ق

Qaaf

The letter Qaaf · Surah 50 · Ayahs: 45 · Meccan

Translation: Dari - Mawlawi Muhammad Anwar Badkhashani · Open the surah

بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ

  1. قٓۚ وَٱلۡقُرۡءَانِ ٱلۡمَجِيدِ

    Open ayah 50:1

    مفہوم این حرف ق بہ خدا معلوم است، قسم بہ قرآن دارای مجد و بزرگی

  2. بَلۡ عَجِبُوٓاْ أَن جَآءَهُم مُّنذِرٞ مِّنۡهُمۡ فَقَالَ ٱلۡكَٰفِرُونَ هَٰذَا شَيۡءٌ عَجِيبٌ

    Open ayah 50:2

    کہ (تو فرستادۂ خدائی و قیامت حق است، (ایمان آوردن کجا) بلکہ تعجب کردند از ینکہ آمد نزد آنھا ترسانندۂ از جنس خود شان، پس گفتندکہ این (خبر زندگی دوم )یک چیز قابل تعجب است

  3. أَءِذَا مِتۡنَا وَكُنَّا تُرَابٗاۖ ذَٰلِكَ رَجۡعُۢ بَعِيدٞ

    Open ayah 50:3

    آیاہرگاہ ما بمیریم و خاک شویم (دوبارہ زندہ کردہ شویم)این بازگشتی است کہ از عقل وعرف دور است

  4. قَدۡ عَلِمۡنَا مَا تَنقُصُ ٱلۡأَرۡضُ مِنۡهُمۡۖ وَعِندَنَا كِتَٰبٌ حَفِيظُۢ

    Open ayah 50:4

    (چرازعقل دور است؟) حالاً کہ مادانستہ ایم آن اجزای را کہ زمین کم می کند از مردہ ہای آنھا، و نزد ما کتابی است محافظہ کنندۂ ھمہ چیز ھا

  5. بَلۡ كَذَّبُواْ بِٱلۡحَقِّ لَمَّا جَآءَهُمۡ فَهُمۡ فِيٓ أَمۡرٖ مَّرِيجٍ

    Open ayah 50:5

    (صرف قیامت را انکار نہ کردند) بلکہ دروغ شمردند دین واقعی را وقتیکہ آمد بآنھا، پس آنھا در یک دین مخلوط بہ شرک مبتلااند

  6. أَفَلَمۡ يَنظُرُوٓاْ إِلَى ٱلسَّمَآءِ فَوۡقَهُمۡ كَيۡفَ بَنَيۡنَٰهَا وَزَيَّنَّٰهَا وَمَا لَهَا مِن فُرُوجٖ

    Open ayah 50:6

    آیا پس توجہ نہ کردند بہ سوی آسمان کہ دربالای سر شان است کہ چگونہ ساختیم ومزیّن کردیم آن را ؟در حالیکہ نیست آن را ھیچ شگافی

  7. وَٱلۡأَرۡضَ مَدَدۡنَٰهَا وَأَلۡقَيۡنَا فِيهَا رَوَٰسِيَ وَأَنۢبَتۡنَا فِيهَا مِن كُلِّ زَوۡجِۭ بَهِيجٖ

    Open ayah 50:7

    و زمین را ھموار کردیم و اندا ختیم دربالای آن کوہ ہارا، و رویا یندیم درزمین از ہر نوع نباتات زیبا وقشنگ

  8. تَبۡصِرَةٗ وَذِكۡرَىٰ لِكُلِّ عَبۡدٖ مُّنِيبٖ

    Open ayah 50:8

    (این ھمہ)برای بینائی باطنی، و یاد آوری ہر بندۂ ایست کہ بہ طرف خدا رجوع کنندہ باشد

  9. وَنَزَّلۡنَا مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءٗ مُّبَٰرَكٗا فَأَنۢبَتۡنَا بِهِۦ جَنَّٰتٖ وَحَبَّ ٱلۡحَصِيدِ

    Open ayah 50:9

    و فرود آوردیم (بارایندیم) از آسمان آب بابرکت ، پس رویایندیم بذریعۂ آن آب باغ ہا و دانہ ہای را کہ درویدہ می شوند

  10. وَٱلنَّخۡلَ بَاسِقَٰتٖ لَّهَا طَلۡعٞ نَّضِيدٞ 

    Open ayah 50:10

    و رویا یندیم درختان خر مارا کہ بلند و دارا شگوفہ ہای باھم پیوستہ می باشند

  11. رِّزۡقٗا لِّلۡعِبَادِۖ وَأَحۡيَيۡنَا بِهِۦ بَلۡدَةٗ مَّيۡتٗاۚ كَذَٰلِكَ ٱلۡخُرُوجُ

