لقمان

Luqman

Luqman · Surah 31 · Ayahs: 34 · Meccan

Translation: Dari - Mawlawi Muhammad Anwar Badkhashani · Open the surah

بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ

  1. الٓمٓ

    Open ayah 31:1

    مطلب این حروف بہ خدا معلوم است۔

  2. تِلۡكَ ءَايَٰتُ ٱلۡكِتَٰبِ ٱلۡحَكِيمِ

    Open ayah 31:2

    این آیات کتاب پر از حکمت است۔

  3. هُدٗى وَرَحۡمَةٗ لِّلۡمُحۡسِنِينَ

    Open ayah 31:3

    کہ دارای ھدایت و سبب رحمت است برای خوبی کنندگانِ (مخلص)

  4. ٱلَّذِينَ يُقِيمُونَ ٱلصَّلَوٰةَ وَيُؤۡتُونَ ٱلزَّكَوٰةَ وَهُم بِٱلۡأٓخِرَةِ هُمۡ يُوقِنُونَ

    Open ayah 31:4

    آنانکہ قائم می کنند نماز را، و مید ھند زکوۃ را، و آنہا در واقع بہ روز آخرت یقین می کنند۔

  5. أُوْلَٰٓئِكَ عَلَىٰ هُدٗى مِّن رَّبِّهِمۡۖ وَأُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡمُفۡلِحُونَ

    Open ayah 31:5

    ھمین جماعہ بر ھدایت قائم انداز طرف پروردگار خود، و ھمین جماعہ دارای نجات اند۔

  6. وَمِنَ ٱلنَّاسِ مَن يَشۡتَرِي لَهۡوَ ٱلۡحَدِيثِ لِيُضِلَّ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ بِغَيۡرِ عِلۡمٖ وَيَتَّخِذَهَا هُزُوًاۚ أُوْلَٰٓئِكَ لَهُمۡ عَذَابٞ مُّهِينٞ

    Open ayah 31:6

    و از مردمان کسی ہست کہ(پول دادہ) می خَرَد سخن ہای بیہودہ ومشغول کن را تا گمراہ سازد مردم ازراہ خدا بہ نادانی، و قراردھد راہ خدارامحّل استہزائ، ھمین گروہ برای شان عذاب رسواکنندہ است۔

  7. وَإِذَا تُتۡلَىٰ عَلَيۡهِ ءَايَٰتُنَا وَلَّىٰ مُسۡتَكۡبِرٗا كَأَن لَّمۡ يَسۡمَعۡهَا كَأَنَّ فِيٓ أُذُنَيۡهِ وَقۡرٗاۖ فَبَشِّرۡهُ بِعَذَابٍ أَلِيمٍ

    Open ayah 31:7

    و ہر گاہ تلاوت کردہ شود بر(ھم چنین) شخص آیت ہای ما اعراض می کند تکبر کنان، گویا نہ شنیدہ است آن آیات را، و گویا در گوش ہای وی گرانی وپردہ است، پس مژدہ بدہ آن را بہ عذاب دردناک۔

  8. إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ لَهُمۡ جَنَّٰتُ ٱلنَّعِيمِ

    Open ayah 31:8

    البتہ آنان کہ ایمان آوردند وکردند کارہای نیک آنہا را باغ ہای نعمت باشد (دربھشت)۔

  9. خَٰلِدِينَ فِيهَاۖ وَعۡدَ ٱللَّهِ حَقّٗاۚ وَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡحَكِيمُ

    Open ayah 31:9

    کہ ھمیشہ باشند دران باغہا ،وعدہ کردہ است خدا وعدۂ واقعی، وخدا بسیار غالب و دارای حکمت است۔

  10. خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ بِغَيۡرِ عَمَدٖ تَرَوۡنَهَاۖ وَأَلۡقَىٰ فِي ٱلۡأَرۡضِ رَوَٰسِيَ أَن تَمِيدَ بِكُمۡ وَبَثَّ فِيهَا مِن كُلِّ دَآبَّةٖۚ وَأَنزَلۡنَا مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءٗ فَأَنۢبَتۡنَا فِيهَا مِن كُلِّ زَوۡجٖ كَرِيمٍ 

