الحجر
Al-Hijr
Translation: Dari - Mawlawi Muhammad Anwar Badkhashani · Open the surah
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
الٓرۚ تِلۡكَ ءَايَٰتُ ٱلۡكِتَٰبِ وَقُرۡءَانٖ مُّبِينٖ
Open ayah 15:1(مفہوم این حروف بہ خدا معلوم است )این آیات کتاب کامل و آیات قرآن بیان کنندۂ حق وباطل است۔
رُّبَمَا يَوَدُّ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ لَوۡ كَانُواْ مُسۡلِمِينَ
Open ayah 15:2بسیار تمناکنند کافران (درر روز قیامت) کہ کاش مسلمان می بودند( یعنی بہ ھمین کتاب ( قرآن) ایمان می آوردند)
ذَرۡهُمۡ يَأۡكُلُواْ وَيَتَمَتَّعُواْ وَيُلۡهِهِمُ ٱلۡأَمَلُۖ فَسَوۡفَ يَعۡلَمُونَ
Open ayah 15:3(اکنون) بگذار آنہا را کہ بخورند و چند روز استفادہ نمایند و غافل ساز د ایشان را امید ہا ی شان، پس خواھند دانست انجام بد خود را۔
وَمَآ أَهۡلَكۡنَا مِن قَرۡيَةٍ إِلَّا وَلَهَا كِتَابٞ مَّعۡلُومٞ
Open ayah 15:4وھلاک نہ کردیم قبلاً ھیچ اھل قریۂ را مگر بود (برای ھلاکتِ آنہا) نوشتۂ (مدتِ) معلوم۔
مَّا تَسۡبِقُ مِنۡ أُمَّةٍ أَجَلَهَا وَمَا يَسۡتَـٔۡخِرُونَ
Open ayah 15:5(سبقت نہ می کند ھلاک نی می شود) ھیچ امتی پیش از اجل خود، ونہ پس می مانند ازان وقت مقرر خود۔
وَقَالُواْ يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِي نُزِّلَ عَلَيۡهِ ٱلذِّكۡرُ إِنَّكَ لَمَجۡنُونٞ
Open ayah 15:6وگفتند مشرکین(بطور تمسخر وانکار) ای کسیکہ نازل کردہ شدہ براو (بزعم خود) قرآن یقینًا تو دیوانۂ۔
لَّوۡ مَا تَأۡتِينَا بِٱلۡمَلَٰٓئِكَةِ إِن كُنتَ مِنَ ٱلصَّٰدِقِينَ
Open ayah 15:7(واگر ہوشیار باشی) چرا نہ می آری بہ ما (برای تصدیق خود) فرشتہ ہا را اگر ھستی تواز جملۂ صادقان؟ ۔
مَا نُنَزِّلُ ٱلۡمَلَٰٓئِكَةَ إِلَّا بِٱلۡحَقِّ وَمَا كَانُوٓاْ إِذٗا مُّنظَرِينَ
Open ayah 15:8(درجواب بگو)کہ ما(یعنی خدا)پایان نہ می کنیم فرشتہ ہارامگر برای یک ھدف واقعی کہ ہلاک کفارباشد،ونہ می باشند مشرکین دران وقت مہلت دادہ شدہ۔
إِنَّا نَحۡنُ نَزَّلۡنَا ٱلذِّكۡرَ وَإِنَّا لَهُۥ لَحَٰفِظُونَ
Open ayah 15:9چونکہ ماخود نازل کردہ ایم قرآن را، لذا ما آن را خود نگہبان ایم(بانکارشماقرآن ازبین نہ می رود)۔
وَلَقَدۡ أَرۡسَلۡنَا مِن قَبۡلِكَ فِي شِيَعِ ٱلۡأَوَّلِينَ
Open ayah 15:10(این رویۂ مشرکین تنھاباتونیست) والبتہ فرستادیم پیغامبران راپیش از تو درمردم ھای مختلف پیشین۔