    Open ayah 50:11

    برای رزق بندگان خود، و زندہ کردیم (سر سبز وشاداب گردایندیم) بآن آب قریۂ مردہ و (خشک را،) ھمچنین است زندہ کردن و بیرون کردن مردہ ہا ازقبر ھا

  12. كَذَّبَتۡ قَبۡلَهُمۡ قَوۡمُ نُوحٖ وَأَصۡحَٰبُ ٱلرَّسِّ وَثَمُودُ

    Open ayah 50:12

    دروغ شمردند انبیاء ودین حق راپیش از مشرکین قوم نوح و صاحبان چاہ و قوم ثمود

  13. وَعَادٞ وَفِرۡعَوۡنُ وَإِخۡوَٰنُ لُوطٖ

    Open ayah 50:13

    و قوم عاد و فرعون (با قومش) و برادران لوط

  14. وَأَصۡحَٰبُ ٱلۡأَيۡكَةِ وَقَوۡمُ تُبَّعٖۚ كُلّٞ كَذَّبَ ٱلرُّسُلَ فَحَقَّ وَعِيدِ

    Open ayah 50:14

    و ساکنان جنگل و قوم تبع یمنی، ھمگی ایشان تکذیب نمودند پیغمبران را، پس لازم شد(بر آنھا) تھدید و عذاب من

  15. أَفَعَيِينَا بِٱلۡخَلۡقِ ٱلۡأَوَّلِۚ بَلۡ هُمۡ فِي لَبۡسٖ مِّنۡ خَلۡقٖ جَدِيدٖ

    Open ayah 50:15

    آیا پس ما خستہ شدیم بہ آفریدن اوّل ؟نے بلکہ آنھا در خلط واقع شدہ اند بہ سبب آفرینش جدید (دوم)

  16. وَلَقَدۡ خَلَقۡنَا ٱلۡإِنسَٰنَ وَنَعۡلَمُ مَا تُوَسۡوِسُ بِهِۦ نَفۡسُهُۥۖ وَنَحۡنُ أَقۡرَبُ إِلَيۡهِ مِنۡ حَبۡلِ ٱلۡوَرِيدِ

    Open ayah 50:16

    و البتہ ماآفریدیم انسان را (بار اول) و میدانیم آنچہ را کہ وسوسہ می کند دردل او، چونکہ ما (بلحاظ علم) قریب تر ایم بہ او از رگ گردن او

  17. إِذۡ يَتَلَقَّى ٱلۡمُتَلَقِّيَانِ عَنِ ٱلۡيَمِينِ وَعَنِ ٱلشِّمَالِ قَعِيدٞ

    Open ayah 50:17

    وقتیکہ گیرند (نویسند) دوگیرندہ (دو نویسندہ)کہ ازجانب را ست انسان، و از جانب چپ او ھریک نشستہ می باشد

  18. مَّا يَلۡفِظُ مِن قَوۡلٍ إِلَّا لَدَيۡهِ رَقِيبٌ عَتِيدٞ

    Open ayah 50:18

    بیرون نہ می کند انسان از دھا ن خود سخنی را مگر نزد او فرشتۂ نگران تیار می باشد۔

  19. وَجَآءَتۡ سَكۡرَةُ ٱلۡمَوۡتِ بِٱلۡحَقِّۖ ذَٰلِكَ مَا كُنتَ مِنۡهُ تَحِيدُ

    Open ayah 50:19

    و بیاید بیہوشی موت یقناً (وگفتہ شودکہ) این است ھمان مرگ کہ تو ازان در کنار می شدی (می گریختی) ای انسان

  20. وَنُفِخَ فِي ٱلصُّورِۚ ذَٰلِكَ يَوۡمُ ٱلۡوَعِيدِ 

    Open ayah 50:20

    و(بعدازمدتی)دمیدہ شود در صورکہ ھمان روز روز خوف و عقاب باشد

  21. وَجَآءَتۡ كُلُّ نَفۡسٖ مَّعَهَا سَآئِقٞ وَشَهِيدٞ

    Open ayah 50:21

    وآید (بمیدان محشر) ہر شخص کہ باشد ھمرای آن یک برندہ و یک گواہ

  22. لَّقَدۡ كُنتَ فِي غَفۡلَةٖ مِّنۡ هَٰذَا فَكَشَفۡنَا عَنكَ غِطَآءَكَ فَبَصَرُكَ ٱلۡيَوۡمَ حَدِيدٞ

    Open ayah 50:22

    (وگفتہ شود کافر را کہ) البتہ بود ی تو در غفلت ازھمین روز، پس دور کردیم از تو پردۂ چشمت را،لذا چشم تو امروز بسیار تیز است