    Open ayah 31:10

    (یک دلیل غلبہ وحکمت او این است کہ) آفریدہ آسمان ہا را بدون ستون درحالیکہ شمامی بینید آنھا را (کہ درزیرآنہاستونی نیست)وانداخت(آفرید)کوہ ہارادربالای زمین تازمین نجنباند شمارا، ومنتشرنمود در زمین ازتمام اقسام حیوانات،وفرود آوردیم از آسمان آب را، پس رویانیدیم در زمین (بذریعۂ آن آب)ازہرقسم نباتات عمدہ وخوب۔

  11. هَٰذَا خَلۡقُ ٱللَّهِ فَأَرُونِي مَاذَا خَلَقَ ٱلَّذِينَ مِن دُونِهِۦۚ بَلِ ٱلظَّٰلِمُونَ فِي ضَلَٰلٖ مُّبِينٖ

    Open ayah 31:11

    این است مخلوقات خدا، پس نشان دھید مرا کہ چہ چیز را آفریدہ اند معبودان کہ غیراز خدا قرار دادہ اید ؟ (چیزی نہ آفریدند) بلکہ (این) مشرکان ظالم درگمراھی آشکارا اند۔

  12. وَلَقَدۡ ءَاتَيۡنَا لُقۡمَٰنَ ٱلۡحِكۡمَةَ أَنِ ٱشۡكُرۡ لِلَّهِۚ وَمَن يَشۡكُرۡ فَإِنَّمَا يَشۡكُرُ لِنَفۡسِهِۦۖ وَمَن كَفَرَ فَإِنَّ ٱللَّهَ غَنِيٌّ حَمِيدٞ

    Open ayah 31:12

    (توجہ کنید کہ لقمان دربارۂ شرک چہ گفت) و البتہ دادیم لقمان رادانش واقعی،بااین حکم کہ شکرخدا رابجا آر، چون ہر کس کہ شکر خدارا بجا می آرد پس غیرازین نیست کہ بفائدہ خودبجا می آرد، و ہرکس کہ ناشکر می کند (پس خدا پروای اورا ندارد،) چون خداازتمام عالم بی نیازودارای صفات کمال است۔

  13. وَإِذۡ قَالَ لُقۡمَٰنُ لِٱبۡنِهِۦ وَهُوَ يَعِظُهُۥ يَٰبُنَيَّ لَا تُشۡرِكۡ بِٱللَّهِۖ إِنَّ ٱلشِّرۡكَ لَظُلۡمٌ عَظِيمٞ

    Open ayah 31:13

    و یاد آورشووقتی راکہ لقمان گفت پسر خود راوعظ نمودہ ای پسر جانم شریک نیار با خدا، چون شریک آوردن بااویک ظلم بزرگ است۔

  14. وَوَصَّيۡنَا ٱلۡإِنسَٰنَ بِوَٰلِدَيۡهِ حَمَلَتۡهُ أُمُّهُۥ وَهۡنًا عَلَىٰ وَهۡنٖ وَفِصَٰلُهُۥ فِي عَامَيۡنِ أَنِ ٱشۡكُرۡ لِي وَلِوَٰلِدَيۡكَ إِلَيَّ ٱلۡمَصِيرُ

    Open ayah 31:14

    وتاکید نمودیم انسان را دربارۂ پدر و ما در خود، (خصوصاً دربارۂ مادر) کہ برداشت اورا در شکم خود در حالت ضعف وسستی بالای سستی، وجدا کردن طفل ازشیرنیز دردو سال می باشد (یعنی شیردادن اونیز دوسال را دربرمی گیرد ) با این حکم کہ بجا آر شکر مرا وشکر پدرومادرخود را، و بہ سوی من است بازگشت شما۔

