سبإ
Saba
Translation: Dari - Mawlawi Muhammad Anwar Badkhashani · Open the surah
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
ٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِ ٱلَّذِي لَهُۥ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِي ٱلۡأَرۡضِ وَلَهُ ٱلۡحَمۡدُ فِي ٱلۡأٓخِرَةِۚ وَهُوَ ٱلۡحَكِيمُ ٱلۡخَبِيرُ
Open ayah 34:1تمام خوبی ہا خاص خدای راست کہ در تصرّ ف اوست آنچہ درآسمان ہا است، وآنچہ در زمین است، و خاص اوراست تمام خوبی ہا در روز آخرت نیز ، واوبسیار دارای حکمت (محکم کار) و خبردار است
يَعۡلَمُ مَا يَلِجُ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَمَا يَخۡرُجُ مِنۡهَا وَمَا يَنزِلُ مِنَ ٱلسَّمَآءِ وَمَا يَعۡرُجُ فِيهَاۚ وَهُوَ ٱلرَّحِيمُ ٱلۡغَفُورُ
Open ayah 34:2(چون) کہ او میداند آنچہ را کہ داخل می شود در زمین، وآنچہ را کہ بیرون می شود ازان، ومیداند آنچہ را کہ فرود می آید از آسمان، وآنچہ را کہ بالامی رود بہ آسمان، واو بسیار مہربان وآمر زندہ است
وَقَالَ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ لَا تَأۡتِينَا ٱلسَّاعَةُۖ قُلۡ بَلَىٰ وَرَبِّي لَتَأۡتِيَنَّكُمۡ عَٰلِمِ ٱلۡغَيۡبِۖ لَا يَعۡزُبُ عَنۡهُ مِثۡقَالُ ذَرَّةٖ فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَلَا فِي ٱلۡأَرۡضِ وَلَآ أَصۡغَرُ مِن ذَٰلِكَ وَلَآ أَكۡبَرُ إِلَّا فِي كِتَٰبٖ مُّبِينٖ
Open ayah 34:3(باوجود این قدرت و علمِ خدا) کافران گفتند کہ بر ما قیامت نخواھد آمد، بگو آرے قسم بہ پروردگارم کہ البتہ قیامت بیاید بر شما (قسم بہ پروردگار یکہ) دانای ھمہ چیز ہای پوشیدہ است، کہ برابر یک ذرّہ از علم او غائب نہ می شود نہ در آسمان ہا، و نہ در زمین، و نہ خورد ترازان (ذرّہ) و نہ بزرگ تر ازان، مگر ھمہ درج است در کتاب آشکارا وبیان گر،
لِّيَجۡزِيَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِۚ أُوْلَٰٓئِكَ لَهُم مَّغۡفِرَةٞ وَرِزۡقٞ كَرِيمٞ
Open ayah 34:4(آمدن قیامت) برای این است کہ جزای نیک دھد خدا مؤمنان نیک کردار را، ھمین گروہ برای شان معافی گناہ و روزی عزّت مندانہ باشد۔
وَٱلَّذِينَ سَعَوۡ فِيٓ ءَايَٰتِنَا مُعَٰجِزِينَ أُوْلَٰٓئِكَ لَهُمۡ عَذَابٞ مِّن رِّجۡزٍ أَلِيمٞ
Open ayah 34:5و(تا سزادھد) آنان را کہ کوشش کردند در ابطال آیات ما بخیال اینکہ عاجزکنندہ اند مارا، ھمین گروہ برای شان عذاب باشد از قسم عذاب دردناک
وَيَرَى ٱلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلۡعِلۡمَ ٱلَّذِيٓ أُنزِلَ إِلَيۡكَ مِن رَّبِّكَ هُوَ ٱلۡحَقَّ وَيَهۡدِيٓ إِلَىٰ صِرَٰطِ ٱلۡعَزِيزِ ٱلۡحَمِيدِ
Open ayah 34:6ومی بینند (عقیدہ می کنند) آن صحابۂ کہ بآنھا علم دادہ شدہ کتابی را کہ نازل کردہ شدہ بہ تو از طرف پروردگارت (عقیدہ می کنند) آنرا راست و مطابق واقعی، واینکہ راہ نمای می کند آن کتاب بہ سوی راہ (وضع کردۂ) خدای غالب ودارای صفات کمال