وَمَا يَأۡتِيهِم مِّن رَّسُولٍ إِلَّا كَانُواْ بِهِۦ يَسۡتَهۡزِءُونَ
Open ayah 15:11و نہ می آمد بآنہا ھیچ رسولی مگر بودند بآن تمسخر کنان۔
كَذَٰلِكَ نَسۡلُكُهُۥ فِي قُلُوبِ ٱلۡمُجۡرِمِينَ
Open ayah 15:12قسمیکہ (کہ امت ہای دیگرانبیاء دین سماوی را فہمیدہ انکار نمو دند) ھم چنان ما می در آریم قرآن را در دل این مجرم ہا (یعنی قرآن رادرک می کنند)
لَا يُؤۡمِنُونَ بِهِۦ وَقَدۡ خَلَتۡ سُنَّةُ ٱلۡأَوَّلِينَ
Open ayah 15:13(لیکن بازھم) ایمان نہ می آرند بآن، والبتہ گذشتہ است طریقۂ عذاب خدادر پیشینان۔
وَلَوۡ فَتَحۡنَا عَلَيۡهِم بَابٗا مِّنَ ٱلسَّمَآءِ فَظَلُّواْ فِيهِ يَعۡرُجُونَ
Open ayah 15:14و اگر باز کنیم بر آنھا دروازۂ از آسمان، پس در روز روشن در آن بالا شوند۔
لَقَالُوٓاْ إِنَّمَا سُكِّرَتۡ أَبۡصَٰرُنَا بَلۡ نَحۡنُ قَوۡمٞ مَّسۡحُورُونَ
Open ayah 15:15البتہ گویند کہ بستہ شدہ است چشم ہای ما، بلکہ مامردمی ہستیم جادو کردہ شدہ (یعنی این باز شدن دروازہ اثرجادواست)۔
وَلَقَدۡ جَعَلۡنَا فِي ٱلسَّمَآءِ بُرُوجٗا وَزَيَّنَّٰهَا لِلنَّٰظِرِينَ
Open ayah 15:16(حاجت بدیگر دلیل چیست؟) والبتہ آفریدیم در آسمان بر جہا را (مجموعۂ ستارہ ہا را کہ مانند قصر معلوم می شوند) و زینت دادہ ایم آسمان رابذریعۂ ستارھا برای بینندگان۔
وَحَفِظۡنَٰهَا مِن كُلِّ شَيۡطَٰنٖ رَّجِيمٍ
Open ayah 15:17و نگاہ داشتیم آسمان را از رسائی ہر شیطان راندہ شدہ۔
إِلَّا مَنِ ٱسۡتَرَقَ ٱلسَّمۡعَ فَأَتۡبَعَهُۥ شِهَابٞ مُّبِينٞ
Open ayah 15:18بہ جز شیطانی کہ بہ دزدی گوش گیرد کہ باز درپی او شود شعلۂ درخشان۔
وَٱلۡأَرۡضَ مَدَدۡنَٰهَا وَأَلۡقَيۡنَا فِيهَا رَوَٰسِيَ وَأَنۢبَتۡنَا فِيهَا مِن كُلِّ شَيۡءٖ مَّوۡزُونٖ
Open ayah 15:19وزمین را ما ھموار کردیم، و نہادیم در بالای زمین کوہ ہای محکم را، و رویا نیدیم در زمین از ہر قسم نباتات باندازۂ معیّن۔
وَجَعَلۡنَا لَكُمۡ فِيهَا مَعَٰيِشَ وَمَن لَّسۡتُمۡ لَهُۥ بِرَٰزِقِينَ
Open ayah 15:20وآفریدیم برای شمادرزمین اسباب معاش تان را، وآفریدیم رزق مخلوق دیگری را کہ نیستید شما روزی دھندۂ آن ۔
وَإِن مِّن شَيۡءٍ إِلَّا عِندَنَا خَزَآئِنُهُۥ وَمَا نُنَزِّلُهُۥٓ إِلَّا بِقَدَرٖ مَّعۡلُومٖ
Open ayah 15:21ونیست ھیچ چیزی مگر در نزد مااست خزانہ ہای آن (ولیکن) حکم نازل نہ می کنیم بوجود آن مگر باندازۂ معیّن۔