  15. وَإِن جَٰهَدَاكَ عَلَىٰٓ أَن تُشۡرِكَ بِي مَا لَيۡسَ لَكَ بِهِۦ عِلۡمٞ فَلَا تُطِعۡهُمَاۖ وَصَاحِبۡهُمَا فِي ٱلدُّنۡيَا مَعۡرُوفٗاۖ وَٱتَّبِعۡ سَبِيلَ مَنۡ أَنَابَ إِلَيَّۚ ثُمَّ إِلَيَّ مَرۡجِعُكُمۡ فَأُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ

    Open ayah 31:15

    و اگر پدر و مادر کوشش کند در مقابل تو برای اینکہ شریک آری بامن چیزی را کہ نیست ترا بہ معبود بودن آن ھیچ دلیلی، پس (دراین بارہ) آنہا رااطاعت مکن، و باش ھم صحبت آنہا در کارہای دنیا بہ طریقۂ خوب (البتہ راہ آنہا را متابعت مکن بلکہ) و متابعت کن راہ کسی راکہ رجوع می کند بہ سوی من، باز بہ سوی من است بازگشت ھمۂ شما، باز خبردھم شما را بآنچہ می کردید۔

  16. يَٰبُنَيَّ إِنَّهَآ إِن تَكُ مِثۡقَالَ حَبَّةٖ مِّنۡ خَرۡدَلٖ فَتَكُن فِي صَخۡرَةٍ أَوۡ فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ أَوۡ فِي ٱلۡأَرۡضِ يَأۡتِ بِهَا ٱللَّهُۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَطِيفٌ خَبِيرٞ

    Open ayah 31:16

    (لقمان باز گفت) ای پسر جانم قصّہ این است کہ اگر باشد خصلت (وکار) نیک یا بد برابر یک دانۂ اسپند، باز باشد آن دانہ در قعر کمری یا در آسمان ہا و یا در زمین (در نزد عمل کنندہ) بہ ہرحال خدا حاضر کند آنرا، چون خدا نہایت باریک بین و خبردار است۔

  17. يَٰبُنَيَّ أَقِمِ ٱلصَّلَوٰةَ وَأۡمُرۡ بِٱلۡمَعۡرُوفِ وَٱنۡهَ عَنِ ٱلۡمُنكَرِ وَٱصۡبِرۡ عَلَىٰ مَآ أَصَابَكَۖ إِنَّ ذَٰلِكَ مِنۡ عَزۡمِ ٱلۡأُمُورِ

    Open ayah 31:17

    ای پسر جانم قائم کن نماز راو امر کن مردم را بہ نیکی، و منع کن آنہارا از بدی، و صبر کن برآنچہ رسد ترا درراہ خدا، چون ہریکی ازین امور مذکور از کار ہا(واخلاق) اساسی است۔

  18. وَلَا تُصَعِّرۡ خَدَّكَ لِلنَّاسِ وَلَا تَمۡشِ فِي ٱلۡأَرۡضِ مَرَحًاۖ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يُحِبُّ كُلَّ مُخۡتَالٖ فَخُورٖ

    Open ayah 31:18

    و متاب رخسار(روی) خود را برای اعراض نمودن از مردم، ومرودرزمین بہ ناز ونخرہ، چون خدا دوست ندارد ہر آن کس را کہ خوب خیال کند خود را، ونہ دوست دارد آن را کہ بہ خود افتخار کند۔

  19. وَٱقۡصِدۡ فِي مَشۡيِكَ وَٱغۡضُضۡ مِن صَوۡتِكَۚ إِنَّ أَنكَرَ ٱلۡأَصۡوَٰتِ لَصَوۡتُ ٱلۡحَمِيرِ

    Open ayah 31:19

    و میانہ روی اختیار کن در رفتار خود، و پست دار آواز خود را(درگفتگو) چون بد ترین آواز ہای بلند آواز خر است۔