وَقَالَ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ هَلۡ نَدُلُّكُمۡ عَلَىٰ رَجُلٖ يُنَبِّئُكُمۡ إِذَا مُزِّقۡتُمۡ كُلَّ مُمَزَّقٍ إِنَّكُمۡ لَفِي خَلۡقٖ جَدِيدٍ
Open ayah 34:7وگفتند کافران یک دیگر را (در دلیل انکار قیامت) آیا دلالت کنیم (و خبر دار سازیم) شما را بریک مردی کہ خبر می دھید شما را باینکہ چون(بعدازموت)کاملاً ریزہ ریزہ کردہ شوید البتہ از سر نو آفریدہ شوید
أَفۡتَرَىٰ عَلَى ٱللَّهِ كَذِبًا أَم بِهِۦ جِنَّةُۢۗ بَلِ ٱلَّذِينَ لَا يُؤۡمِنُونَ بِٱلۡأٓخِرَةِ فِي ٱلۡعَذَابِ وَٱلضَّلَٰلِ ٱلۡبَعِيدِ
Open ayah 34:8(دیگرآنھا گفتند) آیا آن شخص افترا کردہ است بر خدا دروغ را، یا کہ بہ او مرض جنون است؟ (در جواب ارشاد شد کہ ھیچ عیبی دراونیست) بلکہ آنانکہ ایمان نہ می آرند بہ روز آخرت در عذاب خواھند بود (چون آنھا) درگمراہی دور از حق اند
أَفَلَمۡ يَرَوۡاْ إِلَىٰ مَا بَيۡنَ أَيۡدِيهِمۡ وَمَا خَلۡفَهُم مِّنَ ٱلسَّمَآءِ وَٱلۡأَرۡضِۚ إِن نَّشَأۡ نَخۡسِفۡ بِهِمُ ٱلۡأَرۡضَ أَوۡ نُسۡقِطۡ عَلَيۡهِمۡ كِسَفٗا مِّنَ ٱلسَّمَآءِۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةٗ لِّكُلِّ عَبۡدٖ مُّنِيبٖ
Open ayah 34:9(آیا بعید پنداشتند آمدن قیامت را) پس ندیدند بہ سوی مخلوقات پیش وپس(اطراف) خود ازقسم آسمان وزمین، اگر بخواھیم فروبریم آنھا را در زمین، یا بیند ازیم بر بالای آنہا قطعۂ ہای از آسمان را، البتہ درین مذکور دلیل واضح است برای ہر بندۂ رجوع کنند بطرف خدا
۞وَلَقَدۡ ءَاتَيۡنَا دَاوُۥدَ مِنَّا فَضۡلٗاۖ يَٰجِبَالُ أَوِّبِي مَعَهُۥ وَٱلطَّيۡرَۖ وَأَلَنَّا لَهُ ٱلۡحَدِيدَ
Open ayah 34:10والبتہ دادیم بہ داود (بطور معجزہ) ازنزدخود کمالات زائد، وامر کردیم کوہ ہا را کہ پس گردانید(اعادہ کنید) آواز تسبیح را ھمرای داود،وامرکردیم پرند ہا را نیز (بہ تسبیح گفتن ھمرای او) ونرم کردیم برای او آھن را
أَنِ ٱعۡمَلۡ سَٰبِغَٰتٖ وَقَدِّرۡ فِي ٱلسَّرۡدِۖ وَٱعۡمَلُواْ صَٰلِحًاۖ إِنِّي بِمَا تَعۡمَلُونَ بَصِيرٞ
Open ayah 34:11بااین حکم کہ ای داود توبساز زرہای کشادہ(برای جہاد)، واندازہ را خیال کن دروقت بافتن حلقہ ہای آن،و(گفتیم)ای خانوادہ داودکار ھای نیک کنید،چون من بہ ہر چہ شما می کنید بینا وآگاہ ام
وَلِسُلَيۡمَٰنَ ٱلرِّيحَ غُدُوُّهَا شَهۡرٞ وَرَوَاحُهَا شَهۡرٞۖ وَأَسَلۡنَا لَهُۥ عَيۡنَ ٱلۡقِطۡرِۖ وَمِنَ ٱلۡجِنِّ مَن يَعۡمَلُ بَيۡنَ يَدَيۡهِ بِإِذۡنِ رَبِّهِۦۖ وَمَن يَزِغۡ مِنۡهُمۡ عَنۡ أَمۡرِنَا نُذِقۡهُ مِنۡ عَذَابِ ٱلسَّعِيرِ
Open ayah 34:12و(بطور معجزہ)۱- تابع کردیم برای سلیمان بادی را کہ مسافۂ رفتار پگاہی آن و مسافۂ رفتار بیگاہ آن یک ماہ راہ بود، ۲-وجاری نمودیم برای او چشمۂ (کان) مس را، و تابع او کردیم ازجنات آنان را کہ کار می کردند در پیش روی او بہ حکم پرور دگار او، وگفتیم ہرکس کہ کج روی کند از جنّات از حکم ما (پس)بچشاینم اورا از عذاب دوزخ
