فصلت
Fussilat
Translation: Dari - Mawlawi Muhammad Anwar Badkhashani · Open the surah
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
حمٓ
Open ayah 41:1حٰمٓ : مفہوم این حروف بہ خدا معلوم است۔
تَنزِيلٞ مِّنَ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
Open ayah 41:2فرود آوردنِ این کتاب بہ تو از جانب خدای زیادہ بخشایندہ و بسیار مہربان است۔
كِتَٰبٞ فُصِّلَتۡ ءَايَٰتُهُۥ قُرۡءَانًا عَرَبِيّٗا لِّقَوۡمٖ يَعۡلَمُونَ
Open ayah 41:3آن یک کتابی عظیم است کہ تفصیل کردہ شدہ آیاتِ آن،درحالیکہ برای خواندن و بزبان عربی است،برای قومی کہ میدانند
بَشِيرٗا وَنَذِيرٗا فَأَعۡرَضَ أَكۡثَرُهُمۡ فَهُمۡ لَا يَسۡمَعُونَ
Open ayah 41:4ودرحالیکہ مژدہ دھندہ وترسانندہ است، (لیکن ) پس اعراض نمودند ازان زیادہ تر مردم، لذا آنھا نہ می شنوند آنرا
وَقَالُواْ قُلُوبُنَا فِيٓ أَكِنَّةٖ مِّمَّا تَدۡعُونَآ إِلَيۡهِ وَفِيٓ ءَاذَانِنَا وَقۡرٞ وَمِنۢ بَيۡنِنَا وَبَيۡنِكَ حِجَابٞ فَٱعۡمَلۡ إِنَّنَا عَٰمِلُونَ
Open ayah 41:5وگفتند (در دلیل اعراض خود کہ) دل ہای مادر زیر پردہ است راجع بآنچہ کہ تودعوت مید ھی مارا بہ سوی آن، و در گوش ہای ماگرانی است، و دربین ما و تو پردۂ (غیبی مانع) است، لذا تو عمل کن بدین خود (وما) عمل کنان ایم بدین خود۔
قُلۡ إِنَّمَآ أَنَا۠ بَشَرٞ مِّثۡلُكُمۡ يُوحَىٰٓ إِلَيَّ أَنَّمَآ إِلَٰهُكُمۡ إِلَٰهٞ وَٰحِدٞ فَٱسۡتَقِيمُوٓاْ إِلَيۡهِ وَٱسۡتَغۡفِرُوهُۗ وَوَيۡلٞ لِّلۡمُشۡرِكِينَ
Open ayah 41:6بگوای پیغامبرکہ (من دعوای بر تری نکردم بلکہ)جز این نیست کہ من ھم یک انسان ام مانندشما(لیکن این قدرفرق است کہ) وحی فرستادہ می شودبہ سوی من باین مضمون کہ جزاین نیست کہ معبود شما معبود یکتا است، پس راست شوید (متوجہ شوید)بہ طرف او،وآمرزش بخواھید از و (ونیز وحی فرستادہ می شود بہ من کہ) ھلاکت وبربادی است مشرکان را
ٱلَّذِينَ لَا يُؤۡتُونَ ٱلزَّكَوٰةَ وَهُم بِٱلۡأٓخِرَةِ هُمۡ كَٰفِرُونَ
Open ayah 41:7آنانٍ کہ نہ مید ھند (قبول ندارند) زکوۃ را (وپاک نہ می کنند خود را از شرک) و آنھا از آخرت منکر اند۔
إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ لَهُمۡ أَجۡرٌ غَيۡرُ مَمۡنُونٖ
Open ayah 41:8البتہ آنانکہ ایمان آوردند (بہ خدا و بہ روز آخرت) و کردند کارہای نیک آنھا را ثواب بی پایان وختم نا شدنی است۔
۞قُلۡ أَئِنَّكُمۡ لَتَكۡفُرُونَ بِٱلَّذِي خَلَقَ ٱلۡأَرۡضَ فِي يَوۡمَيۡنِ وَتَجۡعَلُونَ لَهُۥٓ أَندَادٗاۚ ذَٰلِكَ رَبُّ ٱلۡعَٰلَمِينَ
Open ayah 41:9بگو آیاشما انکار می کنید توحید خدای را کہ آفرید کرۂ زمین رادر دو روز؟ و مقرر می کنید برای او شریک ہا؟ حالاً کہ آن است متصرف ھمہ کائنات۔