  20. أَلَمۡ تَرَوۡاْ أَنَّ ٱللَّهَ سَخَّرَ لَكُم مَّا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِي ٱلۡأَرۡضِ وَأَسۡبَغَ عَلَيۡكُمۡ نِعَمَهُۥ ظَٰهِرَةٗ وَبَاطِنَةٗۗ وَمِنَ ٱلنَّاسِ مَن يُجَٰدِلُ فِي ٱللَّهِ بِغَيۡرِ عِلۡمٖ وَلَا هُدٗى وَلَا كِتَٰبٖ مُّنِيرٖ 

    Open ayah 31:20

    آیاشما ندیدکہ خدا مسخّر کردہ است برای شما آنچہ را کہ در آسمان ہا است، و آنچہ را کہ در زمین است، و فراوان کردہ است بر شما نعمت ہای ظاھری و باطنی خود را، و از مردمان کسی ہست کہ نزاع می کند دربارۂ توحیدخدا بدون دلیل عقلی و بدون دلیل نقلی و ھدایت کسی، و بدون کتاب روشن۔

  21. وَإِذَا قِيلَ لَهُمُ ٱتَّبِعُواْ مَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ قَالُواْ بَلۡ نَتَّبِعُ مَا وَجَدۡنَا عَلَيۡهِ ءَابَآءَنَآۚ أَوَلَوۡ كَانَ ٱلشَّيۡطَٰنُ يَدۡعُوهُمۡ إِلَىٰ عَذَابِ ٱلسَّعِيرِ

    Open ayah 31:21

    و ہر گاہ گفتہ شود آنہا را کہ متابعت کنید آن کتاب را کہ خدا نازل کردہ است گویند(در جواب نے) بلکہ مامتابعت می کنیم آن طریقۂ را کہ یافتیم بران پدران خود را ، آیا متابعت می کنند پدران خود را اگر چہ شیطان دعوت میداد پدران شان را بہ سوی عذاب دوزخ۔

  22. ۞وَمَن يُسۡلِمۡ وَجۡهَهُۥٓ إِلَى ٱللَّهِ وَهُوَ مُحۡسِنٞ فَقَدِ ٱسۡتَمۡسَكَ بِٱلۡعُرۡوَةِ ٱلۡوُثۡقَىٰۗ وَإِلَى ٱللَّهِ عَٰقِبَةُ ٱلۡأُمُورِ

    Open ayah 31:22

    وہر کہ متوجّہ سازد خود را بہ سوی خدا در حالیکہ نیکو کار باشد، پس البتہ گرفتہ است آن شخص یک دست آویز محکم را، وبہ سوی خدا است انجام ھمہ کار ہا۔

  23. وَمَن كَفَرَ فَلَا يَحۡزُنكَ كُفۡرُهُۥٓۚ إِلَيۡنَا مَرۡجِعُهُمۡ فَنُنَبِّئُهُم بِمَا عَمِلُوٓاْۚ إِنَّ ٱللَّهَ عَلِيمُۢ بِذَاتِ ٱلصُّدُورِ

    Open ayah 31:23

    وہرکس کہ راہ کفر را اختیار کند پس غمگین نسازدترا کفر او، (چون ) بہ نزد ما است باز گشت آنہا، پس خبر دار کنیم آنہا را بہ آنچہ می کردند، زیرا خدا خوب عالم است بآنچہ در سینہ ہا ست۔

  24. نُمَتِّعُهُمۡ قَلِيلٗا ثُمَّ نَضۡطَرُّهُمۡ إِلَىٰ عَذَابٍ غَلِيظٖ

    Open ayah 31:24

    (فی الحال) بہرہ مند می سازیم آنہارا مدت اندک، باز مجبورمی سازیم آنہارا بہ سوی عذاب سخت۔

  25. وَلَئِن سَأَلۡتَهُم مَّنۡ خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ لَيَقُولُنَّ ٱللَّهُۚ قُلِ ٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِۚ بَلۡ أَكۡثَرُهُمۡ لَا يَعۡلَمُونَ

