الجاثية
Al-Jaathiya
Translation: Dari - Mawlawi Muhammad Anwar Badkhashani · Open the surah
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
حمٓ
Open ayah 45:1مفہوم این حروف بہ خدا معلوم است
تَنزِيلُ ٱلۡكِتَٰبِ مِنَ ٱللَّهِ ٱلۡعَزِيزِ ٱلۡحَكِيمِ
Open ayah 45:2فرود آورد ن این کتاب از جانب خدای بسیار غالب و دارای حکمت است
إِنَّ فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ لَأٓيَٰتٖ لِّلۡمُؤۡمِنِينَ
Open ayah 45:3البتہ در آسمان ہا و زمین دلائل روشن است بر عزت و حکمت و توحید خدا) برای ایمان آرندگان
وَفِي خَلۡقِكُمۡ وَمَا يَبُثُّ مِن دَآبَّةٍ ءَايَٰتٞ لِّقَوۡمٖ يُوقِنُونَ
Open ayah 45:4و در آفریدن شما ودر آنچہ منتشر می سازد خدادرزمین ازدیگر حیوانات دلائل است برای قوم کہ یقین کنند
وَٱخۡتِلَٰفِ ٱلَّيۡلِ وَٱلنَّهَارِ وَمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مِن رِّزۡقٖ فَأَحۡيَا بِهِ ٱلۡأَرۡضَ بَعۡدَ مَوۡتِهَا وَتَصۡرِيفِ ٱلرِّيَٰحِ ءَايَٰتٞ لِّقَوۡمٖ يَعۡقِلُونَ
Open ayah 45:5و در اختلاف شبا روزی و در آنچہ فرود آوردہ است خدا از آسمان از باران یعنی سبب رزق، باز زندہ و سر سبز کردہ است بذریعۂ آن آب زمین را بعد از خشک شدن آن، و در گردانیدن بادھا بہ ہرطرف دلائل است برای قوم کہ از عقل کار گیرند
تِلۡكَ ءَايَٰتُ ٱللَّهِ نَتۡلُوهَا عَلَيۡكَ بِٱلۡحَقِّۖ فَبِأَيِّ حَدِيثِۭ بَعۡدَ ٱللَّهِ وَءَايَٰتِهِۦ يُؤۡمِنُونَ
Open ayah 45:6ھمین آیت ہا و نشانہ ھای توحید خدا است کہ تلاوت می کنیم آنھارا بر تو، مشتمل بر احکام ومضامین واقعی، پس بکدام سخن بعد ازسخن خدا و دلائل ذکر کردۂ او ایمان می آرند؟
وَيۡلٞ لِّكُلِّ أَفَّاكٍ أَثِيمٖ
Open ayah 45:7(لذا) بر بادی است ہر دروغ گوی مجرم را۔
يَسۡمَعُ ءَايَٰتِ ٱللَّهِ تُتۡلَىٰ عَلَيۡهِ ثُمَّ يُصِرُّ مُسۡتَكۡبِرٗا كَأَن لَّمۡ يَسۡمَعۡهَاۖ فَبَشِّرۡهُ بِعَذَابٍ أَلِيمٖ
Open ayah 45:8آن کہ می شنود آیات خدارا کہ تلاوت کردہ می شود براو، باز ادامہ می دھد کفر خود را تکبر کنان، گویانشنیدہ است آن آیات را، پس مژدہ بدہ آن رابہ عذاب دردناک۔
وَإِذَا عَلِمَ مِنۡ ءَايَٰتِنَا شَيۡـًٔا ٱتَّخَذَهَا هُزُوًاۚ أُوْلَٰٓئِكَ لَهُمۡ عَذَابٞ مُّهِينٞ
Open ayah 45:9وچون بفہمدآن دروغ گوی از آیات ما چیزی را قرارمیدھدآن آیات رامحل استہزائ، ھمین گروہ برای شان عذاب اہانت کنندہ باشد
مِّن وَرَآئِهِمۡ جَهَنَّمُۖ وَلَا يُغۡنِي عَنۡهُم مَّا كَسَبُواْ شَيۡـٔٗا وَلَا مَا ٱتَّخَذُواْ مِن دُونِ ٱللَّهِ أَوۡلِيَآءَۖ وَلَهُمۡ عَذَابٌ عَظِيمٌ