وَجَعَلَ فِيهَا رَوَٰسِيَ مِن فَوۡقِهَا وَبَٰرَكَ فِيهَا وَقَدَّرَ فِيهَآ أَقۡوَٰتَهَا فِيٓ أَرۡبَعَةِ أَيَّامٖ سَوَآءٗ لِّلسَّآئِلِينَ
Open ayah 41:10وآفرید در زمین کوہ ہارا از جانب بالای آن، وبرکت انداخت در زمین، وبا اندازۂ معین آفریددر زمین قُوْت ہا وغذا ھای اھل آن را (کہ ھمہ از زمین تولید می شود ) (ھمۂ ما فوق الارض را آفرید) درمدت چہار روز، (درحالیکہ ہمہ مدّت) برابربیان کردہ شد برای سوال کنندگان۔
ثُمَّ ٱسۡتَوَىٰٓ إِلَى ٱلسَّمَآءِ وَهِيَ دُخَانٞ فَقَالَ لَهَا وَلِلۡأَرۡضِ ٱئۡتِيَا طَوۡعًا أَوۡ كَرۡهٗا قَالَتَآ أَتَيۡنَا طَآئِعِينَ
Open ayah 41:11باز متوجہ شد خدا بہ سوی خلق آسمان کہ آن بشکل دود بود ، پس گفت خدا (حکم کرد) آسمان و زمین را کہ بیاید در میدان ہستی بخوشی یا نا خوشی، گفتند ھردوکہ ما می آیم (موجود می شویم) اطاعت کنان۔
فَقَضَىٰهُنَّ سَبۡعَ سَمَٰوَاتٖ فِي يَوۡمَيۡنِ وَأَوۡحَىٰ فِي كُلِّ سَمَآءٍ أَمۡرَهَاۚ وَزَيَّنَّا ٱلسَّمَآءَ ٱلدُّنۡيَا بِمَصَٰبِيحَ وَحِفۡظٗاۚ ذَٰلِكَ تَقۡدِيرُ ٱلۡعَزِيزِ ٱلۡعَلِيمِ
Open ayah 41:12پس آفرید آنہا را ہفت آسمان در دو روز ، (وباز) وحی فرستاد خدا در ہر آسمان حکم وانتظام مناسب آن را، و مزین نمودیم آسمان قریب را (اول را) بہ ستار ھای چراغ مانند، ومحافظہ نمودیم آسمان رابطو ر خاص (از دخالت شیاطین) این (نظام وترتیب کائنات) اندازۂ خدای بسیار غالب ودانا است۔
فَإِنۡ أَعۡرَضُواْ فَقُلۡ أَنذَرۡتُكُمۡ صَٰعِقَةٗ مِّثۡلَ صَٰعِقَةِ عَادٖ وَثَمُودَ
Open ayah 41:13(بعد از ین دلائل) باز اگر قائم ماندند براعراض خود، پس بگو کہ ترسانیدم شما را از عذاب سخت، کہ مانند عذاب سخت قوم عاد وثمود باشد۔
إِذۡ جَآءَتۡهُمُ ٱلرُّسُلُ مِنۢ بَيۡنِ أَيۡدِيهِمۡ وَمِنۡ خَلۡفِهِمۡ أَلَّا تَعۡبُدُوٓاْ إِلَّا ٱللَّهَۖ قَالُواْ لَوۡ شَآءَ رَبُّنَا لَأَنزَلَ مَلَٰٓئِكَةٗ فَإِنَّا بِمَآ أُرۡسِلۡتُم بِهِۦ كَٰفِرُونَ
Open ayah 41:14وقتیکہ آمد بآنھا پیغمبران از پیش روی شان، و از پس پشت شان(یعنی از ہر طرف شان) باین مقصد کہ عبادت مکنید مگر خدا را،گفتند (در دلیل اعراض خود) اگر می خواست پروردگار ما پیغمبر فرستادن را البتہ فرود می آورد برای رسالت فرشتہ ہارا (لذا) پس مایان از ہمان دینی کہ شما بہ تبلیغ آن فرستادہ شدہ اید منکر ایم۔
فَأَمَّا عَادٞ فَٱسۡتَكۡبَرُواْ فِي ٱلۡأَرۡضِ بِغَيۡرِ ٱلۡحَقِّ وَقَالُواْ مَنۡ أَشَدُّ مِنَّا قُوَّةًۖ أَوَلَمۡ يَرَوۡاْ أَنَّ ٱللَّهَ ٱلَّذِي خَلَقَهُمۡ هُوَ أَشَدُّ مِنۡهُمۡ قُوَّةٗۖ وَكَانُواْ بِـَٔايَٰتِنَا يَجۡحَدُونَ
Open ayah 41:15(تفصیل انجام آنھا این است کہ) پس قوم عاد تکبر کردند در زمین بہ ناحق و(برای اظہار تکبر خود)گفتند کیست زیادہ طاقت ور و نیرومند تر از ما، آیا ندانستند کہ خدای کہ آنہاراآفریدہ است زیادہ طاقت ور است از آنھا (وھمرای تکبر شان) بودند کہ انکار می کردند آیات یعنی احکام مارا۔