وَأَرۡسَلۡنَا ٱلرِّيَٰحَ لَوَٰقِحَ فَأَنزَلۡنَا مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءٗ فَأَسۡقَيۡنَٰكُمُوهُ وَمَآ أَنتُمۡ لَهُۥ بِخَٰزِنِينَ
Open ayah 15:22(یکی ازا نجملہ خزانۂ بادو بارش است) کہ فرستادیم باد ہای مرطوب را،پس بارانیدیم از آسمان آب باران را، باز نوشانیدیم شما را ازان آب، و نیستید شما آن را در زمین جمع کنندہ وذخیرہ کنندہ۔
وَإِنَّا لَنَحۡنُ نُحۡيِۦ وَنُمِيتُ وَنَحۡنُ ٱلۡوَٰرِثُونَ
Open ayah 15:23و یقینا مازندگی می بخشیم وما می میرانیم وماایم وارث نعمت ھای روی زمین
وَلَقَدۡ عَلِمۡنَا ٱلۡمُسۡتَقۡدِمِينَ مِنكُمۡ وَلَقَدۡ عَلِمۡنَا ٱلۡمُسۡتَـٔۡخِرِينَ
Open ayah 15:24و البتہ مادانستہ ایم پیش گذشتہ گان از شما را (کہ چہ عمل داشتند) والبتہ ما دانستہ ایم بعداً آیند گان از شما را(کہ چہ عمل خواھند کرد)۔
وَإِنَّ رَبَّكَ هُوَ يَحۡشُرُهُمۡۚ إِنَّهُۥ حَكِيمٌ عَلِيمٞ
Open ayah 15:25و البتہ ربّ تو جمع کند ہمۂ آنہارا (در روز قیامت )چون او بسیاردارای حکمت و دانا است۔
وَلَقَدۡ خَلَقۡنَا ٱلۡإِنسَٰنَ مِن صَلۡصَٰلٖ مِّنۡ حَمَإٖ مَّسۡنُونٖ
Open ayah 15:26والبتہ آفریدیم آدم را از گِل خشک یعنی از قسم گِل سیاہِ بوی گرفتہ و تغیر خوردہ۔
وَٱلۡجَآنَّ خَلَقۡنَٰهُ مِن قَبۡلُ مِن نَّارِ ٱلسَّمُومِ
Open ayah 15:27و( پدر جنات)شیطان را آفرید یم پیش از آدم از آتش بسیار گرم و سو زان۔
وَإِذۡ قَالَ رَبُّكَ لِلۡمَلَٰٓئِكَةِ إِنِّي خَٰلِقُۢ بَشَرٗا مِّن صَلۡصَٰلٖ مِّنۡ حَمَإٖ مَّسۡنُونٖ
Open ayah 15:28ویاد آور شو چون گفت پروردگار تو فرشتہ ہا را کہ من آفرینندہ ام یک انسان از گِل خشک یعنی از قسم گِل سیا ہ بوی گرفتہ و تغیر خوردہ۔
فَإِذَا سَوَّيۡتُهُۥ وَنَفَخۡتُ فِيهِ مِن رُّوحِي فَقَعُواْ لَهُۥ سَٰجِدِينَ
Open ayah 15:29پس ہرگاہ برابرکردم جسدآنراودمیدم در جسدآن ازروح آفریدۂ خودپس(شما فرشتہ ہا)بیفتیدبرای او(تعظیماً)سجدہ کنان
فَسَجَدَ ٱلۡمَلَٰٓئِكَةُ كُلُّهُمۡ أَجۡمَعُونَ
Open ayah 15:30پس سجدہ کردند فرشتہ ہا ھمہ یک جا۔
إِلَّآ إِبۡلِيسَ أَبَىٰٓ أَن يَكُونَ مَعَ ٱلسَّٰجِدِينَ
Open ayah 15:31بہ جز شیطان کہ ابا ور زید ازینکہ باشد ھمرای سجدہ کنان۔
قَالَ يَٰٓإِبۡلِيسُ مَا لَكَ أَلَّا تَكُونَ مَعَ ٱلسَّٰجِدِينَ
Open ayah 15:32خدا گفت ای ابلیس چہ شد ترا کہ نہ شدی ھمرای سجدہ کندگان؟
