عبس
Abasa
Translation: Chewa - Khaled Ibrahim Betala · Open the surah
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
عَبَسَ وَتَوَلَّىٰٓ
Open ayah 80:1Adachita tsinya (Mneneri) ndi kuyang’ana kumbali.[1]
- Tsiku lina Mneneri (s.a.w) atakhala ndi akuluakulu a Aquraishi. Adali kuwalalikira za chipembedzo mwachidwi, ndipo adali kuyembekezera kuti akavomereza Chisilamu iwo, ndiye kuti anthu owatsatira naonso avomereza. Chifukwa anthu ambiri sadalowe Chisilamu poopa atsogoleri awo. Pa nthawi imeneyi adatulukira wakhungu wina yemwe ankatchedwa Ibn Ummu Maktum. Sadadziwe kuti Mneneri (s.a.w) ali wotanganidwa. Adamukuwira: “E Iwe Mneneri wa Allah! Ndiphunzitse inenso zimene wakuphunzitsa Allah.” Ndipo ankangomubwerezera-bwerezera mawu amenewa. Mneneri (s.a.w) pakuti adali ndi chidwi ndi kulalikira akuluakulu aja, adamchitira tsinya wakhungu uja chifukwa chomuonongera ntchito yake; sadamumvere. Basi pamenepa Allah akumdzudzula Mneneri Wake pa zomwe adachita posiya kumumvera amene adamubwerera kudzafuna chiongoko.
أَن جَآءَهُ ٱلۡأَعۡمَىٰ
Open ayah 80:2Chifukwa chakuti adamdzera wakhungu (kudzamfunsa zokhudzana ndi chipembedzo chake pamene iye adali kuyankhula ndi atsogoleri Achiquraishi).
وَمَا يُدۡرِيكَ لَعَلَّهُۥ يَزَّكَّىٰٓ
Open ayah 80:3Nanga chingakudziwitse nchiyani kuti mwina iye angadziyeretse (pomvera ulaliki wako watsopano)?
أَوۡ يَذَّكَّرُ فَتَنفَعَهُ ٱلذِّكۡرَىٰٓ
Open ayah 80:4Kapena akumbukira, ndipo kukumbukirako kumthandiza?
أَمَّا مَنِ ٱسۡتَغۡنَىٰ
Open ayah 80:5Koma amene wadzikwaniritsa (ndi chuma chake ndi mphamvu zake),
فَأَنتَ لَهُۥ تَصَدَّىٰ
Open ayah 80:6Ameneyo ndi yemwe ukumchitira chidwi.
وَمَا عَلَيۡكَ أَلَّا يَزَّكَّىٰ
Open ayah 80:7Palibe chilichonse pa iwe ngati sadziyeretsa.
وَأَمَّا مَن جَآءَكَ يَسۡعَىٰ
Open ayah 80:8Koma amene wakudzera uku akuthamanga (kufuna maphunziro ndi chiongoko),
وَهُوَ يَخۡشَىٰ
Open ayah 80:9Ndipo iye akuopa (Allah mu mtima mwake).
فَأَنتَ عَنۡهُ تَلَهَّىٰ
Open ayah 80:10Za iye, iwe sukusamala, (ukuyikira chidwi kwa wina).
كَلَّآ إِنَّهَا تَذۡكِرَةٞ
Open ayah 80:11Sichoncho! Ndithudi iyi (Qur’an) ndi chikumbutso (chenjezo).[1]
- (Ndime 11-16) Apa Allah akumuletsa Mtumiki Wake kuti asachitenso zonga adachitazo ndi kumuuza kuti Qur’an ndi ulaliki chabe, amene afuna kulingalira za ulalikiwo, umuthandiza, ndipo amene safuna, kutaika ndi kwake. Ndiponso adamufotokozera kuti Qur’an idachokera m’mabuku olemekezeka; idachokera ku “Lauhil-Mahfudh” mabuku omwe ali m’manja mwa Angelo olemba, olemekezeka, ochita zabwino omwe ndi abwino kuposa Aquraishi.
فَمَن شَآءَ ذَكَرَهُۥ
Open ayah 80:12Basi, amene wafuna alangizika (ndi Qur’an, ndipo amene sakufuna msiye).
فِي صُحُفٖ مُّكَرَّمَةٖ
Open ayah 80:13(Malangizowa akuchokera) mmakalata olemekezeka (kwa Allah);
مَّرۡفُوعَةٖ مُّطَهَّرَةِۭ
Open ayah 80:14Apamwamba ndiponso oyeretsedwa (kumbiri iliyonse yopunguka);
بِأَيۡدِي سَفَرَةٖ
Open ayah 80:15Omwe ali m’manja mwa Alembi (Angelo).
كِرَامِۭ بَرَرَةٖ
Open ayah 80:16Olemekezeka, omvera.
قُتِلَ ٱلۡإِنسَٰنُ مَآ أَكۡفَرَهُۥ
Open ayah 80:17Waonongeka (watembeleredwa) munthu. Nkotani kusayamika kwake kotereku.
مِنۡ أَيِّ شَيۡءٍ خَلَقَهُۥ
Open ayah 80:18Kuchokera mchinthu chanji chimene iye adamulenga.