فَأَرۡسَلۡنَا عَلَيۡهِمۡ رِيحٗا صَرۡصَرٗا فِيٓ أَيَّامٖ نَّحِسَاتٖ لِّنُذِيقَهُمۡ عَذَابَ ٱلۡخِزۡيِ فِي ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَاۖ وَلَعَذَابُ ٱلۡأٓخِرَةِ أَخۡزَىٰۖ وَهُمۡ لَا يُنصَرُونَ
Open ayah 41:16پس فرستادیم برای ھلاک آنھا یک باد سخت را در روز ہای نحس و بی برکت، تا بچشانیم بآنھا عذاب رسوا کنندہ را در زندگانی دنیا، و البتہ عذاب آخرت زیادہ رسوا کنندہ تر است،در حالیکہ (در آخرت) مدد کردہ نشوند۔
وَأَمَّا ثَمُودُ فَهَدَيۡنَٰهُمۡ فَٱسۡتَحَبُّواْ ٱلۡعَمَىٰ عَلَى ٱلۡهُدَىٰ فَأَخَذَتۡهُمۡ صَٰعِقَةُ ٱلۡعَذَابِ ٱلۡهُونِ بِمَا كَانُواْ يَكۡسِبُونَ
Open ayah 41:17وہرچہ قوم ثمود پس نشان دادیم بآنھا راہ راست راپس دوست داشتند کو ری و گمراھی رادر مقابل ھدایت، پس گرفت آنھا راآواز عذاب سخت وذلیل کنندہ بہ سبب آنچہ می کردند۔
وَنَجَّيۡنَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَكَانُواْ يَتَّقُونَ
Open ayah 41:18ونجات دادیم ازان عذاب آنان را کہ ایمان آوردہ بودند وپرھیز می کردند از گناہا۔
وَيَوۡمَ يُحۡشَرُ أَعۡدَآءُ ٱللَّهِ إِلَى ٱلنَّارِ فَهُمۡ يُوزَعُونَ
Open ayah 41:19(این عذاب دنیا بود و عذاب آخرت این است کہ) روزی کہ جمع کردہ شوند دشمنان خدا (برای بردن) بہ طرف دوزخ، پس آنھا را متوقّف کردہ شود (تا ھمہ یکجا شوند)
حَتَّىٰٓ إِذَا مَا جَآءُوهَا شَهِدَ عَلَيۡهِمۡ سَمۡعُهُمۡ وَأَبۡصَٰرُهُمۡ وَجُلُودُهُم بِمَا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ
Open ayah 41:20تا آنکہ ہرگاہ بیایند در نزدیک دوزخ گواھی دھد برخلاف آنھا گوش ہا وچشم ہا وپوست ہای ایشان، بآنچہ عمل می کردند (از کفر) وگناہ۔
وَقَالُواْ لِجُلُودِهِمۡ لِمَ شَهِدتُّمۡ عَلَيۡنَاۖ قَالُوٓاْ أَنطَقَنَا ٱللَّهُ ٱلَّذِيٓ أَنطَقَ كُلَّ شَيۡءٖۚ وَهُوَ خَلَقَكُمۡ أَوَّلَ مَرَّةٖ وَإِلَيۡهِ تُرۡجَعُونَ
Open ayah 41:21وگویند پوست ہای خود را کہ چرا گواھی دادید بر خلاف ما؟ گویند پوست ہای ایشان کہ در سخن آورد مارا آن خدای کہ گویای بخشیدہ است ہر چیز را (مناسب حال آن) و ھمون خدا آفریدہ بود شما را بار اول و (اکنون) بہ سوی او باز گردانید شدید
وَمَا كُنتُمۡ تَسۡتَتِرُونَ أَن يَشۡهَدَ عَلَيۡكُمۡ سَمۡعُكُمۡ وَلَآ أَبۡصَٰرُكُمۡ وَلَا جُلُودُكُمۡ وَلَٰكِن ظَنَنتُمۡ أَنَّ ٱللَّهَ لَا يَعۡلَمُ كَثِيرٗا مِّمَّا تَعۡمَلُونَ
Open ayah 41:22وگفتہ شودکہ پوشانیدن نہ می توانیستید اعمال خود را(از خوف)اینکہ گواہی دھد بر خلاف شماگوش ہای تان، و نہ ازخوف چشم ہای تان و نہ ازخوف پوست ہای تان، و لیکن گمان می کردید کہ خدا نہ می داند بسیار از اعمال راکہ شماخفیہ می کردید۔