Open ayah 45:10کہ ازپیش روی شان دوزخ است، و دفع کردن نتوا ند از آنھا ازعذاب چیزی را آنچہ کہ کمائی کردہ بودند، و نہ دفع کردن بتواند عذاب راآن چیز ھایکہ معبود وکارساز خود قرار دادہ بودند غیر از خدا، و آنھا را عذاب بزرگ باشد۔
هَٰذَا هُدٗىۖ وَٱلَّذِينَ كَفَرُواْ بِـَٔايَٰتِ رَبِّهِمۡ لَهُمۡ عَذَابٞ مِّن رِّجۡزٍ أَلِيمٌ
Open ayah 45:11این قرآن راہ نمای بشریت است، و آنانکہ کفر کردند بآیات پروردگار خود برای شان عذاب است از قسم عذاب دردناک۔
۞ٱللَّهُ ٱلَّذِي سَخَّرَ لَكُمُ ٱلۡبَحۡرَ لِتَجۡرِيَ ٱلۡفُلۡكُ فِيهِ بِأَمۡرِهِۦ وَلِتَبۡتَغُواْ مِن فَضۡلِهِۦ وَلَعَلَّكُمۡ تَشۡكُرُونَ
Open ayah 45:12خدا آنست کہ تابع کردہ است برای فائدۂ شمابحر را تا روند کشتی ہا دران بہ حکم او، و تا طلب کنید (بذریعۂ تجارت) از فضل او(یعنی رزق) و تا شکر اورا بجا آرید۔
وَسَخَّرَ لَكُم مَّا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِي ٱلۡأَرۡضِ جَمِيعٗا مِّنۡهُۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتٖ لِّقَوۡمٖ يَتَفَكَّرُونَ
Open ayah 45:13و تابع کرد خدا برای فائدۂ شما ہر چہ در آسمان ہا و ہرچہ در زمین است ھمگی راکہ تماماًاز جانب او است، یقینا درین ھمہ دلائل روشن است برای قوم کہ فکر می کنند۔
قُل لِّلَّذِينَ ءَامَنُواْ يَغۡفِرُواْ لِلَّذِينَ لَا يَرۡجُونَ أَيَّامَ ٱللَّهِ لِيَجۡزِيَ قَوۡمَۢا بِمَا كَانُواْ يَكۡسِبُونَ
Open ayah 45:14بگو مؤمنان (ستم دیدہ و اذیت دادہ شدۂ مکہ) را کہ معاف کنند مشرکان ِ را کہ امید ندارند (نہ می ترسند) ازروزہای کہ خدا شکست دھد دران کفار را، تا خداخود سزا دھد یک قوم را بہ سبب آنچہ آنھا می کردند۔
مَنۡ عَمِلَ صَٰلِحٗا فَلِنَفۡسِهِۦۖ وَمَنۡ أَسَآءَ فَعَلَيۡهَاۖ ثُمَّ إِلَىٰ رَبِّكُمۡ تُرۡجَعُونَ
Open ayah 45:15(چون) ہر کہ کار نیک کند پس برای خود می کند ، و ہر کہ بدی کند پس بر ضرر او تمام می شود، باز بسوی پروردگار تان باز گردانیدہ می شوید۔
وَلَقَدۡ ءَاتَيۡنَا بَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ ٱلۡكِتَٰبَ وَٱلۡحُكۡمَ وَٱلنُّبُوَّةَ وَرَزَقۡنَٰهُم مِّنَ ٱلطَّيِّبَٰتِ وَفَضَّلۡنَٰهُمۡ عَلَى ٱلۡعَٰلَمِينَ
Open ayah 45:16(ازمخالفت این ہا آزردہ مشو چون)والبتہ دادیم بنی اسرائیل را کتاب (تورات) و قوّت فیصلہ و پیغمبری، و روزی دادیم آنھا را از چیزہای پاکیزہ، و فضیلت دادیم آنھا را بر دیگر مردمان اھل عصر شان۔
وَءَاتَيۡنَٰهُم بَيِّنَٰتٖ مِّنَ ٱلۡأَمۡرِۖ فَمَا ٱخۡتَلَفُوٓاْ إِلَّا مِنۢ بَعۡدِ مَا جَآءَهُمُ ٱلۡعِلۡمُ بَغۡيَۢا بَيۡنَهُمۡۚ إِنَّ رَبَّكَ يَقۡضِي بَيۡنَهُمۡ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ فِيمَا كَانُواْ فِيهِ يَخۡتَلِفُونَ