قَالَ لَمۡ أَكُن لِّأَسۡجُدَ لِبَشَرٍ خَلَقۡتَهُۥ مِن صَلۡصَٰلٖ مِّنۡ حَمَإٖ مَّسۡنُونٖ
Open ayah 15:33ابلیس گفت من نیستم کہ سجدہ کنم آدمی را کہ آفریدی او را از گِل خشک، یعنی از قسم گل سیاہ بوی گرفتہ وتغیر خوردہ۔
قَالَ فَٱخۡرُجۡ مِنۡهَا فَإِنَّكَ رَجِيمٞ
Open ayah 15:34خداگفت پس بیرون شواز آنجا(ازآسمان) چون کہ توراندہ شد ۂ ی ۔
وَإِنَّ عَلَيۡكَ ٱللَّعۡنَةَ إِلَىٰ يَوۡمِ ٱلدِّينِ
Open ayah 15:35وچون کہ بر تو لعنت(دوری از رحمت خدا) است تاروز جزا (قیامت)
قَالَ رَبِّ فَأَنظِرۡنِيٓ إِلَىٰ يَوۡمِ يُبۡعَثُونَ
Open ayah 15:36ابلیس گفت ای ربّ من مہلت دہ مرا(روح مرا قبض مکن) تا روزیکہ مردم از قبرھا خیزانیدہ می شوند۔
قَالَ فَإِنَّكَ مِنَ ٱلۡمُنظَرِينَ
Open ayah 15:37خدا گفت (برو) پس تو از جملۂ مہلت دادہ شدہ گانی۔
إِلَىٰ يَوۡمِ ٱلۡوَقۡتِ ٱلۡمَعۡلُومِ
Open ayah 15:38تاروز وقت مقرر و معلوم۔
قَالَ رَبِّ بِمَآ أَغۡوَيۡتَنِي لَأُزَيِّنَنَّ لَهُمۡ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَلَأُغۡوِيَنَّهُمۡ أَجۡمَعِينَ
Open ayah 15:39ابلیس(باز) گفت ای پر وردگارم بہ سبب اینکہ مرا گمراہ نمودی(بہ علّت سجدہ نہ کردن آدم) البتہ زینت دھم برای اولاد آدم (چیز ہای راکہ) در زمین است، و البتہ گمراہ سازم آنہا را ھمہ یک جا۔
إِلَّا عِبَادَكَ مِنۡهُمُ ٱلۡمُخۡلَصِينَ
Open ayah 15:40بہ جز بندگان خالص کردۂ تواز جملۂ آنھای(کہ زورمن بآنھا نہ می رسد)
قَالَ هَٰذَا صِرَٰطٌ عَلَيَّ مُسۡتَقِيمٌ
Open ayah 15:41خدا(درجواب)گفت این (دین اسلام) راھ راست است کہ برذمۂ من است(نشان دادن آن وتو بدون ارادۂ من تو چزی کردن نہ می توانی)
إِنَّ عِبَادِي لَيۡسَ لَكَ عَلَيۡهِمۡ سُلۡطَٰنٌ إِلَّا مَنِ ٱتَّبَعَكَ مِنَ ٱلۡغَاوِينَ
Open ayah 15:42(دیگر اینکہ) البتہ بند ہای خاص من نیست ترا بر آنہا ھیچ زوری، مگر آنانکہ پیروی ترا کنند از گمراہان از لی
وَإِنَّ جَهَنَّمَ لَمَوۡعِدُهُمۡ أَجۡمَعِينَ
Open ayah 15:43و(دیگر اینکہ)البتہ دوزخ جای وعدۂٔ عذاب ھمۂ آنہا است۔
لَهَا سَبۡعَةُ أَبۡوَٰبٖ لِّكُلِّ بَابٖ مِّنۡهُمۡ جُزۡءٞ مَّقۡسُومٌ
Open ayah 15:44دوزخ را ہفت دروازہ است کہ برای داخل شدن ہر دروازہ یک حصہ وگروہ معیّن می باشد از آنہا۔
إِنَّ ٱلۡمُتَّقِينَ فِي جَنَّٰتٖ وَعُيُونٍ
Open ayah 15:45البتہ پر ھیز گاران در باغ ہا وچشمہ ہاباشند۔