وَذَٰلِكُمۡ ظَنُّكُمُ ٱلَّذِي ظَنَنتُم بِرَبِّكُمۡ أَرۡدَىٰكُمۡ فَأَصۡبَحۡتُم مِّنَ ٱلۡخَٰسِرِينَ
Open ayah 41:23وھمین گمان شما کہ درحق ربّ خود کردید ھلاک کرد شما را، پس شدید از جملۂ نقصان کنندگان۔
فَإِن يَصۡبِرُواْ فَٱلنَّارُ مَثۡوٗى لَّهُمۡۖ وَإِن يَسۡتَعۡتِبُواْ فَمَا هُم مِّنَ ٱلۡمُعۡتَبِينَ
Open ayah 41:24پس اگر دوزخیان صبر کنند (فائدۂ نیست) چون دوزخ جای بودو باش آنھا است، و اگر عفو طلب کنند پس نباشند آنھا از جملۂ عفو کردہ شدگان۔
۞وَقَيَّضۡنَا لَهُمۡ قُرَنَآءَ فَزَيَّنُواْ لَهُم مَّا بَيۡنَ أَيۡدِيهِمۡ وَمَا خَلۡفَهُمۡ وَحَقَّ عَلَيۡهِمُ ٱلۡقَوۡلُ فِيٓ أُمَمٖ قَدۡ خَلَتۡ مِن قَبۡلِهِم مِّنَ ٱلۡجِنِّ وَٱلۡإِنسِۖ إِنَّهُمۡ كَانُواْ خَٰسِرِينَ
Open ayah 41:25ومسلط کردیم برای آنھا ھم نشینان (از شیاطین) پس مزین نمودند برای آنھا آن گناھی را کہ در پیش روی شان بود، وآن گناھی راکہ از پس پشت شان بود (یعنی گناہی را کہ می کردند وگناہی را کہ ارادۂ کردن داشتند) و ثابت شد بر خلاف آنھا سخن فرمودۂ خدا در جملۂ امت ہای کہ پیش از آنھا گذشتہ بودند از قسم جنّات و انسان ہا، چون آنھا بودند بہ خود نقصان کنندہ۔
وَقَالَ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ لَا تَسۡمَعُواْ لِهَٰذَا ٱلۡقُرۡءَانِ وَٱلۡغَوۡاْ فِيهِ لَعَلَّكُمۡ تَغۡلِبُونَ
Open ayah 41:26و (برای منع کردن تابعداران خود از ایمان) گفتند مشرکان تابعداران خود راکہ نشنوید این قرآن را (بلکہ) درحین تلاوت آن قول وفعل لغورا بمیان آرید، شاید کہ شماغالب شوید۔
فَلَنُذِيقَنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ عَذَابٗا شَدِيدٗا وَلَنَجۡزِيَنَّهُمۡ أَسۡوَأَ ٱلَّذِي كَانُواْ يَعۡمَلُونَ
Open ayah 41:27(سزای شان این است کہ) پس البتہ پچشانیم آن کافران راعذاب سخت، و البتہ سزا دھیم آنھا را بہ سبب آن بدی کہ آن را بہ عمل می آوردند (در دنیا)
ذَٰلِكَ جَزَآءُ أَعۡدَآءِ ٱللَّهِ ٱلنَّارُۖ لَهُمۡ فِيهَا دَارُ ٱلۡخُلۡدِ جَزَآءَۢ بِمَا كَانُواْ بِـَٔايَٰتِنَا يَجۡحَدُونَ
Open ayah 41:28این عذاب جزای دشمن ہا ی خدا است کہ عذاب دوزخ باشد، آنھا را در دوزخ سکونت برای ھمیشہ باشد بطور سزا، بہ سبب اینکہ آیات مارا انکار می کردند۔
وَقَالَ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ رَبَّنَآ أَرِنَا ٱلَّذَيۡنِ أَضَلَّانَا مِنَ ٱلۡجِنِّ وَٱلۡإِنسِ نَجۡعَلۡهُمَا تَحۡتَ أَقۡدَامِنَا لِيَكُونَا مِنَ ٱلۡأَسۡفَلِينَ
Open ayah 41:29و(بعد از در آمدن در دوزخ) گویند کافران ای پروردگار مان نشان دہ بہ ماہمان دو قسم مخلوقی را کہ گمراہ نمودند مارا درحالیکہ بعض آنہا از جنس جنات بودند وبعض دیگراز جنس انسان ہا، تا بگر دانیم آنھارا در زیر پای خود، تاشوند از جملۂ زیر ماندگان ِ(حقیر و ذلیل)