Open ayah 45:17ودادیم آنھا را دلائل واضح دربارۂ دین(لیکن) پس اختلاف نہ کردند مگر بعد ازین کہ آمد بآنھا یقین،(اختلاف نمودند) بہ سبب ضد و سر کشی در بین خود، یقینًا پروردگار تو فیصلہ خواھد کرد درمیان آنھا در روز قیامت در چیز یکہ دران اختلاف می کردند۔
ثُمَّ جَعَلۡنَٰكَ عَلَىٰ شَرِيعَةٖ مِّنَ ٱلۡأَمۡرِ فَٱتَّبِعۡهَا وَلَا تَتَّبِعۡ أَهۡوَآءَ ٱلَّذِينَ لَا يَعۡلَمُونَ
Open ayah 45:18باز(چون دورۂ نبوت تو آمد) گردایندم ترا قائم بر یک طریقۂ واضح از دین، پس قائم باش بران طریقہ، و پیروی مکن خواھشات نادانان را۔
إِنَّهُمۡ لَن يُغۡنُواْ عَنكَ مِنَ ٱللَّهِ شَيۡـٔٗاۚ وَإِنَّ ٱلظَّٰلِمِينَ بَعۡضُهُمۡ أَوۡلِيَآءُ بَعۡضٖۖ وَٱللَّهُ وَلِيُّ ٱلۡمُتَّقِينَ
Open ayah 45:19چون آنھا دور کردن نہ می توانند از تو از عذاب خدا چیزی را، والبتہ ظالمان بعض از آنھا دردنیا مددگار بعض دیگر اند،و خدا مدد گار پر ھیز گاران است۔
هَٰذَا بَصَٰٓئِرُ لِلنَّاسِ وَهُدٗى وَرَحۡمَةٞ لِّقَوۡمٖ يُوقِنُونَ
Open ayah 45:20این قرآن دارای دلائل خِرَد آموز است برای بشریت، و راہ نمائی کنندہ و سبب رحمت است برای قوم کہ یقین کنند بآن۔
أَمۡ حَسِبَ ٱلَّذِينَ ٱجۡتَرَحُواْ ٱلسَّيِّـَٔاتِ أَن نَّجۡعَلَهُمۡ كَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ سَوَآءٗ مَّحۡيَاهُمۡ وَمَمَاتُهُمۡۚ سَآءَ مَا يَحۡكُمُونَ
Open ayah 45:21آیا گمان کردہ اند آنانکہ بعمل آوردہ اند کار ہای بد را کہ ما می گردانیم آنھا را مانند آنانکہ ایمان آوردہ اند، وکار ہای نیک کردہ اند ؟در حالیکہ برابر باشند بآنھا در حالت زندگی و موت؟ (کلاّ و حاشا) غلط است آنچہ فیصلہ می کنند بد کاران
وَخَلَقَ ٱللَّهُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ بِٱلۡحَقِّ وَلِتُجۡزَىٰ كُلُّ نَفۡسِۭ بِمَا كَسَبَتۡ وَهُمۡ لَا يُظۡلَمُونَ
Open ayah 45:22حالاً کہ آفریدہ است خدا آسمان ہا و زمین رادارای مصلحت ہای واقعی، و تا سزادادہ شود ہر شخص را بہ عوض آنچہ کردہ است در حالیکہ بآنھا ظلم کردہ نشود۔
أَفَرَءَيۡتَ مَنِ ٱتَّخَذَ إِلَٰهَهُۥ هَوَىٰهُ وَأَضَلَّهُ ٱللَّهُ عَلَىٰ عِلۡمٖ وَخَتَمَ عَلَىٰ سَمۡعِهِۦ وَقَلۡبِهِۦ وَجَعَلَ عَلَىٰ بَصَرِهِۦ غِشَٰوَةٗ فَمَن يَهۡدِيهِ مِنۢ بَعۡدِ ٱللَّهِۚ أَفَلَا تَذَكَّرُونَ
Open ayah 45:23آیا پس (ازین دلائل) تو دیدۂ آن را کہ گردانیدہ است خواہش خود را معبود، و گمراہ ساختہ است اورا خدا با وجود دانای آن، و مہر نہادہ است خدا بر گوش او و بر دل او، وآفریدہ است خدا بر چشم او پردۂ، پس کہ ھدایت کردن می تواند او را بعد ازگمراہ ساختن خدا؟ آیا پس عبرت نہ می گیرید؟