  23. وَقَالَ قَرِينُهُۥ هَٰذَا مَا لَدَيَّ عَتِيدٌ

    Open ayah 50:23

    وگوید فرشتہ ٔھمراہی انسان کہ این است تیار آنچہ نزد من بود (از عذاب)

  24. أَلۡقِيَا فِي جَهَنَّمَ كُلَّ كَفَّارٍ عَنِيدٖ

    Open ayah 50:24

    (باز گفتہ شود کہ) بیند ازید شمادوفرشتہ در دوزخ ہرکافر سخت ومعاندرا

  25. مَّنَّاعٖ لِّلۡخَيۡرِ مُعۡتَدٖ مُّرِيبٍ

    Open ayah 50:25

    وھر زیادہ منع کنندۂ خیر واز حد تجاوز کنندہ ومردم را در شک اندازندہ را

  26. ٱلَّذِي جَعَلَ مَعَ ٱللَّهِ إِلَٰهًا ءَاخَرَ فَأَلۡقِيَاهُ فِي ٱلۡعَذَابِ ٱلشَّدِيدِ

    Open ayah 50:26

    آنکہ مقرر کردہ بود با خدا معبود دیگر، پس بینداز ید او را در عذاب سخت

  27. ۞قَالَ قَرِينُهُۥ رَبَّنَا مَآ أَطۡغَيۡتُهُۥ وَلَٰكِن كَانَ فِي ضَلَٰلِۭ بَعِيدٖ

    Open ayah 50:27

    گوید شیطان ھم نشین وگمراہ کنندۂ او کہ ای پروردگاررا من سرکش ومجرم نہ ساختہ بودم اورا، و لیکن خوداودر گمراھی دور از حق بود

  28. قَالَ لَا تَخۡتَصِمُواْ لَدَيَّ وَقَدۡ قَدَّمۡتُ إِلَيۡكُم بِٱلۡوَعِيدِ

    Open ayah 50:28

    اﷲ تعالی گوید نزاع نکنید نزد من، چونکہ من قبلاً فرستادہ بودم بہ شما تھدید وبیم را

  29. مَا يُبَدَّلُ ٱلۡقَوۡلُ لَدَيَّ وَمَآ أَنَا۠ بِظَلَّٰمٖ لِّلۡعَبِيدِ

    Open ayah 50:29

    تبدیل کردہ نہ می شود نزد من سخن فیصلہ شدہ ،و قطعاً نیستم من ظلم کنندہ بر بندگان خود۔

  30. يَوۡمَ نَقُولُ لِجَهَنَّمَ هَلِ ٱمۡتَلَأۡتِ وَتَقُولُ هَلۡ مِن مَّزِيدٖ 

    Open ayah 50:30

    (قابل تراس ست) روزیکہ بگویم دوزخ را کہ آیا پر شدۂ؟ واو گوید کہ آیا دیگر زیادہ ازین ھست؟

  31. وَأُزۡلِفَتِ ٱلۡجَنَّةُ لِلۡمُتَّقِينَ غَيۡرَ بَعِيدٍ

    Open ayah 50:31

    و(دران روز) نزدیک کردہ شود جنت برای پرھیز گاران کہ دورنہ باشد از آنھا

  32. هَٰذَا مَا تُوعَدُونَ لِكُلِّ أَوَّابٍ حَفِيظٖ

    Open ayah 50:32

    گفتہ شود: این است آنچہ بہ شماوعدہ کردہ می شد (این جنت) برای ہر رجوع کنندہ بہ طرف خدا و نگاہ دارندۂ جان خوداست ازگناہ

  33. مَّنۡ خَشِيَ ٱلرَّحۡمَٰنَ بِٱلۡغَيۡبِ وَجَآءَ بِقَلۡبٖ مُّنِيبٍ

    Open ayah 50:33

    (یعنی) برای ہر کسی است کہ بتر سد از خداغائبانہ و رحمتِ اورا امید داشتہ باشد، و بیاید بد ر بار خداھمرای قلب سالم از شرک

  34. ٱدۡخُلُوهَا بِسَلَٰمٖۖ ذَٰلِكَ يَوۡمُ ٱلۡخُلُودِ

    Open ayah 50:34

    (گفتہ شود مؤمنان را بطور اعزازکہ) داخل شوید درجنت باشنیدنِ سلام فرشتہ ھا، امروز روز زندگی دائمی است