إِنَّ ٱلَّذِينَ قَالُواْ رَبُّنَا ٱللَّهُ ثُمَّ ٱسۡتَقَٰمُواْ تَتَنَزَّلُ عَلَيۡهِمُ ٱلۡمَلَٰٓئِكَةُ أَلَّا تَخَافُواْ وَلَا تَحۡزَنُواْ وَأَبۡشِرُواْ بِٱلۡجَنَّةِ ٱلَّتِي كُنتُمۡ تُوعَدُونَ
Open ayah 41:30(این بودسزای کفّار،وثواب مؤمنان این است کہ)یقینًا آنانکہ گفتندمالک ومتصرف ماخدا ست (یعنی اوراعبادت می کنیم و بس) باز استقامت اختیار نمودند، فرود آید (در میدان محشر) برای استقبال آنھا فرشتہ ہا مژدہ دادہ کہ شما نتر سید و غمگین مشوید (بلکہ) و خورسند شوید بہ میّسر شدن بہشتی کہ بہ شما وعدہ کردہ می شد۔
نَحۡنُ أَوۡلِيَآؤُكُمۡ فِي ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَا وَفِي ٱلۡأٓخِرَةِۖ وَلَكُمۡ فِيهَا مَا تَشۡتَهِيٓ أَنفُسُكُمۡ وَلَكُمۡ فِيهَا مَا تَدَّعُونَ
Open ayah 41:31ما دوست شما بودیم در زندگی دنیا، و(اکنون) ھم دوست شما ایم در آخرت وشما را ست در جنت آنچہ کہ بخواہد دل ہای شما، و شما راست در جنت آنچہ راکہ طلب و تمنا کنید۔
نُزُلٗا مِّنۡ غَفُورٖ رَّحِيمٖ
Open ayah 41:32(این نعمت ھا) بطور مہمانی است از طرف خدا ی بسیارآمر زندہ و مہربان۔
وَمَنۡ أَحۡسَنُ قَوۡلٗا مِّمَّن دَعَآ إِلَى ٱللَّهِ وَعَمِلَ صَٰلِحٗا وَقَالَ إِنَّنِي مِنَ ٱلۡمُسۡلِمِينَ
Open ayah 41:33(واین ثواب بہ سبب دعوت دادن شمااست مردم رابہ سوی توحید) وکیست خوب تر بلحاظ گفتار ازانکہ دعوت دھد مردم را بہ طرف خدا، و کار نیک کند، و گوید (بطور تواضع ) کہ من از جملۂ مسلمانان(و فرمان برداران احکام خدا) ام۔
وَلَا تَسۡتَوِي ٱلۡحَسَنَةُ وَلَا ٱلسَّيِّئَةُۚ ٱدۡفَعۡ بِٱلَّتِي هِيَ أَحۡسَنُ فَإِذَا ٱلَّذِي بَيۡنَكَ وَبَيۡنَهُۥ عَدَٰوَةٞ كَأَنَّهُۥ وَلِيٌّ حَمِيمٞ
Open ayah 41:34و برابر نیست نیکی (دعوت بہ سوی توحید) و بدی (منع از توحید) (لذا) دورکن بدی را بہ خصلتی کہ آن نیک باشد، پس فوراً (حالتی بمیان آیدکہ) آنکہ در بین تو واو دشمنی بود گویا او دوست مخلص تو است۔
وَمَا يُلَقَّىٰهَآ إِلَّا ٱلَّذِينَ صَبَرُواْ وَمَا يُلَقَّىٰهَآ إِلَّا ذُو حَظٍّ عَظِيمٖ
Open ayah 41:35و دادہ نہ می شود آن خصلت مگر آنان را کہ صبر کردند، و دادہ نہ می شود آن خصلت مگر صاحب سہم بزرگ را۔
وَإِمَّا يَنزَغَنَّكَ مِنَ ٱلشَّيۡطَٰنِ نَزۡغٞ فَٱسۡتَعِذۡ بِٱللَّهِۖ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلۡعَلِيمُ
Open ayah 41:36(و مانع ازین خصلت شیطان است لذا) و اگر بخلد بر قلب تو ای مخاطب از طرف شیطان وسوسۂ، پس پناہ بجو بدر بار خدا، چون اوخوب شنواو دانا است۔
وَمِنۡ ءَايَٰتِهِ ٱلَّيۡلُ وَٱلنَّهَارُ وَٱلشَّمۡسُ وَٱلۡقَمَرُۚ لَا تَسۡجُدُواْ لِلشَّمۡسِ وَلَا لِلۡقَمَرِ وَٱسۡجُدُواْۤ لِلَّهِۤ ٱلَّذِي خَلَقَهُنَّ إِن كُنتُمۡ إِيَّاهُ تَعۡبُدُونَ