وَقَالُواْ مَا هِيَ إِلَّا حَيَاتُنَا ٱلدُّنۡيَا نَمُوتُ وَنَحۡيَا وَمَا يُهۡلِكُنَآ إِلَّا ٱلدَّهۡرُۚ وَمَا لَهُم بِذَٰلِكَ مِنۡ عِلۡمٍۖ إِنۡ هُمۡ إِلَّا يَظُنُّونَ
Open ayah 45:24وگفتند مشرکان کہ نیست زندگی مگر ھمین زندگی دنیا کہ بعض مان می میریم و بعض دیگرمان آفریدہ وزندہ می شویم، و ھلاک نہ می سازد مارا مگر آفاتِ زمانہ، حالاکہ نیست کفار را دربارۂ انکار قیامت ھیچ دلیلی قطعی، نیستند آنھا مگر اینکہ از گمان ودلائل ظنّی کار می گیرند۔
وَإِذَا تُتۡلَىٰ عَلَيۡهِمۡ ءَايَٰتُنَا بَيِّنَٰتٖ مَّا كَانَ حُجَّتَهُمۡ إِلَّآ أَن قَالُواْ ٱئۡتُواْ بِـَٔابَآئِنَآ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ
Open ayah 45:25وچون تلاوت کردہ شود برآنھا(دلائل قطعی) وآیات واضح ما(دربارۂ قیامت)نہ می باشد دلیل انکار شان بہ جز اینکہ می گویند زندہ کردہ بیارید پدران مارا، اگر شما ھستید صادق در دعوای خود۔
قُلِ ٱللَّهُ يُحۡيِيكُمۡ ثُمَّ يُمِيتُكُمۡ ثُمَّ يَجۡمَعُكُمۡ إِلَىٰ يَوۡمِ ٱلۡقِيَٰمَةِ لَا رَيۡبَ فِيهِ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَعۡلَمُونَ
Open ayah 45:26بگو(زندہ کردن کار ما نیست بلکہ) خدا زندہ می کند شما را باز می میراند شما را، باز جمع می کند ھمۂ شما را در روز قیامت، کہ شکی نیست دران، و لیکن زیادہ تر مردم نمیدانندحق بودنِ قیامت را۔
وَلِلَّهِ مُلۡكُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۚ وَيَوۡمَ تَقُومُ ٱلسَّاعَةُ يَوۡمَئِذٖ يَخۡسَرُ ٱلۡمُبۡطِلُونَ
Open ayah 45:27و صرف خدا راست بادشاھی آسمان ھا و زمین(نہ کہ دھر وزمانہ را) و روز یکہ قائم شود قیامت دران روز نقصان کنند باطل قرار دھندگان توحیدودینِ حق۔
وَتَرَىٰ كُلَّ أُمَّةٖ جَاثِيَةٗۚ كُلُّ أُمَّةٖ تُدۡعَىٰٓ إِلَىٰ كِتَٰبِهَا ٱلۡيَوۡمَ تُجۡزَوۡنَ مَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ
Open ayah 45:28وبینی دران رواہرامت را، وہرامت را دو زانو نشستہ (بدون رسانیدن سرین شان بر زمین)طلب کردہ شود بہ سوی نامۂ اعمال شان،وگفتہ شود امروزدادہ می شویدجزای آنچہ راکہ می کردید
هَٰذَا كِتَٰبُنَا يَنطِقُ عَلَيۡكُم بِٱلۡحَقِّۚ إِنَّا كُنَّا نَسۡتَنسِخُ مَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ
Open ayah 45:29این کتاب نویسانیدۂ ما است کہ بیان می کند بر شما اعمال تان را براستی، چون ما می نویسانیدیم ہر چہ شمامی کردید۔
فَأَمَّا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ فَيُدۡخِلُهُمۡ رَبُّهُمۡ فِي رَحۡمَتِهِۦۚ ذَٰلِكَ هُوَ ٱلۡفَوۡزُ ٱلۡمُبِينُ