يَعۡمَلُونَ لَهُۥ مَا يَشَآءُ مِن مَّحَٰرِيبَ وَتَمَٰثِيلَ وَجِفَانٖ كَٱلۡجَوَابِ وَقُدُورٖ رَّاسِيَٰتٍۚ ٱعۡمَلُوٓاْ ءَالَ دَاوُۥدَ شُكۡرٗاۚ وَقَلِيلٞ مِّنۡ عِبَادِيَ ٱلشَّكُورُ
Open ayah 34:13وآن جنّات می ساختند برای سلیمان ہرچہ می خواست از اطاق ہا، وصورت ہای بی جان، وکر سان ہای کلان مانند حوض، ودیک ھای کلان بہ جای خود ایستادہ، (وگفتیم) بجا آرید ای خانوادۂ داود شکر خدا را، وکمی از بندگان من شکر گذار اند(شما از آنہا مشوید)
فَلَمَّا قَضَيۡنَا عَلَيۡهِ ٱلۡمَوۡتَ مَا دَلَّهُمۡ عَلَىٰ مَوۡتِهِۦٓ إِلَّا دَآبَّةُ ٱلۡأَرۡضِ تَأۡكُلُ مِنسَأَتَهُۥۖ فَلَمَّا خَرَّ تَبَيَّنَتِ ٱلۡجِنُّ أَن لَّوۡ كَانُواْ يَعۡلَمُونَ ٱلۡغَيۡبَ مَا لَبِثُواْ فِي ٱلۡعَذَابِ ٱلۡمُهِينِ
Open ayah 34:14بازوقتی کہ حکم کردیم برموت سلیمان یعنی او وفات کرد (پس) آگاہ نہ ساخت جنات را بر موت او مگر کرم چوب کہ می خورد عصای اورا، باز چون جسد سلیمان بہ زمین افتید ظاھر شد بر جنات کہ اگر غیب را میدانستند نہ می ماند ند در عذاب اھانت کنندہ (بعد از موت سلیمان)
لَقَدۡ كَانَ لِسَبَإٖ فِي مَسۡكَنِهِمۡ ءَايَةٞۖ جَنَّتَانِ عَن يَمِينٖ وَشِمَالٖۖ كُلُواْ مِن رِّزۡقِ رَبِّكُمۡ وَٱشۡكُرُواْ لَهُۥۚ بَلۡدَةٞ طَيِّبَةٞ وَرَبٌّ غَفُورٞ
Open ayah 34:15البتہ بود برای ساکنان شہر سبا در جای سکونت شان دلیل آشکارا (بر احسان خدای متعال ) کہ در آنجا دو باغ بود، یکی از طرف راست قریہ و دیگر از طرف چپ آن، ماحکم کردہ بودیم آنہا را کہ بخورید از رزق پروردگار خود، و شکر کنیدا ورا کہ سبا یک شہر پاکیزہ است، و من پروردگار بسیار آمرز گا رام
فَأَعۡرَضُواْ فَأَرۡسَلۡنَا عَلَيۡهِمۡ سَيۡلَ ٱلۡعَرِمِ وَبَدَّلۡنَٰهُم بِجَنَّتَيۡهِمۡ جَنَّتَيۡنِ ذَوَاتَيۡ أُكُلٍ خَمۡطٖ وَأَثۡلٖ وَشَيۡءٖ مِّن سِدۡرٖ قَلِيلٖ
Open ayah 34:16پس اعراض نمودند از شکر خدا، لذا باز کردیم بر آنہا سیلاب سخت را، و دادیم آنہا را بعوض آن دو باغ شان، دو باغ دیگر کہ دارای میوۂ تلخ، و درخت گز، واند کی از درخت کنار بود
ذَٰلِكَ جَزَيۡنَٰهُم بِمَا كَفَرُواْۖ وَهَلۡ نُجَٰزِيٓ إِلَّا ٱلۡكَفُورَ
Open ayah 34:17این بود کہ سزا دادیم آنہا را بہ سبب کفر شان ، و ماسزا نمید ھیم مگر نا شکری کنندۂ بزرگ را
وَجَعَلۡنَا بَيۡنَهُمۡ وَبَيۡنَ ٱلۡقُرَى ٱلَّتِي بَٰرَكۡنَا فِيهَا قُرٗى ظَٰهِرَةٗ وَقَدَّرۡنَا فِيهَا ٱلسَّيۡرَۖ سِيرُواْ فِيهَا لَيَالِيَ وَأَيَّامًا ءَامِنِينَ
Open ayah 34:18و(دیگر آسانی آنہا این بود کہ) دربین قریۂ آنہا ودیگر قریہ ہای کہ برکت انداختہ بودیم در آنھا، آباد کردیم قریہ ہای دیگر را کہ از دور دیدہ می شدند، واندازہ (مقرر کردیم) دران قریہ ہا مقدار رفتار را، و گفتیم کہ سفر کنید دران قریہ ہا شب وروز با امنیت تمام
فَقَالُواْ رَبَّنَا بَٰعِدۡ بَيۡنَ أَسۡفَارِنَا وَظَلَمُوٓاْ أَنفُسَهُمۡ فَجَعَلۡنَٰهُمۡ أَحَادِيثَ وَمَزَّقۡنَٰهُمۡ كُلَّ مُمَزَّقٍۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتٖ لِّكُلِّ صَبَّارٖ شَكُورٖ
