القلم

Al-Qalam

The Pen · Surah 68 · Ayahs: 52 · Meccan

Translation: Dari - Mawlawi Muhammad Anwar Badkhashani · Open the surah

بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ

  1. نٓۚ وَٱلۡقَلَمِ وَمَا يَسۡطُرُونَ

    Open ayah 68:1

    مفھوم این حرف بہ خدا معلوم است، قسم بہ قلم(عالم بالا) و قسم بآنچہ می نو یسند (کا تبان الہی)

  2. مَآ أَنتَ بِنِعۡمَةِ رَبِّكَ بِمَجۡنُونٖ

    Open ayah 68:2

    کہ نسیتی تو دیوانہ (بدلیل)نعمت پروردگار ت (کہ وحی است) (چون بہ دیوانہ وحی نہ می آید)

  3. وَإِنَّ لَكَ لَأَجۡرًا غَيۡرَ مَمۡنُونٖ

    Open ayah 68:3

    وچونکہ ترا اجر (دائمی و)منقطح نشوندہ است،(دیوانہ راکجا اجرمی باشد؟)

  4. وَإِنَّكَ لَعَلَىٰ خُلُقٍ عَظِيمٖ

    Open ayah 68:4

    وچونکہ تودارای اخلاق بس بزرگ ہستی(دیوانہ راکجااخلاق می باشد؟)

  5. فَسَتُبۡصِرُ وَيُبۡصِرُونَ

    Open ayah 68:5

    پس عنقریب تو خواہی دید (غلبۂ اسلام را) و آنہا خواہند دید (مغلوب شدن کفر را

  6. بِأَييِّكُمُ ٱلۡمَفۡتُونُ

    Open ayah 68:6

    (وخواہنددیداین را)کہ بہ کدام از شما فتنۂ جنون است؟

  7. إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعۡلَمُ بِمَن ضَلَّ عَن سَبِيلِهِۦ وَهُوَ أَعۡلَمُ بِٱلۡمُهۡتَدِينَ

    Open ayah 68:7

    البتہ پروردگار تو خوب دانا است بہ کسی کہ گمراہ شدہ است از راہ او، و او خوب دانا ست بہ کسانیکہ راہ یاب اند

  8. فَلَا تُطِعِ ٱلۡمُكَذِّبِينَ

    Open ayah 68:8

    پس اطاعت مکن خواہش تکذیب کنند گان را

  9. وَدُّواْ لَوۡ تُدۡهِنُ فَيُدۡهِنُونَ

    Open ayah 68:9

    و آرزوکردندمشرکین کہ کاش تو لشمی کنی تا ایشان نیز باتو لشمی کنند

  10. وَلَا تُطِعۡ كُلَّ حَلَّافٖ مَّهِينٍ 

    Open ayah 68:10

    وتو اطاعت مکن ہر زیادہ قسم خورندۂ حقیررا

  11. هَمَّازٖ مَّشَّآءِۭ بِنَمِيمٖ

    Open ayah 68:11

    ونہ ہر عیب جوی سخن چین را

  12. مَّنَّاعٖ لِّلۡخَيۡرِ مُعۡتَدٍ أَثِيمٍ

    Open ayah 68:12

    ونہ ہر منع کنندۂ ینکی راکہ خودِ او تجاوزکنندہ ازحدوگنھگار می باشد

  13. عُتُلِّۭ بَعۡدَ ذَٰلِكَ زَنِيمٍ

    Open ayah 68:13

    ونہ بداخلاق راکہ حرام زادہ نیز باشد

  14. أَن كَانَ ذَا مَالٖ وَبَنِينَ

    Open ayah 68:14

    این ھمہ بدی ھای او بہ این علّت است کہ آن بد نام دارای مال واولاد(بسیار )می باشد

  15. إِذَا تُتۡلَىٰ عَلَيۡهِ ءَايَٰتُنَا قَالَ أَسَٰطِيرُ ٱلۡأَوَّلِينَ

    Open ayah 68:15

    چون تلاوت کردہ شود بہ نزد او آیات ما گوید کہ این افسانہ ہا پیشینان است

  16. سَنَسِمُهُۥ عَلَى ٱلۡخُرۡطُومِ

    Open ayah 68:16

    عنقریب است کہ داغ نہیم بر بینی او (یعنی اورا رسوا کینم)