ٱدۡخُلُوهَا بِسَلَٰمٍ ءَامِنِينَ
Open ayah 15:46(کہ گفتہ شود برای شان ) در آید درجنت با سلامتی و امنیت۔
وَنَزَعۡنَا مَا فِي صُدُورِهِم مِّنۡ غِلٍّ إِخۡوَٰنًا عَلَىٰ سُرُرٖ مُّتَقَٰبِلِينَ
Open ayah 15:47ودرانجابیرون کنیم ازسینہ ھای آنہا کدورت ھای راکہ دردنیا دردل داشتند، مانند برادرھا گردیدہ بر چپر کت ہا روبہ روی یک دیگر نشستہ باشند۔
لَا يَمَسُّهُمۡ فِيهَا نَصَبٞ وَمَا هُم مِّنۡهَا بِمُخۡرَجِينَ
Open ayah 15:48نرسد آنہا را در آنجا ھیچ خستگی و نہ آنہا از آنجا بیرون کردہ شوند۔
۞نَبِّئۡ عِبَادِيٓ أَنِّيٓ أَنَا ٱلۡغَفُورُ ٱلرَّحِيمُ
Open ayah 15:49آگاہ ساز بندگان مرا کہ من بسیار آمر زندہ و مہربان ام۔
وَأَنَّ عَذَابِي هُوَ ٱلۡعَذَابُ ٱلۡأَلِيمُ
Open ayah 15:50واینکہ عذاب من عذاب درناک است وبس۔
وَنَبِّئۡهُمۡ عَن ضَيۡفِ إِبۡرَٰهِيمَ
Open ayah 15:51وخبردہ آنہا را ازمہمانان ابراھیم (کہ ہم برای رحمت آمدہ بودند وہم برای عذاب)
إِذۡ دَخَلُواْ عَلَيۡهِ فَقَالُواْ سَلَٰمٗا قَالَ إِنَّا مِنكُمۡ وَجِلُونَ
Open ayah 15:52و قتیکہ در آمدند بہ نزدوی، پس گفتند سلام باد برتو، ابراھیم گفت البتہ ما از شما تر سان ایم (خطرداریم)
قَالُواْ لَا تَوۡجَلۡ إِنَّا نُبَشِّرُكَ بِغُلَٰمٍ عَلِيمٖ
Open ayah 15:53فرشتہ ہا گفتند تو نہ ترس، چون ماترا مژدہ مید ھیم بہ یک پسر دانا (پیغمبر)
قَالَ أَبَشَّرۡتُمُونِي عَلَىٰٓ أَن مَّسَّنِيَ ٱلۡكِبَرُ فَبِمَ تُبَشِّرُونَ
Open ayah 15:54ابراھیم گفت آیا مژدہ مید ھید مرا با وجود کہ رسیدہ است بہ من کلان سالی؟ پس چہ قسم مرا مژدہ مید ھید؟۔
قَالُواْ بَشَّرۡنَٰكَ بِٱلۡحَقِّ فَلَا تَكُن مِّنَ ٱلۡقَٰنِطِينَ
Open ayah 15:55گفتند مژدہ مید ھیم ترا بہ راستی، پس مباش تو از جملۂ نا امیدان۔
قَالَ وَمَن يَقۡنَطُ مِن رَّحۡمَةِ رَبِّهِۦٓ إِلَّا ٱلضَّآلُّونَ
Open ayah 15:56ابراھیم گفت کہ نا امید نہ می شود از رحمت پروردگار خود بہ جزگمراہان؟(من چگونہ نا امید می شوم؟)
قَالَ فَمَا خَطۡبُكُمۡ أَيُّهَا ٱلۡمُرۡسَلُونَ
Open ayah 15:57ابراھیم بازگفت(پرسید) کہ پس دیگر کار مھم شما چیست ای فرستادہ شدگان۔
قَالُوٓاْ إِنَّآ أُرۡسِلۡنَآ إِلَىٰ قَوۡمٖ مُّجۡرِمِينَ
Open ayah 15:58گفتند مافرستادہ شدہ ایم بہ سوی یک قوم جنایت کار۔
إِلَّآ ءَالَ لُوطٍ إِنَّا لَمُنَجُّوهُمۡ أَجۡمَعِينَ
Open ayah 15:59غیراز خاندان لوط کہ ماالبتہ نجات دھندہ ایم ھمۂ آنہا را۔