Open ayah 34:19باز (نا شکر نمودہ بزبان حال) گفتند ای پروردگار مان دور کن مسافۂ سفر ہای ما را، (اگر ما غلط باشیم) و ظلم کردند بر جان خویش، پس گردانیدیم آنہا را افسانۂ مردم، وپارچہ پارچہ ساختیم آنہا را کاملاً، البتہ درین ماجرا نشانہ ہا است برای ہر شخص صابر و شاکر
وَلَقَدۡ صَدَّقَ عَلَيۡهِمۡ إِبۡلِيسُ ظَنَّهُۥ فَٱتَّبَعُوهُ إِلَّا فَرِيقٗا مِّنَ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ
Open ayah 34:20والبتہ راست کرد دربارۂ آنہا شیطان گمان خود را کہ ھمہ از شیطان متابعت نمودند،بہ جز یک جماعۂ کہ از مؤمنان بودند
وَمَا كَانَ لَهُۥ عَلَيۡهِم مِّن سُلۡطَٰنٍ إِلَّا لِنَعۡلَمَ مَن يُؤۡمِنُ بِٱلۡأٓخِرَةِ مِمَّنۡ هُوَ مِنۡهَا فِي شَكّٖۗ وَرَبُّكَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٍ حَفِيظٞ
Open ayah 34:21ونبودشیطان رابربالای آنہا ھیچ قدرت وقوتی (ونہ ھیچ دلیلی ولیکن اختیار دادیم شیطان را)تا ممتاز سازیم کسی را کہ ایمان می آرد بہ روز آخرت، از کسیکہ تابع شدہ شیطان آن دربارۂ آخرت شک دارد،و پروردگارتوبرھر چیزخوب نگہبان است
قُلِ ٱدۡعُواْ ٱلَّذِينَ زَعَمۡتُم مِّن دُونِ ٱللَّهِ لَا يَمۡلِكُونَ مِثۡقَالَ ذَرَّةٖ فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَلَا فِي ٱلۡأَرۡضِ وَمَا لَهُمۡ فِيهِمَا مِن شِرۡكٖ وَمَا لَهُۥ مِنۡهُم مِّن ظَهِيرٖ
Open ayah 34:22بگو( مطابق گمان ابلیس)شما بخوانید (در مشکلات خود) آنان را کہ خیال کردید آنھا را معبود غیر از خدا، حالاً کہ آنہا مالک شدن نہ می توانند برابر یک ذرّہ را در آسمان ہا، ونہ در زمین، و نہ آنہا را ھیچ شراکتی است در آسمان و زمین، ونیست خدا را از آنھا ھیچ مددگاری
وَلَا تَنفَعُ ٱلشَّفَٰعَةُ عِندَهُۥٓ إِلَّا لِمَنۡ أَذِنَ لَهُۥۚ حَتَّىٰٓ إِذَا فُزِّعَ عَن قُلُوبِهِمۡ قَالُواْ مَاذَا قَالَ رَبُّكُمۡۖ قَالُواْ ٱلۡحَقَّۖ وَهُوَ ٱلۡعَلِيُّ ٱلۡكَبِيرُ
Open ayah 34:23(واگراز آنہا امید سفارش و واسطہ شدن را دارند) پس فائدہ نہ می رساند سفارش کسی نزد خدا بہ جز سفارش کسیکہ اجازت دھد خدا او را و(برای واسطہ شدن مردم ھمہ در انتظار شفاعت پریشان باشند)تا آنکہ چون خوف دورکردہ شود ازدل ہای آنہا(بہ سبب اجازت شفاعت برای مؤمنان)از فرشتہ ہا پرسیدہ گویند کہ چہ گفت پروردگارتان؟ فرشتہ ہا گویند سخن راست گفت پروردگارمان(کہ کافران را شفاعت نیست) وخدا بلند مرتبہ و بزرگوار است
۞قُلۡ مَن يَرۡزُقُكُم مِّنَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۖ قُلِ ٱللَّهُۖ وَإِنَّآ أَوۡ إِيَّاكُمۡ لَعَلَىٰ هُدًى أَوۡ فِي ضَلَٰلٖ مُّبِينٖ
Open ayah 34:24بگو مشرکین را کہ:کہ روزی مید ھد شما را از آسمان ہا وزمین؟ بازخودت درجواب بگوکہ خدا روزی میدھد ھمہ را ویقینًا یکی از ما یا از شما بر ھدایت قائم ایم ودیگر مان در گمراہی ظاھر اند