  17. إِنَّا بَلَوۡنَٰهُمۡ كَمَا بَلَوۡنَآ أَصۡحَٰبَ ٱلۡجَنَّةِ إِذۡ أَقۡسَمُواْ لَيَصۡرِمُنَّهَا مُصۡبِحِينَ

    Open ayah 68:17

    البتہ ما امتحان کردیم مشرکان را طوریکہ امتحان کردہ بودیم صاحبان باغ را، وقتیکہ قسم خور دند کہ البتہ دَرَوْکنند زراعت باغ خودرا بہ وقت صبح

  18. وَلَا يَسۡتَثۡنُونَ

    Open ayah 68:18

    وانشاء اﷲ نہ می گفتند

  19. فَطَافَ عَلَيۡهَا طَآئِفٞ مِّن رَّبِّكَ وَهُمۡ نَآئِمُونَ

    Open ayah 68:19

    پس گردید گِردآن باغ گردندۂ (بلای) از طرف رب تو، درحالیکہ ایشان خوابیدہ بودند

  20. فَأَصۡبَحَتۡ كَٱلصَّرِيمِ 

    Open ayah 68:20

    پس گردیدآن باغ مانند زراعت در وکردہ شدہ

  21. فَتَنَادَوۡاْ مُصۡبِحِينَ

    Open ayah 68:21

    باز فریاد کردند یک دیگر را دروقت صباح

  22. أَنِ ٱغۡدُواْ عَلَىٰ حَرۡثِكُمۡ إِن كُنتُمۡ صَٰرِمِينَ

    Open ayah 68:22

    کہ پگاہ بر سید بہ نزد زراعت خود اگر ھستید در وکنندگان

  23. فَٱنطَلَقُواْ وَهُمۡ يَتَخَٰفَتُونَ

    Open ayah 68:23

    پس روان شدندعلی الصبّاح بہ طرف زراعت و خفیہ یک دیگر را می گفتند

  24. أَن لَّا يَدۡخُلَنَّهَا ٱلۡيَوۡمَ عَلَيۡكُم مِّسۡكِينٞ

    Open ayah 68:24

    باید کہ نیا ید در باغ امروز بہ نزد شما ھیچ مسکینی (فقیری)

  25. وَغَدَوۡاْ عَلَىٰ حَرۡدٖ قَٰدِرِينَ

    Open ayah 68:25

    و پگاہ رسید ند درباغ باقصد بخل، و خود را قادر پندا شتہ بردروکردنِ آن

  26. فَلَمَّا رَأَوۡهَا قَالُوٓاْ إِنَّا لَضَآلُّونَ

    Open ayah 68:26

    پس چون دید ند باغ را (ویران)گفتند کہ یقینا ماراہ گم شدہ ایم

  27. بَلۡ نَحۡنُ مَحۡرُومُونَ

    Open ayah 68:27

    (نہ)بلکہ مایان از زراعتِ خود محروم کردہ شدہ ایم

  28. قَالَ أَوۡسَطُهُمۡ أَلَمۡ أَقُل لَّكُمۡ لَوۡلَا تُسَبِّحُونَ

    Open ayah 68:28

    گفت خوب تر آنھا کہ آیا نہ گفتہ بودم بہ شما کہ چرا خدا را بہ پاکی یاد نہ میکنید ؟

  29. قَالُواْ سُبۡحَٰنَ رَبِّنَآ إِنَّا كُنَّا ظَٰلِمِينَ

    Open ayah 68:29

    گفتند پاکی است ترا ای پروردگار مان! البتہ ماظالم بودیم بجان خویش

  30. فَأَقۡبَلَ بَعۡضُهُمۡ عَلَىٰ بَعۡضٖ يَتَلَٰوَمُونَ 

    Open ayah 68:30

    پس رو بہ روشدند بہ یک دیگر ملامت کنان

  31. قَالُواْ يَٰوَيۡلَنَآ إِنَّا كُنَّا طَٰغِينَ

    Open ayah 68:31

    وگفتند ای مرگ برما کہ واقع ما سرکش بودیم

  32. عَسَىٰ رَبُّنَآ أَن يُبۡدِلَنَا خَيۡرٗا مِّنۡهَآ إِنَّآ إِلَىٰ رَبِّنَا رَٰغِبُونَ

