الدخان

Ad-Dukhaan

The Smoke · Surah 44 · Ayahs: 59 · Meccan

Translation: Dari - Mawlawi Muhammad Anwar Badkhashani · Open the surah

بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ

  1. مفہوم این دو حرف بہ خدا معلوم است۔

  2. وَٱلۡكِتَٰبِ ٱلۡمُبِينِ

    Open ayah 44:2

    قسم باین کتاب واضح وبیان گرحق وباطل

  3. إِنَّآ أَنزَلۡنَٰهُ فِي لَيۡلَةٖ مُّبَٰرَكَةٍۚ إِنَّا كُنَّا مُنذِرِينَ

    Open ayah 44:3

    کہ ما آن را نازل کردایم در یک شب با برکت، چون ما ہستیم مردم را ترسانندہ (از عذاب خود)

  4. فِيهَا يُفۡرَقُ كُلُّ أَمۡرٍ حَكِيمٍ

    Open ayah 44:4

    (چون) دران شب مبارک فیصلہ وجداکردہ می شود (از فہرست کائنات) تمام احکامات(واقع شوندۂ) کہ دارای حکمت می باشند۔

  5. أَمۡرٗا مِّنۡ عِندِنَآۚ إِنَّا كُنَّا مُرۡسِلِينَ

    Open ayah 44:5

    در حالیکہ آن امروحکم صادر می شود از نزد ما، چون ما بودیم فرستندہ پیغامبران را (کہ آخر آنہا محمد صلی اللہ علیہ وسلم است)۔

  6. رَحۡمَةٗ مِّن رَّبِّكَۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلۡعَلِيمُ

    Open ayah 44:6

    (نزول این کتاب و ارسال این رسول ) بہ سبب رحمت است از طرف رب تو ،چون ربّ تو بسیار شنواو دانا است

  7. رَبِّ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَمَا بَيۡنَهُمَآۖ إِن كُنتُم مُّوقِنِينَ

    Open ayah 44:7

    کہ او متصرف آسمان ہا و زمین است، و متصرف آنچہ کہ درمیان ہر دو است، اگر ہستید شما یقین کنندہ (پس ایمان آرید)

  8. لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ يُحۡيِۦ وَيُمِيتُۖ رَبُّكُمۡ وَرَبُّ ءَابَآئِكُمُ ٱلۡأَوَّلِينَ

    Open ayah 44:8

    نیست ھیچ معبود بر حق غیر از خدا کہ او زندگی می بخشد و می میراند،و اومتصرف شماومتصرف پدران پیشین شما است۔

  9. بَلۡ هُمۡ فِي شَكّٖ يَلۡعَبُونَ

    Open ayah 44:9

    (لیکن یقین نہ کردند) بلکہ در شک اند کہ بادنیا بازی می کنند

  10. فَٱرۡتَقِبۡ يَوۡمَ تَأۡتِي ٱلسَّمَآءُ بِدُخَانٖ مُّبِينٖ 

    Open ayah 44:10

    پس انتظار کن روزی را کہ بیارد آسمان (ظاھر شود دران) یک دودآشکارا( کہ ہر کس اورا دیدن بتواند)

  11. يَغۡشَى ٱلنَّاسَۖ هَٰذَا عَذَابٌ أَلِيمٞ

    Open ayah 44:11

    آن دود احاطہ کند مردم را، واین یک عذاب درد ناک باشد

  12. رَّبَّنَا ٱكۡشِفۡ عَنَّا ٱلۡعَذَابَ إِنَّا مُؤۡمِنُونَ

    Open ayah 44:12

    گویند مردم ای پروردگار مان دو رکن از ما این عذاب را، البتہ ما ایمان آرندگان ایم

  13. أَنَّىٰ لَهُمُ ٱلذِّكۡرَىٰ وَقَدۡ جَآءَهُمۡ رَسُولٞ مُّبِينٞ

    Open ayah 44:13

    کجا بفائدہ آنھا باشد پند گرفتن دران روز؟حالاً کہ آمد بودبآنھا یک پیغامبر بیان گرحق

  14. ثُمَّ تَوَلَّوۡاْ عَنۡهُ وَقَالُواْ مُعَلَّمٞ مَّجۡنُونٌ

    Open ayah 44:14

    باز اعراض نمودند ازایمان بآن پیغامبر، و گفتند و ی آموختہ شدۂ دیگران است، بلکہ وی دیوانہ است۔