قُل لَّا تُسۡـَٔلُونَ عَمَّآ أَجۡرَمۡنَا وَلَا نُسۡـَٔلُ عَمَّا تَعۡمَلُونَ
Open ayah 34:25بگو شما را پرسیدہ نہ شود از جرم کہ ما کردہ ایم، ونہ ما را پرسیدہ شود از آنچہ شما می کنید
قُلۡ يَجۡمَعُ بَيۡنَنَا رَبُّنَا ثُمَّ يَفۡتَحُ بَيۡنَنَا بِٱلۡحَقِّ وَهُوَ ٱلۡفَتَّاحُ ٱلۡعَلِيمُ
Open ayah 34:26بگو (بلکہ) جمع کنددربین ما وشمارا پروردگار مان، باز فیصلہ کند در بین ما و شما براستی (کہ حق کیست وباطل کیست)، واوبسیارخوب فیصلہ کنندہ و دانا با حوال بندگان خود است
قُلۡ أَرُونِيَ ٱلَّذِينَ أَلۡحَقۡتُم بِهِۦ شُرَكَآءَۖ كَلَّاۚ بَلۡ هُوَ ٱللَّهُ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡحَكِيمُ
Open ayah 34:27بگو نشان دھید بہ من آنا نرا کہ ملحق وپیوست کردہ اید با خدا بطور شریک؟ نے او را شریکی نیست، بلکہ او خدای بسیار غالب وبسیار با حکمت است
وَمَآ أَرۡسَلۡنَٰكَ إِلَّا كَآفَّةٗ لِّلنَّاسِ بَشِيرٗا وَنَذِيرٗا وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَعۡلَمُونَ
Open ayah 34:28ونہ فرستا دیم ترا مگر برای ھمہ مردم مژدہ دھندہ وتر سانندہ (کہ وجود تو مانع است از آمدن دیگر پیغامبر) و لیکن بسیار از مردم نمیدانند
وَيَقُولُونَ مَتَىٰ هَٰذَا ٱلۡوَعۡدُ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ
Open ayah 34:29ومی گویند کی است این وعدۂ فیصلہ اگر ھستید شما یا ن راست گویان؟
قُل لَّكُم مِّيعَادُ يَوۡمٖ لَّا تَسۡتَـٔۡخِرُونَ عَنۡهُ سَاعَةٗ وَلَا تَسۡتَقۡدِمُونَ
Open ayah 34:30بگوبرای قیامتِ شما(یعنی مردن ن تان) وعدۂ یک روزی است کہ یک لحظہ ازان تأخیر نتوانید کرد،ونہ پیش ازان روز می توانید کہ مرد
وَقَالَ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ لَن نُّؤۡمِنَ بِهَٰذَا ٱلۡقُرۡءَانِ وَلَا بِٱلَّذِي بَيۡنَ يَدَيۡهِۗ وَلَوۡ تَرَىٰٓ إِذِ ٱلظَّٰلِمُونَ مَوۡقُوفُونَ عِندَ رَبِّهِمۡ يَرۡجِعُ بَعۡضُهُمۡ إِلَىٰ بَعۡضٍ ٱلۡقَوۡلَ يَقُولُ ٱلَّذِينَ ٱسۡتُضۡعِفُواْ لِلَّذِينَ ٱسۡتَكۡبَرُواْ لَوۡلَآ أَنتُمۡ لَكُنَّا مُؤۡمِنِينَ
Open ayah 34:31وگفتند مشرکان کہ ہرگز ایمان نہ می آریم باین قرآن، ونہ بآنچہ (کتاب ہای) کہ پیش از این بود، (و تو تعجب کنی) اگر بینی وقتی را کہ ظالمان ایستادہ کردہ شوند نزد پرور دگار شان، در حالی کہ باز گرداند بعضی از آنہا بربعض دیگر سخنی ملامتی را، و درحالیکہ گویند مستضعفین متکبرین را کہ اگر شما نہ می بود ید البتہ ما ایمان می آوردیم
قَالَ ٱلَّذِينَ ٱسۡتَكۡبَرُواْ لِلَّذِينَ ٱسۡتُضۡعِفُوٓاْ أَنَحۡنُ صَدَدۡنَٰكُمۡ عَنِ ٱلۡهُدَىٰ بَعۡدَ إِذۡ جَآءَكُمۖ بَلۡ كُنتُم مُّجۡرِمِينَ
Open ayah 34:32(باز)گویند متکبران درجواب مستضعفان کہ آیا ما منع کردیم شما را از ھدایت (ایمان) بعد ازینکہ آمد بہ شما؟ بلکہ شما خود تان مجرم بودید