  35. لَهُم مَّا يَشَآءُونَ فِيهَا وَلَدَيۡنَا مَزِيدٞ

    Open ayah 50:35

    برای جنتی ہا می باشد درجنت ہرچہ راکہ بخواھند، و نزد ما نعمت ہای دیگر است زیادہ وبالا تراز خواہش آنھا

  36. وَكَمۡ أَهۡلَكۡنَا قَبۡلَهُم مِّن قَرۡنٍ هُمۡ أَشَدُّ مِنۡهُم بَطۡشٗا فَنَقَّبُواْ فِي ٱلۡبِلَٰدِ هَلۡ مِن مَّحِيصٍ

    Open ayah 50:36

    و بسیار ھلاک کردیم پیش از مشرکان از قرن ہای گذشتہ کہ آنھا زیادہ سخت بودند از لحاظ گرفت نمودن مخالفین شان، پس جستجو وتحقیق نمودہ تصرف کردند در شہر ہا، آیا ھیچ جای گیریز ہست مشرکین را؟

  37. إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَذِكۡرَىٰ لِمَن كَانَ لَهُۥ قَلۡبٌ أَوۡ أَلۡقَى ٱلسَّمۡعَ وَهُوَ شَهِيدٞ

    Open ayah 50:37

    یقینًا درین دلائل ذکر شدہ عبرت است کسی راکہ عقل داشتہ باشدوگوش گیرد حق را درحالیکہ قلب او متوجّہ بہ حق باشد

  38. وَلَقَدۡ خَلَقۡنَا ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ وَمَا بَيۡنَهُمَا فِي سِتَّةِ أَيَّامٖ وَمَا مَسَّنَا مِن لُّغُوبٖ

    Open ayah 50:38

    و البتہ آفریدیم آسمان ہا و زمین را و آنچہ در بین ھر دوست در مدت برابر شش روز و نرسید بہ ما ھیچ خستگی

  39. فَٱصۡبِرۡ عَلَىٰ مَا يَقُولُونَ وَسَبِّحۡ بِحَمۡدِ رَبِّكَ قَبۡلَ طُلُوعِ ٱلشَّمۡسِ وَقَبۡلَ ٱلۡغُرُوبِ

    Open ayah 50:39

    پس صبر کن بر آنچہ مشرکان می گویند، و بیان کن پاکی و ثنا ی پروردگار خود را پیش از طلوع آفتاب، و پیش از غروب آن

  40. وَمِنَ ٱلَّيۡلِ فَسَبِّحۡهُ وَأَدۡبَٰرَ ٱلسُّجُودِ 

    Open ayah 50:40

    ودر بعض حصۂ شب نیزبیان کن پاکی خداراودرعقب نمازھانیز

  41. وَٱسۡتَمِعۡ يَوۡمَ يُنَادِ ٱلۡمُنَادِ مِن مَّكَانٖ قَرِيبٖ

    Open ayah 50:41

    و گوش دار (انتظارکن) روزی را کہ فریاد کند فریاد کنندۂ از جای نزدیک

  42. يَوۡمَ يَسۡمَعُونَ ٱلصَّيۡحَةَ بِٱلۡحَقِّۚ ذَٰلِكَ يَوۡمُ ٱلۡخُرُوجِ

    Open ayah 50:42

    یعنی روز را کہ بشنوند صدای صو ر را بہ صحیح معنی، یعنی کاملاً، آن روز رو ز بیرون شدن باشد از قبرہا

  43. إِنَّا نَحۡنُ نُحۡيِۦ وَنُمِيتُ وَإِلَيۡنَا ٱلۡمَصِيرُ

    Open ayah 50:43

    البتہ ما زندگی می بخشیم و ما می میرانیم، وبطرف ما است بازگشت ھمہ

  44. يَوۡمَ تَشَقَّقُ ٱلۡأَرۡضُ عَنۡهُمۡ سِرَاعٗاۚ ذَٰلِكَ حَشۡرٌ عَلَيۡنَا يَسِيرٞ

    Open ayah 50:44

    آن بیرون شدن ازقبرھادرروزی است کہ بشگافد زمین برای بیرون شدنِ آنھا بزودی، این یک جمع کردن ایست کہ برما آسان است

  45. نَّحۡنُ أَعۡلَمُ بِمَا يَقُولُونَۖ وَمَآ أَنتَ عَلَيۡهِم بِجَبَّارٖۖ فَذَكِّرۡ بِٱلۡقُرۡءَانِ مَن يَخَافُ وَعِيدِ

    Open ayah 50:45

    ما خوب دانا ایم بآنچہ می گویند، و نیستی تو آنھا را مجبور(کنندہ برای ایمان آوردن)، پس نصیحت کن بذریعۂ قرآن کسی را کہ می تر سد از تھدید و خوف من