Open ayah 41:37(طوریکہ آفریدن آسمان ہا وزمین از علامات قدرتِ خدا است) و از علامات قدرت او شب وروز است، وآفتاب و مہتاب است (پس)سجدہ مکنید برای آفتاب ونہ برای مہتاب(بلکہ) سجدہ کنید برای خدا ی کہ آفریدہ است آن چہار چیز را، اگر ہستیدشما کہ صرف خدارا عبادت می کردہ باشید
فَإِنِ ٱسۡتَكۡبَرُواْ فَٱلَّذِينَ عِندَ رَبِّكَ يُسَبِّحُونَ لَهُۥ بِٱلَّيۡلِ وَٱلنَّهَارِ وَهُمۡ لَا يَسۡـَٔمُونَ۩
Open ayah 41:38پس اگر تکبر کنند از عبادت خدا (پس او مستغنی است وپرواندارد)، زیرا آنانکہ نزد پروردگار تو اند پاکی اورا بیان می کنند در شب و روز در حالیکہ خستہ نہ می شوند۔
وَمِنۡ ءَايَٰتِهِۦٓ أَنَّكَ تَرَى ٱلۡأَرۡضَ خَٰشِعَةٗ فَإِذَآ أَنزَلۡنَا عَلَيۡهَا ٱلۡمَآءَ ٱهۡتَزَّتۡ وَرَبَتۡۚ إِنَّ ٱلَّذِيٓ أَحۡيَاهَا لَمُحۡيِ ٱلۡمَوۡتَىٰٓۚ إِنَّهُۥ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٌ
Open ayah 41:39و از علامات قدرت خدا این است کہ می بینی تو زمین را متواضع (وآمادہ) پس چون فرود آریم و (ببارانیم) بران آب را در حرکت می آید (قوۂ نامیۂ زمین ) و می پندد، واقع کہ ھمان خدای کہ دوبارہ زندہ و (سبز) کردہ است زمین را ھمان زندہ کنندۂ مردھا است، چون او بر ہر چیز خوب قادر است۔
إِنَّ ٱلَّذِينَ يُلۡحِدُونَ فِيٓ ءَايَٰتِنَا لَا يَخۡفَوۡنَ عَلَيۡنَآۗ أَفَمَن يُلۡقَىٰ فِي ٱلنَّارِ خَيۡرٌ أَم مَّن يَأۡتِيٓ ءَامِنٗا يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِۚ ٱعۡمَلُواْ مَا شِئۡتُمۡ إِنَّهُۥ بِمَا تَعۡمَلُونَ بَصِيرٌ
Open ayah 41:40البتہ آنانکہ کج روی می کنند د ر آیات ما (بانکار یا تأویل غلط) پوشیدہ نہ می مانند بر ما(بلکہ سزای شان دوزخ است) آیا پس کسی کہ انداختہ شود در دوزخ او بہتر است یا کسیکہ بیاید در روز قیامت نزد خدادارای امنیت؟ بکنید ہر چہ خواھید (از خدا پوشیدہ نہ می مانید) چون او بہ ہر چہ شما می کنید خوب بینا است۔
إِنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ بِٱلذِّكۡرِ لَمَّا جَآءَهُمۡۖ وَإِنَّهُۥ لَكِتَٰبٌ عَزِيزٞ
Open ayah 41:41یقینا آنانکہ کفر کردند بہ نصیحت آسمانی وقتی کہ آمد بآنھا (ضرور دردوزخ انداختہ شوند) حالاً کہ این یک کتاب گرامی و مقدس است۔
لَّا يَأۡتِيهِ ٱلۡبَٰطِلُ مِنۢ بَيۡنِ يَدَيۡهِ وَلَا مِنۡ خَلۡفِهِۦۖ تَنزِيلٞ مِّنۡ حَكِيمٍ حَمِيدٖ
Open ayah 41:42کہ نہ می آید در گرد او باطل (از ھیچ طرفی) نہ از پیش روی آن، و نہ از پس پشت آن (یعنی نہ در وقت نزول ونہ درزمانۂ بعدی ) (چون آن) فرود آوردہ شدہ از جانب خدای باحکمت و ستودہ شدہ است۔
مَّا يُقَالُ لَكَ إِلَّا مَا قَدۡ قِيلَ لِلرُّسُلِ مِن قَبۡلِكَۚ إِنَّ رَبَّكَ لَذُو مَغۡفِرَةٖ وَذُو عِقَابٍ أَلِيمٖ