وَقَالَ ٱلَّذِينَ ٱسۡتُضۡعِفُواْ لِلَّذِينَ ٱسۡتَكۡبَرُواْ بَلۡ مَكۡرُ ٱلَّيۡلِ وَٱلنَّهَارِ إِذۡ تَأۡمُرُونَنَآ أَن نَّكۡفُرَ بِٱللَّهِ وَنَجۡعَلَ لَهُۥٓ أَندَادٗاۚ وَأَسَرُّواْ ٱلنَّدَامَةَ لَمَّا رَأَوُاْ ٱلۡعَذَابَۚ وَجَعَلۡنَا ٱلۡأَغۡلَٰلَ فِيٓ أَعۡنَاقِ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْۖ هَلۡ يُجۡزَوۡنَ إِلَّا مَا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ
Open ayah 34:33وگویند مستضعفان در جواب متکبران: بلکہ گمراہ ساخت مارا فریب شب وروز شما، وقتی کہ امر می کردید مارا باینکہ انکار کنیم از توحید خدا، و مقرر کنیم با او شریک ہا، وبپوشانند کفّار (دران روز) پشیمانی خود را وقتیکہ بینند عذاب را، وبیند ازیم طوق ہا را در گرد ن ہای کافران، و سزا دادہ نہ شوند مگر(در بدل) آنچہ می کردند
وَمَآ أَرۡسَلۡنَا فِي قَرۡيَةٖ مِّن نَّذِيرٍ إِلَّا قَالَ مُتۡرَفُوهَآ إِنَّا بِمَآ أُرۡسِلۡتُم بِهِۦ كَٰفِرُونَ
Open ayah 34:34(این عادت بودہ ست کہ)نہ فرستادیم درھیچ قریۂ ترسانندۂ رامگراینکہ گفتندثروت مندان آن قریہ ترسانندگان راکہ البتہ مامنکر ایم ازان دین کہ شمابہ تبلیغ آن فرستادہ شدہ اید
وَقَالُواْ نَحۡنُ أَكۡثَرُ أَمۡوَٰلٗا وَأَوۡلَٰدٗا وَمَا نَحۡنُ بِمُعَذَّبِينَ
Open ayah 34:35و(نیز)گفتند (بطور دلیل) کہ مایان زیادہ ایم از لحاظ مال و اولاد، و نیستیم ما قابل عذاب
قُلۡ إِنَّ رَبِّي يَبۡسُطُ ٱلرِّزۡقَ لِمَن يَشَآءُ وَيَقۡدِرُ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَعۡلَمُونَ
Open ayah 34:36بگو (این دلیل تان غلط است) زیرا پروردگار من می کشاید روزی را برای کسیکہ خواہد، وتنگ می کند(برای کسیکہ خواہد) ولیکن بسیار از مردم (حکمت این را) نمیدانند
وَمَآ أَمۡوَٰلُكُمۡ وَلَآ أَوۡلَٰدُكُم بِٱلَّتِي تُقَرِّبُكُمۡ عِندَنَا زُلۡفَىٰٓ إِلَّا مَنۡ ءَامَنَ وَعَمِلَ صَٰلِحٗا فَأُوْلَٰٓئِكَ لَهُمۡ جَزَآءُ ٱلضِّعۡفِ بِمَا عَمِلُواْ وَهُمۡ فِي ٱلۡغُرُفَٰتِ ءَامِنُونَ
Open ayah 34:37(دوم اینکہ) و نیست مال و اولاد شما از وسائل کہ قریب سازد شما را نزد ما از لحاظ مرتبہ،بجز (مال واولاد) آنانکہ ایمان آوردند وکردندکارھای نیک،پس ھمین گروہ برای شان ثواب دو چند است،بہ سبب آنچہ کردند، و آنہا باامنیت تمام در بالا خانہ ہا باشند
وَٱلَّذِينَ يَسۡعَوۡنَ فِيٓ ءَايَٰتِنَا مُعَٰجِزِينَ أُوْلَٰٓئِكَ فِي ٱلۡعَذَابِ مُحۡضَرُونَ
Open ayah 34:38(امّا) آنانکہ می کوشند در ابطال آیات ما بہ خیال اینکہ عاجز کنندہ اندما را، این گروہ درعذاب دوزخ حاضر کردہ شوند
قُلۡ إِنَّ رَبِّي يَبۡسُطُ ٱلرِّزۡقَ لِمَن يَشَآءُ مِنۡ عِبَادِهِۦ وَيَقۡدِرُ لَهُۥۚ وَمَآ أَنفَقۡتُم مِّن شَيۡءٖ فَهُوَ يُخۡلِفُهُۥۖ وَهُوَ خَيۡرُ ٱلرَّٰزِقِينَ
Open ayah 34:39بگو(بہ کثرت رزق فریب نخورید) البتہ پروردگارمن می کشاید روزی را برای کسیکہ خواہد از بندگان خود، و تنگ می کند برای کسیکہ خواہد، و آنچہ خرچ کردہ اید (در راہ خدا) ازہر چیزکہ باشد پس خدا بدل وقائم مقام آن را (بہ شما) مید ھد، واو بہترین رزق دھندگان است