  15. إِنَّا كَاشِفُواْ ٱلۡعَذَابِ قَلِيلًاۚ إِنَّكُمۡ عَآئِدُونَ

    Open ayah 44:15

    البتہ یقینا مادور کنندہ ایم عذاب را اندکی (لیکن) شماباز عود کنندہ اید بہ شرک خود۔

  16. يَوۡمَ نَبۡطِشُ ٱلۡبَطۡشَةَ ٱلۡكُبۡرَىٰٓ إِنَّا مُنتَقِمُونَ

    Open ayah 44:16

    یاد آور شو روزی را کہ گرفت کنیم آنھا را بہ گرفتن سخت؛ چون ما دران روز انتقام گیرندہ ایم۔

  17. ۞وَلَقَدۡ فَتَنَّا قَبۡلَهُمۡ قَوۡمَ فِرۡعَوۡنَ وَجَآءَهُمۡ رَسُولٞ كَرِيمٌ

    Open ayah 44:17

    (قبلاً ھم از مجرمین انتقام گرفتہ ایم) و البتہ آزمودیم پیش ازین مشرکان قوم فرعون را در حالیکہ آمدہ بود نزد آنھا یک پیغامبر بزرگوار۔

  18. أَنۡ أَدُّوٓاْ إِلَيَّ عِبَادَ ٱللَّهِۖ إِنِّي لَكُمۡ رَسُولٌ أَمِينٞ

    Open ayah 44:18

    برای اینمقصد کہ بسپارید بہ من بندگان خدا را(بنی اسرائیل را)،چون من برای شما یک پیغمبر دارای امانت ام۔

  19. وَأَن لَّا تَعۡلُواْ عَلَى ٱللَّهِۖ إِنِّيٓ ءَاتِيكُم بِسُلۡطَٰنٖ مُّبِينٖ

    Open ayah 44:19

    و باین مقصد کہ سر کشی نکنید در برار خدای متعال، چون من آرندہ ام نزد شما دلیل واضح وبیان گر حق بر پیغمبری خود۔

  20. وَإِنِّي عُذۡتُ بِرَبِّي وَرَبِّكُمۡ أَن تَرۡجُمُونِ 

    Open ayah 44:20

    و البتہ من پناہ بردہ ام بدر بار پرور دگار خود وپرور دگار شماازینکہ سنگ سار کنید مرا۔

  21. وَإِن لَّمۡ تُؤۡمِنُواْ لِي فَٱعۡتَزِلُونِ

    Open ayah 44:21

    و اگر یقین نہ می کنید بہ گفتۂ من پس ازمن جدا شوید (ومرابحال خود بگزارید)

  22. فَدَعَا رَبَّهُۥٓ أَنَّ هَٰٓؤُلَآءِ قَوۡمٞ مُّجۡرِمُونَ

    Open ayah 44:22

    پس پیغمبر (موسی) مناجات کرد بدر بار پروردگار خود کہ (ای پروردگارم)این ھا یک قوم جنایت کار اند۔

  23. فَأَسۡرِ بِعِبَادِي لَيۡلًا إِنَّكُم مُّتَّبَعُونَ

    Open ayah 44:23

    پس (پیغامبر راحکم نمودیم کہ) ببربندگان مرا(مسلمانان را) در شب، البتہ شما را تعقیب کردہ خواھد شد۔

  24. وَٱتۡرُكِ ٱلۡبَحۡرَ رَهۡوًاۖ إِنَّهُمۡ جُندٞ مُّغۡرَقُونَ

    Open ayah 44:24

    و بگذار بحر را بحالت خشکی آن، چون آنھا (فرعون ورفقای او)یک لشکر اند کہ حکم شدہ بہ غرق شدن آنھا۔

  25. كَمۡ تَرَكُواْ مِن جَنَّٰتٖ وَعُيُونٖ

    Open ayah 44:25

    (بعد از غرق شدن) چقدر باغ ھا و چشمہ ہاگذاشتند۔

  26. وَزُرُوعٖ وَمَقَامٖ كَرِيمٖ

    Open ayah 44:26

    و چقدرکِشت و کارو قصرہای عمدہ(ماند از آنہا۔

  27. وَنَعۡمَةٖ كَانُواْ فِيهَا فَٰكِهِينَ

    Open ayah 44:27

    وچقدر اسباب خوشحالی گذاشتند کہ دران مسرور و نازان بودند۔

  28. كَذَٰلِكَۖ وَأَوۡرَثۡنَٰهَا قَوۡمًا ءَاخَرِينَ

    Open ayah 44:28

    ھمچنان بود حکم ما، وگردانیدیم وارث آن چیز ہا یک قوم دیگر را۔

  29. فَمَا بَكَتۡ عَلَيۡهِمُ ٱلسَّمَآءُ وَٱلۡأَرۡضُ وَمَا كَانُواْ مُنظَرِينَ

    Open ayah 44:29

    پس نگر یست بر ( ہلاکت و منقطع شدن اعمال آنہا)آنھا آسمان و زمین و نہ بودند مھلت دادہ شد گان۔