Open ayah 41:43(با آنکہ قرآن دارای این صفات است) گفتہ نہ می شود درمقابل توبہ قصد تکذیب مگر آنچہ گفتہ شدہ بود برای دیگر پیغمبران پیش از تو، یقینا رب تو صاحب آمرزش است (برای توبہ کنندگان) و صاحب عذاب دردناک است (برای مجرمان)۔
وَلَوۡ جَعَلۡنَٰهُ قُرۡءَانًا أَعۡجَمِيّٗا لَّقَالُواْ لَوۡلَا فُصِّلَتۡ ءَايَٰتُهُۥٓۖ ءَا۬عۡجَمِيّٞ وَعَرَبِيّٞۗ قُلۡ هُوَ لِلَّذِينَ ءَامَنُواْ هُدٗى وَشِفَآءٞۚ وَٱلَّذِينَ لَا يُؤۡمِنُونَ فِيٓ ءَاذَانِهِمۡ وَقۡرٞ وَهُوَ عَلَيۡهِمۡ عَمًىۚ أُوْلَٰٓئِكَ يُنَادَوۡنَ مِن مَّكَانِۭ بَعِيدٖ
Open ayah 41:44(برای بہانہ جو یان بگوکہ) و اگر مامی گردانیدیم این کتاب را قرآن و کتاب خواندنی بہ زبان عجمی، البتہ می گفتند مشرکان کہ چرا تفصیل کردہ نہ شدہ آیات آن؟و آیا قرآن عجمی آوردہ شدہ و مخاطب آن عربی؟ بگو آن قرآن برای مؤمنان راہ نما و ذریعہ ٔ شفا است، و آنانکہ ایمان نہ می آرند بآن در گوش ہای شان گرانی است، و قرآن برای آنھا سبب کوری و گمراھی است(گویا) این گروہ را فریاد کردہ می شود از جای دور (کہ آواز حق رانہ می شنوند)
وَلَقَدۡ ءَاتَيۡنَا مُوسَى ٱلۡكِتَٰبَ فَٱخۡتُلِفَ فِيهِۚ وَلَوۡلَا كَلِمَةٞ سَبَقَتۡ مِن رَّبِّكَ لَقُضِيَ بَيۡنَهُمۡۚ وَإِنَّهُمۡ لَفِي شَكّٖ مِّنۡهُ مُرِيبٖ
Open ayah 41:45و البتہ دادیم بہ موسی کتاب را(برای ھدایت وشفا) پس اختلاف کردہ شد دران (طوریکہ این ھا اختلاف کردند در قرآن) و اگر نہ می بود سخنی کہ قبلاً صادر شدہ است از پروردگار تو (بہ مہلت دادن امت تو) البتہ فیصلہ کردہ می شد درمیان آنھا (بہ ھلاک کافران و نجات مؤمنان) و البتہ آنھا در شک پریشان کنندہ اندراجع بہ قرآن ۔
مَّنۡ عَمِلَ صَٰلِحٗا فَلِنَفۡسِهِۦۖ وَمَنۡ أَسَآءَ فَعَلَيۡهَاۗ وَمَا رَبُّكَ بِظَلَّٰمٖ لِّلۡعَبِيدِ
Open ayah 41:46(ازین شک و انکار ترا نقصانی نیست زیرا) ہر کس کہ کند کار نیک پس برای خود می کند، و ہر کس کہ بدی کند پس بر علیہ اوست بدی او، و نیست پروردگار توظلم کنند بر بندگان خود۔
۞إِلَيۡهِ يُرَدُّ عِلۡمُ ٱلسَّاعَةِۚ وَمَا تَخۡرُجُ مِن ثَمَرَٰتٖ مِّنۡ أَكۡمَامِهَا وَمَا تَحۡمِلُ مِنۡ أُنثَىٰ وَلَا تَضَعُ إِلَّا بِعِلۡمِهِۦۚ وَيَوۡمَ يُنَادِيهِمۡ أَيۡنَ شُرَكَآءِي قَالُوٓاْ ءَاذَنَّٰكَ مَا مِنَّا مِن شَهِيدٖ
Open ayah 41:47(اما اینکہ وقت جزای نیکی و بدی کی است) صرف بہ خدا سپردہ می شود علم بہ وقت قیامت،ونہ می براید ھیچ میوۂ از میوہ ہا از غلاف خود، وصاحب حمل نہ می شود ھیچ مادۂ و نہ می زاید آن صاحب حمل حمل خود رامگر مطابق علم خدا،(حالت مشرکان در قیامت این باشد،)ویاد آورشوروزی راکہ فریاد کند خدا مشرکان را کہ در کجا اند شریکان کہ بامن گمان می کردید؟ (مشرکان) گویند آگاہ کردیم ترا ای خدا کہ نیست از ما ھیچ گواھی بہ شریک بودنِ آنھاباتو۔
وَضَلَّ عَنۡهُم مَّا كَانُواْ يَدۡعُونَ مِن قَبۡلُۖ وَظَنُّواْ مَا لَهُم مِّن مَّحِيصٖ