وَيَوۡمَ يَحۡشُرُهُمۡ جَمِيعٗا ثُمَّ يَقُولُ لِلۡمَلَٰٓئِكَةِ أَهَٰٓؤُلَآءِ إِيَّاكُمۡ كَانُواْ يَعۡبُدُونَ
Open ayah 34:40ویاد آور شو روزی را کہ جمع کند خدا ھمگی را یکجا، باز بپرسد از فرشتہ ہا کہ آیا این گروہ مشرکان شما را پرستش می کردند؟
قَالُواْ سُبۡحَٰنَكَ أَنتَ وَلِيُّنَا مِن دُونِهِمۖ بَلۡ كَانُواْ يَعۡبُدُونَ ٱلۡجِنَّۖ أَكۡثَرُهُم بِهِم مُّؤۡمِنُونَ
Open ayah 34:41(در جواب) گویند فرشتہ ہاکہ ما پاکی ترا بیان می کنیم، توئی دوست وکار ساز ما (نہ کہ آن مشرک ھا) بلکہ آنھا بودند کہ عبادت می کرد جنّات را، وزیادہ تر آنہا بہ جنات ایمان ویقین داشتند (کہ عبادت مخلوق را بوسوسۂ شیطان می کردند)
فَٱلۡيَوۡمَ لَا يَمۡلِكُ بَعۡضُكُمۡ لِبَعۡضٖ نَّفۡعٗا وَلَا ضَرّٗا وَنَقُولُ لِلَّذِينَ ظَلَمُواْ ذُوقُواْ عَذَابَ ٱلنَّارِ ٱلَّتِي كُنتُم بِهَا تُكَذِّبُونَ
Open ayah 34:42پس امروز(امید خود را منقطع سازیدکہ) مالک نہ می تواند شد بعض ازشما برای بعض دیگرھیچ فائدۂ را، ونہ ضرری را، و گویم دران روزظالمان راکہ بچشید عذاب دوزخی را کہ شما آن را دروغ میدانستید
وَإِذَا تُتۡلَىٰ عَلَيۡهِمۡ ءَايَٰتُنَا بَيِّنَٰتٖ قَالُواْ مَا هَٰذَآ إِلَّا رَجُلٞ يُرِيدُ أَن يَصُدَّكُمۡ عَمَّا كَانَ يَعۡبُدُ ءَابَآؤُكُمۡ وَقَالُواْ مَا هَٰذَآ إِلَّآ إِفۡكٞ مُّفۡتَرٗىۚ وَقَالَ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ لِلۡحَقِّ لَمَّا جَآءَهُمۡ إِنۡ هَٰذَآ إِلَّا سِحۡرٞ مُّبِينٞ
Open ayah 34:43وہر گاہ تلاوت کردہ شود برآن ظالمان آیات روشن ما گویند (مبلّغِ آنرا کہ) نیست این داعی مگر یک کسی کہ می خواہدمنع کند شمارا ازانچہ پرستش می کرد آنرا پدران شما، وگفتند نیست این قرآن مگر دروغ خود ساختہ، و گفتند کافران دربارۂ کتاب راست ومطابق واقعی وقتیکہ نزد آنھاآمد کہ نیست این قرآن مگر جادوی آشکارا
وَمَآ ءَاتَيۡنَٰهُم مِّن كُتُبٖ يَدۡرُسُونَهَاۖ وَمَآ أَرۡسَلۡنَآ إِلَيۡهِمۡ قَبۡلَكَ مِن نَّذِيرٖ
Open ayah 34:44حالاً کہ ندادہ بودیم آنھارا ھیچ کتابی کہ بخوانند آنرا، ونہ فرستادہ بودیم بہ سوی آنھا پیش از تو ھیچ تر سانندۂ را (پس برچہ دلیل قرآن را رد می کنند وخود را از دین مستغنی قرا ر مید ھند)؟
وَكَذَّبَ ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِهِمۡ وَمَا بَلَغُواْ مِعۡشَارَ مَآ ءَاتَيۡنَٰهُمۡ فَكَذَّبُواْ رُسُلِيۖ فَكَيۡفَ كَانَ نَكِيرِ
Open ayah 34:45ودروغ شمر دند دین حق را آنانکہ پیش از مشرکان بودند، حالاً کہ نر سیدہ اند مشرکان بہ دھم حصۂ قوّت وغلبۂ کہ دادہ بودیم امت ہا پشین را، لیکن چون آنھا تکذیب نمودند پیغمبران را پس چطور بود عذاب و انکارِ من بر آنہا
۞قُلۡ إِنَّمَآ أَعِظُكُم بِوَٰحِدَةٍۖ أَن تَقُومُواْ لِلَّهِ مَثۡنَىٰ وَفُرَٰدَىٰ ثُمَّ تَتَفَكَّرُواْۚ مَا بِصَاحِبِكُم مِّن جِنَّةٍۚ إِنۡ هُوَ إِلَّا نَذِيرٞ لَّكُم بَيۡنَ يَدَيۡ عَذَابٖ شَدِيدٖ