    Open ayah 68:32

    امید است کہ پروردگار مان عوض دھد بہ ما بہتر ازین باغ؛ چون ما بطرف بخشش ورحمت پروردگار خود رغبت کنندہ ایم

  33. كَذَٰلِكَ ٱلۡعَذَابُۖ وَلَعَذَابُ ٱلۡأٓخِرَةِ أَكۡبَرُۚ لَوۡ كَانُواْ يَعۡلَمُونَ

    Open ayah 68:33

    ھمچنین است عذاب (دنیا) والبتہ عذاب آخرت (ازین)سخت تراست، کاش کہ میدا نستند

  34. إِنَّ لِلۡمُتَّقِينَ عِندَ رَبِّهِمۡ جَنَّٰتِ ٱلنَّعِيمِ

    Open ayah 68:34

    البتہ برای پر ھیز گاران در نزد پروردگار شان باغ ہای نعمت باشد

  35. أَفَنَجۡعَلُ ٱلۡمُسۡلِمِينَ كَٱلۡمُجۡرِمِينَ

    Open ayah 68:35

    پس آیا ما می گردانیم مسلمانان را(درروز قیامت ) مانند مجرمان؟

  36. مَا لَكُمۡ كَيۡفَ تَحۡكُمُونَ

    Open ayah 68:36

    چہ شدہ است شمارا؟ چگونہ فیصلہ می کنید؟

  37. أَمۡ لَكُمۡ كِتَٰبٞ فِيهِ تَدۡرُسُونَ

    Open ayah 68:37

    آیا نزد شماکتابی ھست کہ آن را (بدقت) می خوانید؟

  38. إِنَّ لَكُمۡ فِيهِ لَمَا تَخَيَّرُونَ

    Open ayah 68:38

    (کہ)برای شماہست دران کتاب ہرچہ راکہ پسند کنید؟

  39. أَمۡ لَكُمۡ أَيۡمَٰنٌ عَلَيۡنَا بَٰلِغَةٌ إِلَىٰ يَوۡمِ ٱلۡقِيَٰمَةِ إِنَّ لَكُمۡ لَمَا تَحۡكُمُونَ

    Open ayah 68:39

    ویاشماراقسم ھاوعہد ہای محکم است برذمۂ ماکہ رسندہ (و باقی مانندہ) است تا روز قیامت برای اینکہ شمارا است ہر جہ شماحکم کنیدو (بخواہید)؟

  40. سَلۡهُمۡ أَيُّهُم بِذَٰلِكَ زَعِيمٌ 

    Open ayah 68:40

    سوال کن از کفار کہ کدام ایشان برین (عہد) ضامن است

  41. أَمۡ لَهُمۡ شُرَكَآءُ فَلۡيَأۡتُواْ بِشُرَكَآئِهِمۡ إِن كَانُواْ صَٰدِقِينَ

    Open ayah 68:41

    آیا آنھارا شریک ہای (خود ساختہ)است (کہ تضمین می کنند نجات آنہارا؟) پس باید بیار ند شریک ہای مقرر کردۂ خودرا اگر راست گوی ھستند (دردعوای خود)

  42. يَوۡمَ يُكۡشَفُ عَن سَاقٖ وَيُدۡعَوۡنَ إِلَى ٱلسُّجُودِ فَلَا يَسۡتَطِيعُونَ

    Open ayah 68:42

    روزیکہ پاچہ بالا کردہ شود از ساق (تیاری کردہ شود برای امتحان) و طلب کردہ شوند مشرکان برای سجدۂ امتحانی، پس طاقت نہ یابند (کہ سجدہ کنند)