إِلَّا ٱمۡرَأَتَهُۥ قَدَّرۡنَآ إِنَّهَا لَمِنَ ٱلۡغَٰبِرِينَ
Open ayah 15:60بہ جزھمسر او (کہ خدامی گوید) مافیصلہ کردہ ایم کہ او از جملۂ باقی ماندگان در عذاب باشد۔
فَلَمَّا جَآءَ ءَالَ لُوطٍ ٱلۡمُرۡسَلُونَ
Open ayah 15:61پس وقتیکہ آمدند فرشتہ ھای فرستادہ شدہ نزد خاندان لوط۔
قَالَ إِنَّكُمۡ قَوۡمٞ مُّنكَرُونَ
Open ayah 15:62لوط گفت البتہ شمایک مردم نابلد اید
قَالُواْ بَلۡ جِئۡنَٰكَ بِمَا كَانُواْ فِيهِ يَمۡتَرُونَ
Open ayah 15:63گفتند (مانابلد نیستیم) بلکہ آوردہ ایم بہ تو خبر آن عذاب را کہ قومِ تو در ان شک می کر دند۔
وَأَتَيۡنَٰكَ بِٱلۡحَقِّ وَإِنَّا لَصَٰدِقُونَ
Open ayah 15:64وآوردہ ایم بہ تو خبرواقعی وراست، و البتہ ما صادق ایم۔
فَأَسۡرِ بِأَهۡلِكَ بِقِطۡعٖ مِّنَ ٱلَّيۡلِ وَٱتَّبِعۡ أَدۡبَٰرَهُمۡ وَلَا يَلۡتَفِتۡ مِنكُمۡ أَحَدٞ وَٱمۡضُواْ حَيۡثُ تُؤۡمَرُونَ
Open ayah 15:65پس ببراھل خانۂ خود را در یک حصۂ شب، وخودت در پی آنہا از عقب باش، وپس نظر نہ کند از شما کسی، و جاری دارید سفر خود را تا آنجا یکہ شما را امر کردہ می شود۔
وَقَضَيۡنَآ إِلَيۡهِ ذَٰلِكَ ٱلۡأَمۡرَ أَنَّ دَابِرَ هَٰٓؤُلَآءِ مَقۡطُوعٞ مُّصۡبِحِينَ
Open ayah 15:66وخبر دادہ فرستادیم بہ سوی لوط ہمان معاملۂ عذاب را کہ البتہ بیخ این گروہ کندہ خواھد شد در وقت صباح۔
وَجَآءَ أَهۡلُ ٱلۡمَدِينَةِ يَسۡتَبۡشِرُونَ
Open ayah 15:67و (درعین وقت) آمدند اھل شہر (سدوم) خوشی کنان(کہ مہمانان زیباو خوب صورت آمدہ اند)۔
قَالَ إِنَّ هَٰٓؤُلَآءِ ضَيۡفِي فَلَا تَفۡضَحُونِ
Open ayah 15:68لوط آنہارا گفت: چونکہ این ہا مہمانان من اند پس شمامرا شرمندہ مکنید۔
وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَلَا تُخۡزُونِ
Open ayah 15:69وبتر سید از خدا و رسوا مکنید مرا
قَالُوٓاْ أَوَلَمۡ نَنۡهَكَ عَنِ ٱلۡعَٰلَمِينَ
Open ayah 15:70(قوم)گفتندآیا منع نہ کردہ ایم ترا از طرف داری مردم جہان
قَالَ هَٰٓؤُلَآءِ بَنَاتِيٓ إِن كُنتُمۡ فَٰعِلِينَ
Open ayah 15:71لوط گفت ھمین زنان شما دختران روحانی من اند اگرچیزی کنندہ اید بااین ھاکنید
لَعَمۡرُكَ إِنَّهُمۡ لَفِي سَكۡرَتِهِمۡ يَعۡمَهُونَ
Open ayah 15:72قسم بہ بخشندۂ عمر تو کہ آنہادر مستی (شھوت پرستی) خود حیران بودند
فَأَخَذَتۡهُمُ ٱلصَّيۡحَةُ مُشۡرِقِينَ