    Open ayah 31:25

    واگربپرسی ازآنہا(مشرکین) کہ آسمان ہا و زمین را کہ آفریدہ است؟ ضرورگویند خدا آفریدہ است، بگو الحمد ﷲ کہ اقرار کردید ، (یابگوتمام خوبی ھانیزخداراست)بلکہ زیادہ ترآنہا نمیدانند توحید را۔

  26. لِلَّهِ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۚ إِنَّ ٱللَّهَ هُوَ ٱلۡغَنِيُّ ٱلۡحَمِيدُ

    Open ayah 31:26

    فقط خدا را است آنچہ در آسمان ہاوآنچہ در زمین است، یقیناً خد ابی نیاز و ستودہ شدہ است۔

  27. وَلَوۡ أَنَّمَا فِي ٱلۡأَرۡضِ مِن شَجَرَةٍ أَقۡلَٰمٞ وَٱلۡبَحۡرُ يَمُدُّهُۥ مِنۢ بَعۡدِهِۦ سَبۡعَةُ أَبۡحُرٖ مَّا نَفِدَتۡ كَلِمَٰتُ ٱللَّهِۚ إِنَّ ٱللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٞ

    Open ayah 31:27

    و اگر (برای نوشتن معلومات وسخنان خدا) تمام درخت ہای روی زمین قلم شوند، و این بحر را زیادہ کند (بعد ازان) ہفت بحر دیگر از لحاظ سیاھی بودن(این ہاہمہ ختم شوند) و ختم نہ شود معلومات وسخن ہای خدا،واقع کہ خدا بسیار غالب و با حکمت است۔

  28. مَّا خَلۡقُكُمۡ وَلَا بَعۡثُكُمۡ إِلَّا كَنَفۡسٖ وَٰحِدَةٍۚ إِنَّ ٱللَّهَ سَمِيعُۢ بَصِيرٌ

    Open ayah 31:28

    نیست آفریدن شما بار اول، و نہ زندہ کردن شماباردوم مگرمانندآفریدن یک شخص ، البتہ خدا بسیار شنوا و بینا است۔

  29. أَلَمۡ تَرَ أَنَّ ٱللَّهَ يُولِجُ ٱلَّيۡلَ فِي ٱلنَّهَارِ وَيُولِجُ ٱلنَّهَارَ فِي ٱلَّيۡلِ وَسَخَّرَ ٱلشَّمۡسَ وَٱلۡقَمَرَۖ كُلّٞ يَجۡرِيٓ إِلَىٰٓ أَجَلٖ مُّسَمّٗى وَأَنَّ ٱللَّهَ بِمَا تَعۡمَلُونَ خَبِيرٞ

    Open ayah 31:29

    آیا ندیدی ای انسان کہ خد ا شامل می کند شب را در روز، وشامل می کند روز را در شب، (یعنی گاہ شب کوتاہ می شود و گاہ روز) و مسخر نمود آفتاب را(در روز) و مہتاب را(در شب) ہر یک حرکت می کند تا مدت معیّن خود(و ندیدی) کہ خدا بآنچہ می کنید خوب خبر دار است۔

  30. ذَٰلِكَ بِأَنَّ ٱللَّهَ هُوَ ٱلۡحَقُّ وَأَنَّ مَا يَدۡعُونَ مِن دُونِهِ ٱلۡبَٰطِلُ وَأَنَّ ٱللَّهَ هُوَ ٱلۡعَلِيُّ ٱلۡكَبِيرُ 

    Open ayah 31:30

    آن ہمہ بہ این سبب است کہ خدا معبود واقعی است و بس، و اینکہ آنچہ ر امی خوانند مردم(برای عبادت) غیر از خدا آن بی حقیقت است، و اینکہ خدا نہایت بلند مرتبہ و بزرگ است۔

