ إِن كَانَ لِلرَّحۡمَٰنِ وَلَدٞ فَأَنَا۠ أَوَّلُ ٱلۡعَٰبِدِينَ
Open ayah 43:81بگو(یہود و نصاری و مشرکان را) کہ اگر بالفرض خدا را فرزندیمی بود پس من اول ترین عبادت کنندگان آن می بودم۔
سُبۡحَٰنَ رَبِّ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ رَبِّ ٱلۡعَرۡشِ عَمَّا يَصِفُونَ
Open ayah 43:82پاکی است متصر ف آسمان ہا و زمین را، ومتصرف عرش را از آنچہکہ مشرکان متصف می سازند خدارا بآن۔
فَذَرۡهُمۡ يَخُوضُواْ وَيَلۡعَبُواْ حَتَّىٰ يُلَٰقُواْ يَوۡمَهُمُ ٱلَّذِي يُوعَدُونَ
Open ayah 43:83پس (فی الحال) بگذار آنھا را کہ غوطہ زنند در گناہ و بازی کنند( بادنیا) تا آنکہ ملاقی شوند آن روز عذاب خود راکہ وعدہ کردہ می شوند۔
وَهُوَ ٱلَّذِي فِي ٱلسَّمَآءِ إِلَٰهٞ وَفِي ٱلۡأَرۡضِ إِلَٰهٞۚ وَهُوَ ٱلۡحَكِيمُ ٱلۡعَلِيمُ
Open ayah 43:84وخدا آنست کہ ہم در آسما ن معبوداست وہم در زمین، و او است حکیم مطلق و دانای کامل۔
وَتَبَارَكَ ٱلَّذِي لَهُۥ مُلۡكُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَمَا بَيۡنَهُمَا وَعِندَهُۥ عِلۡمُ ٱلسَّاعَةِ وَإِلَيۡهِ تُرۡجَعُونَ
Open ayah 43:85و بسیار بابرکت است خدا یکہ در تصرف او ست بادشاھی آسمان ہا و زمین، و ہر چہ درمیان آسمان و زمین است، و فقط نزد او ست علم بوقت قیامت، و بہ سوی او باز گردانیدہ شوید۔
وَلَا يَمۡلِكُ ٱلَّذِينَ يَدۡعُونَ مِن دُونِهِ ٱلشَّفَٰعَةَ إِلَّا مَن شَهِدَ بِٱلۡحَقِّ وَهُمۡ يَعۡلَمُونَ
Open ayah 43:86(چونکہ معبود ھای باطل رابغرض شفاعت عبادت می کرد ند لذاخدا فرمود) و مالک نیستند آنانکہ مشرکان آنھا راعبادت می کنند غیر از خدا شفاعت را برای عبادت کنندگان خود ،لیکن کسانی کہ گواھی دادہ اند بہ توحید واقعی و آنھا میدانند(کہ مستحق شفاعت کیست البتہ آنھا شفاعت کردن می توانند)
وَلَئِن سَأَلۡتَهُم مَّنۡ خَلَقَهُمۡ لَيَقُولُنَّ ٱللَّهُۖ فَأَنَّىٰ يُؤۡفَكُونَ
Open ayah 43:87قسم است کہ اگر بپرسی از آنھا کہ کہ آفریدہ است آ نھا را؟ البتہ گویند کہ خدا آفریدہ است مارا،پس از راہ توحید بکجا گردانیدہ می شوند
وَقِيلِهِۦ يَٰرَبِّ إِنَّ هَٰٓؤُلَآءِ قَوۡمٞ لَّا يُؤۡمِنُونَ
Open ayah 43:88بازاﷲ فرمود:وقسم باین قول پیغمبرای پروردگارم این گروہ قومی اندکہ ایمان نہ می آرند‘‘قسم است کہ این ھا بکفر خود قائم اند
فَٱصۡفَحۡ عَنۡهُمۡ وَقُلۡ سَلَٰمٞۚ فَسَوۡفَ يَعۡلَمُونَ
Open ayah 43:89(چونکہ آنہارا ما سزا خواھیم داد،) پس فی الحال در گذر شو از آنھا، وبگو سلام و داع بر شما، پس خواھند دانست انجام خودرا۔