Open ayah 34:46بگومن شمارا فقط بہ یک سخن نصیحت می کنم کہ ایستادہ (آمادہ ) شوید برای رضای خدا دودو نفر و یا یک یک نفر باز فکرکنید (درحیات وسیرت من تابدانید کہ) نیست بہ ھم صحبت شما ھیچ دیوانگی،و نیست آن (ھم صحبت شما) مگر ترسانندۂ برای شما پیش از آمدن عذاب سخت
قُلۡ مَا سَأَلۡتُكُم مِّنۡ أَجۡرٖ فَهُوَ لَكُمۡۖ إِنۡ أَجۡرِيَ إِلَّا عَلَى ٱللَّهِۖ وَهُوَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ شَهِيدٞ
Open ayah 34:47بگو آنچہ طلب کردہ باشم از شمایعنی از مزدوری، پس آن برای شما باشد(یعنی آنرا منع سازید) نیست مزد (وثواب) من مگر بر ذمۂ خدا، وخدا بر ھر چیز خوب گواہ است
قُلۡ إِنَّ رَبِّي يَقۡذِفُ بِٱلۡحَقِّ عَلَّٰمُ ٱلۡغُيُوبِ
Open ayah 34:48بگو یقینا پرورد گارم می اندازد و حی را در قلب ہرکہ خواہد (چون) او بسیار دانای ھمہ چیز ہای غائب از عقل و حواس بشری است
قُلۡ جَآءَ ٱلۡحَقُّ وَمَا يُبۡدِئُ ٱلۡبَٰطِلُ وَمَا يُعِيدُ
Open ayah 34:49بگو آمد توحید ودین واقعی، و (امّا) معبود باطل نہ در ابتدا چیزی را ایجاد کردن می تواند، ونہ در انتھا اعادہ کردن می تواند(یعنی نہ در ابتدا چنری می باشند و نہ در انتھا،)
قُلۡ إِن ضَلَلۡتُ فَإِنَّمَآ أَضِلُّ عَلَىٰ نَفۡسِيۖ وَإِنِ ٱهۡتَدَيۡتُ فَبِمَا يُوحِيٓ إِلَيَّ رَبِّيٓۚ إِنَّهُۥ سَمِيعٞ قَرِيبٞ
Open ayah 34:50بگو (شما در فکر من نباشید) اگر من گمراہ شوم گمراہ می شوم بر ضرر خود، و اگر راہ یاب شوم پس راہ یاب می شوم بہ برکت آنچہ و حی می کند پرور دگارم بہ سوی من، (نہ مانند شمابہ عقل وخیال خود) چون او بسیار شنواو بہ بندگان خود قریب است
وَلَوۡ تَرَىٰٓ إِذۡ فَزِعُواْ فَلَا فَوۡتَ وَأُخِذُواْ مِن مَّكَانٖ قَرِيبٖ
Open ayah 34:51(وتعجب کنی تو ای مخاطب) اگر بینی وقتی را کہ کفّار سخت پریشان شوند، پس امکان خلاصی نباشد وگرفتہ شوند از جای نزدیک بہ دوزخ(میدان محشر)
وَقَالُوٓاْ ءَامَنَّا بِهِۦ وَأَنَّىٰ لَهُمُ ٱلتَّنَاوُشُ مِن مَّكَانِۭ بَعِيدٖ
Open ayah 34:52وگویند(دران وقت کہ)ایمان آوردیم بہ زندگی دوم یابہ قرآن،وچگونہ ممکن است آنھارا بآسانی حصول ایمان ازین قدرجای دور(آخرت؛چون محل قبول ایمان دنیا بود)
وَقَدۡ كَفَرُواْ بِهِۦ مِن قَبۡلُۖ وَيَقۡذِفُونَ بِٱلۡغَيۡبِ مِن مَّكَانِۭ بَعِيدٖ
Open ayah 34:53حالاً کہ انہا انکار نمودند قرآن را از پیش (در دنیا) و می انداختند دلائل انکار خود را غائبانہ از جای دور (بدون منابست بہ مطلوب شان)
وَحِيلَ بَيۡنَهُمۡ وَبَيۡنَ مَا يَشۡتَهُونَ كَمَا فُعِلَ بِأَشۡيَاعِهِم مِّن قَبۡلُۚ إِنَّهُمۡ كَانُواْ فِي شَكّٖ مُّرِيبِۭ
Open ayah 34:54و مانع گردانیدہ شود (دوزخ) در بین آنہا و در بین خواہشات آنہاچنانکہ حائل گردانیدہ شدہ بود عذاب خدا دربین ہم فکران آنہا وخواہشات آنہا از پیش دردنیا؛ چون آنہا (دردنیا) در شک قوی وپریشان کن مبتلا بودند۔