  31. أَلَمۡ تَرَ أَنَّ ٱلۡفُلۡكَ تَجۡرِي فِي ٱلۡبَحۡرِ بِنِعۡمَتِ ٱللَّهِ لِيُرِيَكُم مِّنۡ ءَايَٰتِهِۦٓۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتٖ لِّكُلِّ صَبَّارٖ شَكُورٖ

    Open ayah 31:31

    آیا ندیدی ای انسان کہ کشتی ہامی روند در بحر نعمت ہای خدارا بر داشتہ،تانشان دھد خدا برای شما علامات قدرت خود را، البتہ درین(رفتار کشتی ھا) دلائل است برای ہرسوار صابر و شاکر۔

  32. وَإِذَا غَشِيَهُم مَّوۡجٞ كَٱلظُّلَلِ دَعَوُاْ ٱللَّهَ مُخۡلِصِينَ لَهُ ٱلدِّينَ فَلَمَّا نَجَّىٰهُمۡ إِلَى ٱلۡبَرِّ فَمِنۡهُم مُّقۡتَصِدٞۚ وَمَا يَجۡحَدُ بِـَٔايَٰتِنَآ إِلَّا كُلُّ خَتَّارٖ كَفُورٖ

    Open ayah 31:32

    چون احاطہ کند سوارانِ کشتی را موجی مانند سایہ بان (دران وقت) می خوانند خدارا خالص کنان برای او انقیاد خود را، پس چون نجات دھد خدا آنہا را برای بر آمدن بر خشکہ پس بعض از آنہا میانہ رومی باشند (وبعض دیگر ازآنہا شریک می آرند باخدا) و انکار نہ می کند آیات توحید ما رامگر ہر عہد شکن غدّار و ناشکر۔

  33. يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ ٱتَّقُواْ رَبَّكُمۡ وَٱخۡشَوۡاْ يَوۡمٗا لَّا يَجۡزِي وَالِدٌ عَن وَلَدِهِۦ وَلَا مَوۡلُودٌ هُوَ جَازٍ عَن وَالِدِهِۦ شَيۡـًٔاۚ إِنَّ وَعۡدَ ٱللَّهِ حَقّٞۖ فَلَا تَغُرَّنَّكُمُ ٱلۡحَيَوٰةُ ٱلدُّنۡيَا وَلَا يَغُرَّنَّكُم بِٱللَّهِ ٱلۡغَرُورُ

    Open ayah 31:33

    ای مردم جہان بتر سید از پروردگار خود، و بتر سید از روزی کہ ادا کردن نتواند ھیچ پدر چیزی را از طرف فرزند خو د، و نہ ھیچ فرزند ادا کنندہ باشد از طرف پدر خود چیزی را، چون وعدۂ خدا راست است، پس باید فریب نکند شما را زندگانی دنیا، و نہ باید کہ فریب کند شما را دربارۂ قدرت خدا فریب گرِ بزرگ(شیطان)

  34. إِنَّ ٱللَّهَ عِندَهُۥ عِلۡمُ ٱلسَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ ٱلۡغَيۡثَ وَيَعۡلَمُ مَا فِي ٱلۡأَرۡحَامِۖ وَمَا تَدۡرِي نَفۡسٞ مَّاذَا تَكۡسِبُ غَدٗاۖ وَمَا تَدۡرِي نَفۡسُۢ بِأَيِّ أَرۡضٖ تَمُوتُۚ إِنَّ ٱللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرُۢ

    Open ayah 31:34

    (وقت آن روز معلوم نیست) چون فقط بہ نزد خدا ست علم بوقت قیامت، و خدا می باراند باران را، و خدا میداند احوال آنچہ راکہ در رحم مادران است، و نمیداند ھیچ کس کہ فرد ا چہ خواہد کرد، و نمیداند ھیچ کس کہ در کدام گوشۂ زمین خواہد مرد، چون خدا(باین چیز ہا) خوب دانا و خبردار است۔