  30. وَلَقَدۡ نَجَّيۡنَا بَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ مِنَ ٱلۡعَذَابِ ٱلۡمُهِينِ 

    Open ayah 44:30

    والبتہ خلاص کردیم بنی اسرائیل را از عذاب اِھانت آمیز۔

  31. مِن فِرۡعَوۡنَۚ إِنَّهُۥ كَانَ عَالِيٗا مِّنَ ٱلۡمُسۡرِفِينَ

    Open ayah 44:31

    کہ آن از طرف فرعون بود، چون او بود سرکش و از جملۂ از حد تجاوز کنندگان۔

  32. وَلَقَدِ ٱخۡتَرۡنَٰهُمۡ عَلَىٰ عِلۡمٍ عَلَى ٱلۡعَٰلَمِينَ

    Open ayah 44:32

    و البتہ خیروبہتر قرار دادیم بنی اسرائیل رامطابق علم خود درمقابل دیگر مردمان معاصر آنھا

  33. وَءَاتَيۡنَٰهُم مِّنَ ٱلۡأٓيَٰتِ مَا فِيهِ بَلَٰٓؤٞاْ مُّبِينٌ

    Open ayah 44:33

    و دادیم بنی اسرائیل را از آیات واحکام آنچہ را کہ دران آزمایش ظاھر بود برای آنہا۔

  34. إِنَّ هَٰٓؤُلَآءِ لَيَقُولُونَ

    Open ayah 44:34

    البتہ این گروہ مشرکان می گویند۔

  35. إِنۡ هِيَ إِلَّا مَوۡتَتُنَا ٱلۡأُولَىٰ وَمَا نَحۡنُ بِمُنشَرِينَ

    Open ayah 44:35

    کہ نیست قصۂ(موت وحیات) بجز مردن مان بار اول، و ونہ می باشیم ماباردوم زندہ کردہ شدگان۔

  36. فَأۡتُواْ بِـَٔابَآئِنَآ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ

    Open ayah 44:36

    پس بیارید (زندہ کنید) پدران مارا اگر ھستید راست گویان۔

  37. أَهُمۡ خَيۡرٌ أَمۡ قَوۡمُ تُبَّعٖ وَٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِهِمۡ أَهۡلَكۡنَٰهُمۡۚ إِنَّهُمۡ كَانُواْ مُجۡرِمِينَ

    Open ayah 44:37

    آیا این مشرک ہا بہتر اند (از لحاظ قوۃ و کثرت) یا قوم تبع (بادشاہ یمن) ویا آنانکہ پیش از قوم تبع بودند ؟ کہ ماھلاک کردیم آنھا را بہ علّت اینکہ آنھاجنایت کار بودند۔

  38. وَمَا خَلَقۡنَا ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ وَمَا بَيۡنَهُمَا لَٰعِبِينَ

    Open ayah 44:38

    و نہ آفریدیم ماآسمان ہا و زمین را و آنچہ را کہ درمیان ھر دو است بازی کنان و بی فائدہ۔

  39. مَا خَلَقۡنَٰهُمَآ إِلَّا بِٱلۡحَقِّ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَهُمۡ لَا يَعۡلَمُونَ

    Open ayah 44:39

    نہ آفریدیم آسمان و زمین را مگر دارای یک حکمت واقعی ولیکن زیادہ تر مردم نمیدانند (آن فائدۂ واقعی را)

  40. إِنَّ يَوۡمَ ٱلۡفَصۡلِ مِيقَٰتُهُمۡ أَجۡمَعِينَ 

    Open ayah 44:40

    البتہ روز فیصلہ (دربین توحید وشرک) وقت زندہ کردن ھمگی است یکجا۔

  41. يَوۡمَ لَا يُغۡنِي مَوۡلًى عَن مَّوۡلٗى شَيۡـٔٗا وَلَا هُمۡ يُنصَرُونَ

    Open ayah 44:41

    یعنی روزیکہ دفع کردن نتواند ھیچ قریب ازقریب خود چیزی را، و نہ آنھا(ازدیگرطرف) مدد کردہ شوند۔

  42. إِلَّا مَن رَّحِمَ ٱللَّهُۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ

    Open ayah 44:42

    بہ جز کسیکہ خدا رحم کند براو(کہ وی را مدد کردہ شود) چون خدا بسیار غالب و مہربان است۔

  43. إِنَّ شَجَرَتَ ٱلزَّقُّومِ

    Open ayah 44:43

    البتہ درخت کہ زقوم نامدارد۔

  44. طَعَامُ ٱلۡأَثِيمِ

    Open ayah 44:44

    خوراک ھر گنھگار باشد۔

  45. كَٱلۡمُهۡلِ يَغۡلِي فِي ٱلۡبُطُونِ

    Open ayah 44:45

    کہ مانند میس آب کردہ شدہ جوش می زند در شکم ہای دوزخیان۔

  46. كَغَلۡيِ ٱلۡحَمِيمِ

    Open ayah 44:46

    مانندجوشید ن آب گرم

  47. خُذُوهُ فَٱعۡتِلُوهُ إِلَىٰ سَوَآءِ ٱلۡجَحِيمِ

    Open ayah 44:47

    گفتہ شود بگیر ید آن مجرم را پس کش کنید او را بطرف قعر دوزخ۔

  48. ثُمَّ صُبُّواْ فَوۡقَ رَأۡسِهِۦ مِنۡ عَذَابِ ٱلۡحَمِيمِ

    Open ayah 44:48

    باز بر یزید بالای سرر او از آب گرم کہ موجب عذاب اوگردد۔

  49. ذُقۡ إِنَّكَ أَنتَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡكَرِيمُ

    Open ayah 44:49

    (گفتہ شود اورا کہ)تجربہ کن عذاب را، چون تو بسیار عزت مند و(گرامی)و بزرگوار ھستی۔

  50. إِنَّ هَٰذَا مَا كُنتُم بِهِۦ تَمۡتَرُونَ 

    Open ayah 44:50

    چون این ھمان عذابی است کہ دربارۂ آن شما شک و نزاع می کردید

  51. إِنَّ ٱلۡمُتَّقِينَ فِي مَقَامٍ أَمِينٖ

    Open ayah 44:51

    البتہ پرھیز گاران در جای دارای امنیت باشند۔

  52. فِي جَنَّٰتٖ وَعُيُونٖ

    Open ayah 44:52

    یعنی در باغ ہا و چشمہ ہا۔

  53. يَلۡبَسُونَ مِن سُندُسٖ وَإِسۡتَبۡرَقٖ مُّتَقَٰبِلِينَ

    Open ayah 44:53

    بپو شند از ابریشم نازک و ابریشم لک، وبایک دیگر رو بہ رو نشستہ باشند۔

  54. كَذَٰلِكَ وَزَوَّجۡنَٰهُم بِحُورٍ عِينٖ

    Open ayah 44:54

    ھمچنان است مرتبۂ موحّدان، و جفت سازیم آنھارا بازنان سفید رنگ و کشادہ چشم۔

  55. يَدۡعُونَ فِيهَا بِكُلِّ فَٰكِهَةٍ ءَامِنِينَ

    Open ayah 44:55

    طلب کنند در جنت از ہر قسم میوہ، در حالیکہ دارای امنیت باشند۔

  56. لَا يَذُوقُونَ فِيهَا ٱلۡمَوۡتَ إِلَّا ٱلۡمَوۡتَةَ ٱلۡأُولَىٰۖ وَوَقَىٰهُمۡ عَذَابَ ٱلۡجَحِيمِ

    Open ayah 44:56

    نچشند در جنت مرگ را بجز آنکہ چشیدہ بودند موت اول را، و نگاہ دارد خدا آنھا را از عذاب دوزخ۔

  57. فَضۡلٗا مِّن رَّبِّكَۚ ذَٰلِكَ هُوَ ٱلۡفَوۡزُ ٱلۡعَظِيمُ

    Open ayah 44:57

    دادہ شوند این نعمت ہارا بطور فضل از طرف پروردگار تو، وھمین است کامیابی بزرگ۔

  58. فَإِنَّمَا يَسَّرۡنَٰهُ بِلِسَانِكَ لَعَلَّهُمۡ يَتَذَكَّرُونَ

    Open ayah 44:58

    پس (ازین بدانکہ) جز این نیست کہ آسان کردیم قرآن را بہ زبان تو(بہ عربی) تا یاد آور شدہ عبرت گیرند۔

  59. فَٱرۡتَقِبۡ إِنَّهُم مُّرۡتَقِبُونَ

    Open ayah 44:59

    پس انتظار کن نصرت الہی را ، چون آنھا منتظر اند راستی گفتۂ ترا۔