Open ayah 15:73پس گرفت آنھارا (ھلاک کرد) یک آواز سخت در وقت طلوع آفتاب۔
فَجَعَلۡنَا عَٰلِيَهَا سَافِلَهَا وَأَمۡطَرۡنَا عَلَيۡهِمۡ حِجَارَةٗ مِّن سِجِّيلٍ
Open ayah 15:74پس گردانیدیم جانب بالای آن شہر را بہ زیر، و با رانیدیم بر آنہا سنگ ہای از قسم سنگِ گِل(خشت پختہ)
إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتٖ لِّلۡمُتَوَسِّمِينَ
Open ayah 15:75البتہ در این عذاب نشانہ ہا است برای استدلال کنندگان از علامات ظاھر۔
وَإِنَّهَا لَبِسَبِيلٖ مُّقِيمٍ
Open ayah 15:76و یقینًا آن شہر( ویران شدہ) در سر راہِ رفت وآمد آنہا قائم و موجود است۔
إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةٗ لِّلۡمُؤۡمِنِينَ
Open ayah 15:77البتہ درین عذاب دلیل واضح است برای یقین کنندگان
وَإِن كَانَ أَصۡحَٰبُ ٱلۡأَيۡكَةِ لَظَٰلِمِينَ
Open ayah 15:78حال این است کہ باشندگان جنگل (اطراف مدین نیز) ظالم بودند۔
فَٱنتَقَمۡنَا مِنۡهُمۡ وَإِنَّهُمَا لَبِإِمَامٖ مُّبِينٖ
Open ayah 15:79پس از آنہا نیز انتقام گرفتیم، والبتہ آن ھر دو(قریۂ خراب شدہ) در( پیش روی شاہِ راہِ عام) وآشکارا اند۔
وَلَقَدۡ كَذَّبَ أَصۡحَٰبُ ٱلۡحِجۡرِ ٱلۡمُرۡسَلِينَ
Open ayah 15:80و البتہ صاحبان حجر(قوم ثمودنیز) تکذیب نمودندپیغامبران را۔
وَءَاتَيۡنَٰهُمۡ ءَايَٰتِنَا فَكَانُواْ عَنۡهَا مُعۡرِضِينَ
Open ayah 15:81و دادیم بآنہا (بذریعۂ پیغمبرشان) آیات خود را، پس بودند از ان آیات اعراض کنان۔
وَكَانُواْ يَنۡحِتُونَ مِنَ ٱلۡجِبَالِ بُيُوتًا ءَامِنِينَ
Open ayah 15:82و می تراشید ند (می ساختند) از کوہ ہا خانہا تا ھمیشہ درا مان باشند۔
فَأَخَذَتۡهُمُ ٱلصَّيۡحَةُ مُصۡبِحِينَ
Open ayah 15:83(لیکن آن خانہا کار ندا دند) پس گرفت آنھارا (ھلاک کرد) یک آواز سخت در وقت صبح۔
فَمَآ أَغۡنَىٰ عَنۡهُم مَّا كَانُواْ يَكۡسِبُونَ
Open ayah 15:84پس دور نہ کرد از آنہا(عذاب خدارا) آنچہ می کردند از تعمیر ہا می محکم۔
وَمَا خَلَقۡنَا ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ وَمَا بَيۡنَهُمَآ إِلَّا بِٱلۡحَقِّۗ وَإِنَّ ٱلسَّاعَةَ لَأٓتِيَةٞۖ فَٱصۡفَحِ ٱلصَّفۡحَ ٱلۡجَمِيلَ
Open ayah 15:85ونہ آفریدیم آسمان ہا و زمین را و آنچہ را کہ در بین ھر دوست مگر بہ راستی ( وبرای یک مقصد واقعی) والبتہ قیامت آمدنی است پس(فعلاً) صرف نظر کن از آنہا بہ طریقۂ خوب(بدون انتقام گرفتن) ۔