  43. خَٰشِعَةً أَبۡصَٰرُهُمۡ تَرۡهَقُهُمۡ ذِلَّةٞۖ وَقَدۡ كَانُواْ يُدۡعَوۡنَ إِلَى ٱلسُّجُودِ وَهُمۡ سَٰلِمُونَ

    Open ayah 68:43

    در حالیکہ خیرہ باشد چشم ہایشان، و احاطہ کند بہ آنھا حقارت وذلت، حالاً کہ طلب کردہ می شدند (دردنیا)برای سجدہ کردن (نماز خواندن)وآنھا سالم بودند (باز ھم سجدہ نہ می کردند)

  44. فَذَرۡنِي وَمَن يُكَذِّبُ بِهَٰذَا ٱلۡحَدِيثِۖ سَنَسۡتَدۡرِجُهُم مِّنۡ حَيۡثُ لَا يَعۡلَمُونَ

    Open ayah 68:44

    پس بگذار مرابا کسیکہ تکذیب می کند این سخن خدارا (قرآن را) (زیرا) زود است کہ تدریجاً مؤاخذہ کنیم آنھا را از جای کہ ندانند

  45. وَأُمۡلِي لَهُمۡۚ إِنَّ كَيۡدِي مَتِينٌ

    Open ayah 68:45

    و(فعلاً)مہلت میدھیم ایشان را، چون تدبیر من محکم است

  46. أَمۡ تَسۡـَٔلُهُمۡ أَجۡرٗا فَهُم مِّن مَّغۡرَمٖ مُّثۡقَلُونَ

    Open ayah 68:46

    آیا از ایشان اجرت وتنخواہ طلب می کنی کہ پس از تاوان آن ثقل وبارمحسوس می کنند؟

  47. أَمۡ عِندَهُمُ ٱلۡغَيۡبُ فَهُمۡ يَكۡتُبُونَ

    Open ayah 68:47

    ویا نزد (آن)کفار علم غیب است کہ ایشان ازروی آن می نو یسند؟

  48. فَٱصۡبِرۡ لِحُكۡمِ رَبِّكَ وَلَا تَكُن كَصَاحِبِ ٱلۡحُوتِ إِذۡ نَادَىٰ وَهُوَ مَكۡظُومٞ

    Open ayah 68:48

    پس صبر کن در انتظار حکم پروردگار خود (برای نصرت وکامیابی) و مشو مانند صاحب ماہی (آنکہ درشکم ماہی بود ) چون فریاد کرد ربّ خود را درحالیکہ اوپر از غم یعنی بسیارپریشان بود

  49. لَّوۡلَآ أَن تَدَٰرَكَهُۥ نِعۡمَةٞ مِّن رَّبِّهِۦ لَنُبِذَ بِٱلۡعَرَآءِ وَهُوَ مَذۡمُومٞ

    Open ayah 68:49

    اگر نہ می رسید بہ او نعمتی از طرف پروردگارش، البتہ پر تافتہ می شد در بیابان خالی از گیاہ، در حالیکہ او قابل ملامتی بود

  50. فَٱجۡتَبَٰهُ رَبُّهُۥ فَجَعَلَهُۥ مِنَ ٱلصَّٰلِحِينَ 

    Open ayah 68:50

    (لیکن باز)برگز ید اورا ربّ او پس قرار داد اورا از جملۂ صالحان کامل

  51. وَإِن يَكَادُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ لَيُزۡلِقُونَكَ بِأَبۡصَٰرِهِمۡ لَمَّا سَمِعُواْ ٱلذِّكۡرَ وَيَقُولُونَ إِنَّهُۥ لَمَجۡنُونٞ

    Open ayah 68:51

    و البتہ نز دیک بودکہ کافران بلغزانند ترا بہ چشم ہای (تیز)خود وقتیکہ شنیدند قرآن را، ومی گویند کہ یقینًا این شخص (پیغمبر)دیوانہ است

  52. وَمَا هُوَ إِلَّا ذِكۡرٞ لِّلۡعَٰلَمِينَ

    Open ayah 68:52

    و نیست آن قرآن مگر نصیحت برای تمام جہان (پس آرندۂ آن چطور دیوانہ می باشد؟)