Open ayah 41:48در حالیکہ غائب شود از آنھا آن شریکہ ہای کہ آنہارا می خواند نددر مشکلات خود از پیش (دردنیا)، و یقین کنند کہ نیست آنھا را ھیچ جای فرار وپناہ۔
لَّا يَسۡـَٔمُ ٱلۡإِنسَٰنُ مِن دُعَآءِ ٱلۡخَيۡرِ وَإِن مَّسَّهُ ٱلشَّرُّ فَيَـُٔوسٞ قَنُوطٞ
Open ayah 41:49ماندہ نہ می شود انسان کافر از طلب خیر و نعمت، و اگر بر سد بہ او تکلیفی پس او ناامید وشکستہ حال می گردد۔
وَلَئِنۡ أَذَقۡنَٰهُ رَحۡمَةٗ مِّنَّا مِنۢ بَعۡدِ ضَرَّآءَ مَسَّتۡهُ لَيَقُولَنَّ هَٰذَا لِي وَمَآ أَظُنُّ ٱلسَّاعَةَ قَآئِمَةٗ وَلَئِن رُّجِعۡتُ إِلَىٰ رَبِّيٓ إِنَّ لِي عِندَهُۥ لَلۡحُسۡنَىٰۚ فَلَنُنَبِّئَنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ بِمَا عَمِلُواْ وَلَنُذِيقَنَّهُم مِّنۡ عَذَابٍ غَلِيظٖ
Open ayah 41:50وقسم است کہ اگر بچشانیم ھمان انسان کافررا نعمتی از طرف خود بعد ازان تنگ دستی وسختی کہ بہ اورسیدہ بود البتہ گوید این خوشحالی لایق من است، و گمان نہ می کنم کہ قیامت قائم شوندہ باشد، قسم است کہ اگر بالفرض باز گردانیدہ شوم بہ بارگاہ پروردگار خود ضرور مرا نزد او حالت بہتر باشد(برایش حالت بہتر کجا باشد ؟) پس البتہ خبر دھم کفار رادرآنجا بآنچہ کہ کردہ بودند در دنیا، و البتہ بچشانیم آنھا را از عذاب بسیار سخت۔
وَإِذَآ أَنۡعَمۡنَا عَلَى ٱلۡإِنسَٰنِ أَعۡرَضَ وَنَـَٔا بِجَانِبِهِۦ وَإِذَا مَسَّهُ ٱلشَّرُّ فَذُو دُعَآءٍ عَرِيضٖ
Open ayah 41:51و ہر گاہ نعمتی بخشیم بر آن انسان کافر اعراض کند(از شکر آن) و دور کند پہلوی خود را (از قبول آن) و چون بر سد اورا تکلیفی(باوجود نا امیدی) پس اودارای دعای زیادی گردد۔
قُلۡ أَرَءَيۡتُمۡ إِن كَانَ مِنۡ عِندِ ٱللَّهِ ثُمَّ كَفَرۡتُم بِهِۦ مَنۡ أَضَلُّ مِمَّنۡ هُوَ فِي شِقَاقِۭ بَعِيدٖ
Open ayah 41:52بگو(این اعراض کنندگان را)کہ آگاہ سازید مرا (برین کہ) اگر باشد این قرآن از طرف خدا باز شما بآن کفر کنید کیست گمراہ تراز آنکہ او در مخالفت دور از حق می باشد۔
سَنُرِيهِمۡ ءَايَٰتِنَا فِي ٱلۡأٓفَاقِ وَفِيٓ أَنفُسِهِمۡ حَتَّىٰ يَتَبَيَّنَ لَهُمۡ أَنَّهُ ٱلۡحَقُّۗ أَوَلَمۡ يَكۡفِ بِرَبِّكَ أَنَّهُۥ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ شَهِيدٌ
Open ayah 41:53نشان می دھیم بآنھا علامات ودلائل قدرت خود را در اطراف عالم، و در وجود خود آنھا، تا معلوم شود برای شان کہ آن کلام خدا بر حق است، آیا کافی نیست علم پروردگار تو(برحق بودن آن) یعنی اینکہ او بر ھر چیز گواہ است۔
أَلَآ إِنَّهُمۡ فِي مِرۡيَةٖ مِّن لِّقَآءِ رَبِّهِمۡۗ أَلَآ إِنَّهُۥ بِكُلِّ شَيۡءٖ مُّحِيطُۢ
Open ayah 41:54خبرد ارکہ آن ھا درشک اند دربارۂ ملاقات پروردگارخود،خبردارکہ خدا بہ ہرچیز احاطہ کنندہ است ازنگاہ علم وقدرت