مِن نُّطۡفَةٍ خَلَقَهُۥ فَقَدَّرَهُۥ
Open ayah 80:19Kuchokera ku dontho lamadzi (onyozeka) adamulenga, namkonzeratu mkalengedwe kosiyanasiyana.
ثُمَّ ٱلسَّبِيلَ يَسَّرَهُۥ
Open ayah 80:20Kenako adamfewetsera njira (yotulukira m’mimba mwa mai ake).
ثُمَّ أَمَاتَهُۥ فَأَقۡبَرَهُۥ
Open ayah 80:21Ndipo amamchititsa kuti amwalire namukumbula m’manda,
ثُمَّ إِذَا شَآءَ أَنشَرَهُۥ
Open ayah 80:22Kenako akadzafuna adzamuukitsa (pambuyo pa imfa).
كَلَّا لَمَّا يَقۡضِ مَآ أَمَرَهُۥ
Open ayah 80:23Ayi ndithu (munthu) sanakwaniritsebe zimene adamulamula Mbuye wake (Allah chingakhale wakhala nthawi yaitali pa dziko lapansi).
فَلۡيَنظُرِ ٱلۡإِنسَٰنُ إِلَىٰ طَعَامِهِۦٓ
Open ayah 80:24Alingalire munthu (mmene chilili) chakudya chake;[1]
- Ngati munthu sakumbuka chilengedwe chake, ayang’ane chakudya chimene akudya momwe chimapezekera. Azindikira mphamvu za Allah.
أَنَّا صَبَبۡنَا ٱلۡمَآءَ صَبّٗا
Open ayah 80:25Ndithu Ife timagwetsa mvula yambiri (kuchokera ku mitambo).
ثُمَّ شَقَقۡنَا ٱلۡأَرۡضَ شَقّٗا
Open ayah 80:26Kenako timaing’amba nthaka kuti mmera utuluke;
فَأَنۢبَتۡنَا فِيهَا حَبّٗا
Open ayah 80:27Ndipo timameretsa m’menemo njere (ya chakudya cha anthu ndi zina zimene amasunga mnkhokwe),
وَعِنَبٗا وَقَضۡبٗا
Open ayah 80:28Ndi mphesa ndi msipu.
وَزَيۡتُونٗا وَنَخۡلٗا
Open ayah 80:29Ndi mzitona (wabwino) ndi (zipatso za) kanjedza,
وَحَدَآئِقَ غُلۡبٗا
Open ayah 80:30Ndi minda yothothana nthambi za mitengo,
وَفَٰكِهَةٗ وَأَبّٗا
Open ayah 80:31Ndi zipatso (zodyedwa ndi anthu) ndi msipu (wodyedwa ndi nyama);
مَّتَٰعٗا لَّكُمۡ وَلِأَنۡعَٰمِكُمۡ
Open ayah 80:32(Tazimeretsa zimenezo kuti) zikondweretse inu ndi ziweto zanu.
فَإِذَا جَآءَتِ ٱلصَّآخَّةُ
Open ayah 80:33Choncho likadzafika lipenga logonthetsa mkhutu (ndi kuumitsa makosi).
يَوۡمَ يَفِرُّ ٱلۡمَرۡءُ مِنۡ أَخِيهِ
Open ayah 80:34Patsikuli munthu adzathawa m’bale wake,
وَأُمِّهِۦ وَأَبِيهِ
Open ayah 80:35Mayi wake ndi bambo wake,
وَصَٰحِبَتِهِۦ وَبَنِيهِ
Open ayah 80:36Mkazi wake ndi ana ake.
لِكُلِّ ٱمۡرِيٕٖ مِّنۡهُمۡ يَوۡمَئِذٖ شَأۡنٞ يُغۡنِيهِ
Open ayah 80:37Munthu aliyense mwa iwo, tsiku limenelo adzakhala ndi zakezake zotangwanika nazo. (Sadzalabadira za anzake).
وُجُوهٞ يَوۡمَئِذٖ مُّسۡفِرَةٞ
Open ayah 80:38Tsiku limenelo nkhope zina zidzakhala zowala;[1]
- (Ndime 38-39) Tsiku limenelo anthu adzakhala kakhalidwe ka mitundu iwiri: amene adakhulupilira ndi kuchita ntchito zabwino nkhope zawo zidzawala ndi chimwemwe, ndipo amene adakanira ndikumachita zoipa, nkhope zawo zidzakhala zafumbi ndi zakuda monga momwe anenera ma Ayah 40 ndi 42.
ضَاحِكَةٞ مُّسۡتَبۡشِرَةٞ
Open ayah 80:39Zosekelera ndi zachimwemwe (chifukwa cha nkhani yabwino ya ku Munda wamtendere.)
وَوُجُوهٞ يَوۡمَئِذٍ عَلَيۡهَا غَبَرَةٞ
Open ayah 80:40Ndipo nkhope zina tsiku limenelo zidzakhala zokutidwa ndi fumbi.
تَرۡهَقُهَا قَتَرَةٌ
Open ayah 80:41Mdima udzazikuta.
أُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡكَفَرَةُ ٱلۡفَجَرَةُ
Open ayah 80:42Iwo ndi anthu osakhulupirira oipa (olakwira Allah).