Open ayah 45:30(بعد از تقدیم نامہ ہای اعمال چنین فیصلہ شود،) پس کسانیکہ ایمان آوردہ بودند وکار ہای نیک کردہ بودند پس در آرد آنھا را پروردگار شان در جای رحمت خود یعنی جنت، این است ھمان کامیابی آشکارا۔
وَأَمَّا ٱلَّذِينَ كَفَرُوٓاْ أَفَلَمۡ تَكُنۡ ءَايَٰتِي تُتۡلَىٰ عَلَيۡكُمۡ فَٱسۡتَكۡبَرۡتُمۡ وَكُنتُمۡ قَوۡمٗا مُّجۡرِمِينَ
Open ayah 45:31و اما آنانکہ بہ کفر خود قائم بودند (گفتہ شود آنھا را) آیا پس نبودکہ تلاوت کردہ می شد بر شما آیا ت من؟ پس تکبر کردید ازایمان، و بودید قوم جنایت کار
وَإِذَا قِيلَ إِنَّ وَعۡدَ ٱللَّهِ حَقّٞ وَٱلسَّاعَةُ لَا رَيۡبَ فِيهَا قُلۡتُم مَّا نَدۡرِي مَا ٱلسَّاعَةُ إِن نَّظُنُّ إِلَّا ظَنّٗا وَمَا نَحۡنُ بِمُسۡتَيۡقِنِينَ
Open ayah 45:32و چون گفتہ می شدکہ البتہ وعدۂ (جزای) خدا حق است و قیامت (حق است) کہ دران شکی نیست شما می گفتید کہ مانمیدانیم قیامت چیست؟ گمان نہ می کنیم قیامت را مگر یک گمان ضعیف ونیستیم ما یقین کنندہ بآن
وَبَدَا لَهُمۡ سَيِّـَٔاتُ مَا عَمِلُواْ وَحَاقَ بِهِم مَّا كَانُواْ بِهِۦ يَسۡتَهۡزِءُونَ
Open ayah 45:33وظاہر شود برای مجرمان نتائج بدِآن اعمال کہ می کردند، واحاطہ کند بآنہا آن عذابی کہ بآن استہزامی کردند
وَقِيلَ ٱلۡيَوۡمَ نَنسَىٰكُمۡ كَمَا نَسِيتُمۡ لِقَآءَ يَوۡمِكُمۡ هَٰذَا وَمَأۡوَىٰكُمُ ٱلنَّارُ وَمَا لَكُم مِّن نَّٰصِرِينَ
Open ayah 45:34و گفتہ شود (برای شان ) کہ امروز فراموش کنیم شمارا طوریکہ شما فراموش کردہ بودید ملاقات ہمین روز تان را،و جای بودوباش شما دوزخ است، و نیست شما را از مدد گارتان کسی
ذَٰلِكُم بِأَنَّكُمُ ٱتَّخَذۡتُمۡ ءَايَٰتِ ٱللَّهِ هُزُوٗا وَغَرَّتۡكُمُ ٱلۡحَيَوٰةُ ٱلدُّنۡيَاۚ فَٱلۡيَوۡمَ لَا يُخۡرَجُونَ مِنۡهَا وَلَا هُمۡ يُسۡتَعۡتَبُونَ
Open ayah 45:35این عذاب تان بہ سبب این است کہ شماگردانیدید آیات خدارا مورد استہزا وتمسخر، و فریفتہ کرد شما را زندگانی دنیا، پس امروز بیرون کردہ نہ شونداز دوزخ، و نہ از آنھا طلب کردہ شود کہ معافی خواستہ خدارا راضی کنند۔
فَلِلَّهِ ٱلۡحَمۡدُ رَبِّ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَرَبِّ ٱلۡأَرۡضِ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ
Open ayah 45:36پس (از بودن ھمہ فیصلۂ ہا نزد خدا) صرف خدا راست ھمہ خوبی ہا چونکہ او متصرف آسمان ہا و متصرف زمین ومتصرف ہمہ کائنات است۔
وَلَهُ ٱلۡكِبۡرِيَآءُ فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۖ وَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡحَكِيمُ
Open ayah 45:37و اوراست بزرگی در آسمان ہا ودر زمین، و او بسیار غالب وحکیم مطلق است