إِنَّ رَبَّكَ هُوَ ٱلۡخَلَّٰقُ ٱلۡعَلِيمُ
Open ayah 15:86چون ربّ تو بسیارآفریدہ گار و دانا است۔
وَلَقَدۡ ءَاتَيۡنَٰكَ سَبۡعٗا مِّنَ ٱلۡمَثَانِي وَٱلۡقُرۡءَانَ ٱلۡعَظِيمَ
Open ayah 15:87و البتہ دادیم ترا ہفت آیت از آیت ہای کہ درنمازمکر ر خواندہ می شود(سورۂ فاتحہ) و دادیم ترا قرآن دارای بزرگی۔
لَا تَمُدَّنَّ عَيۡنَيۡكَ إِلَىٰ مَا مَتَّعۡنَا بِهِۦٓ أَزۡوَٰجٗا مِّنۡهُمۡ وَلَا تَحۡزَنۡ عَلَيۡهِمۡ وَٱخۡفِضۡ جَنَاحَكَ لِلۡمُؤۡمِنِينَ
Open ayah 15:88مکشا چشم ہای خود را بہ طرف آنچہ کہ بہرہ مند ساختہ ایم بذریعۂ آن یک گروہ از کفّار را، و غمگین مشو بر آنہا، و ھموار کن باز وی شفقت را برای مؤمنان۔
وَقُلۡ إِنِّيٓ أَنَا ٱلنَّذِيرُ ٱلۡمُبِينُ
Open ayah 15:89وبگو یقینًا من ترسانندۂ ظاہرو آشکارا ام۔
كَمَآ أَنزَلۡنَا عَلَى ٱلۡمُقۡتَسِمِينَ
Open ayah 15:90(نازل کردیم بر تو قرآن را) قسمیکہ نازل کردہ بودیم کتاب را بر تقسیم کنندگان (یابرقسم خورند گان) ۔
ٱلَّذِينَ جَعَلُواْ ٱلۡقُرۡءَانَ عِضِينَ
Open ayah 15:91یعنی آنانکہ کتاب آسمانی را پارچہ پارچہ ساختند(چیزیکہ مطابق خواہش شان می بود بآن عمل می کردند ورنہ نے) ۔
فَوَرَبِّكَ لَنَسۡـَٔلَنَّهُمۡ أَجۡمَعِينَ
Open ayah 15:92پس قسم بہ پر وردگار تو کہ البتہ خواھیم پر سید از ہمۂ آنہا۔
عَمَّا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ
Open ayah 15:93راجع بآنچہ می کردند۔
فَٱصۡدَعۡ بِمَا تُؤۡمَرُ وَأَعۡرِضۡ عَنِ ٱلۡمُشۡرِكِينَ
Open ayah 15:94پس اعلان کن بآن دعوت وتبلیغی کہ ترا امر کردہ می شود، و اعراض کن از مشر کان۔
إِنَّا كَفَيۡنَٰكَ ٱلۡمُسۡتَهۡزِءِينَ
Open ayah 15:95چون ما ترا کفایت می کنیم ازشرّ استہزا کنندگان۔
ٱلَّذِينَ يَجۡعَلُونَ مَعَ ٱللَّهِ إِلَٰهًا ءَاخَرَۚ فَسَوۡفَ يَعۡلَمُونَ
Open ayah 15:96یعنی ازشرّآنا نکہ عقیدہ می کنندھمرای خدامعبود دیگری را،پس بہ زودی خواھند دانست جزای شرک خود را۔
وَلَقَدۡ نَعۡلَمُ أَنَّكَ يَضِيقُ صَدۡرُكَ بِمَا يَقُولُونَ
Open ayah 15:97و البتہ ماخوب میدانیم کہ تودل تنگ می شوی بہ سبب گفتار مشرک ہا۔
فَسَبِّحۡ بِحَمۡدِ رَبِّكَ وَكُن مِّنَ ٱلسَّٰجِدِينَ
Open ayah 15:98پس پاکی و ثنای ربّ خود را بجا آروباش از جملۂ نماز خوانان۔
وَٱعۡبُدۡ رَبَّكَ حَتَّىٰ يَأۡتِيَكَ ٱلۡيَقِينُ
Open ayah 15:99و ادامہ بدہ عبادت ربّ خود را تا آنکہ بیاید بہ تو موت۔